BAĞIŞ KATALOĞU

Proje Faaliyetleri ve Finansal Destek
gereksinimleri
Mart 2001

Bilgi için:

UNICEF Türkiye Ülke Ofisi: Tel: (312) 455 36 00
Fax: (312) 427 57 40
E-mail: ankara@unicef.org

UNICEF Türkiye Milli Komitesi Tel.: (312) 438 17 45- 438 00 77
Ankara Faks: (312) 439 02 50
Email: unicef.natcom@surf.net.tr

UNICEF Türkiye Milli Komitesi Tel: (212) 252 52 22 – 249 66 86
İstanbul Faks: (212) 252 97 27

UNICEF Türkiye web sayfası:
www.unicef.org/turkey

Çocuk Bilgi Ağı Türkiye web sayfası:
www.die.gov.tr/CIN

Sorularınız için:

Bağışlarla ilgili sorularınız için lütfen Ankara ya da Istanbul’daki UNICEF Türkiye Milli Komitesi ile bağlantı kurunuz. Projelerimizle ilgili bilgi almak için lütfen UNICEF Türkiye Ülke Ofisi’ne başvurunuz.

---

İçindekiler

Tanıtım

Çocuklara Nasıl Yardımcı Olabilirsiniz?

Program Seçenekleri

Aşılama

Emzirme

Anne Eğitimi Projesi

Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi

Çocuk Forumu

Kızların Eğitimi İçin Öğrenme Merkezleri

Sokakta Yaşayan ve Çalışan Çocukların Korunması

Psikososyal Müdahale

Çocuklarını Koruyan Mahalle Sakinleri

İyot Yetersizliğinin Önlenmesi

Çocuk Haklarına Dair Sözleşme - Uygulama El kitabı

UNICEF 1951 yılından bu yana Türkiye'de çocukların yaşamını iyileştirmek için çalışmaktadır. Her yıl çocukların yaşam düzeyini yükseltmeye doğru büyük ilerlemeler kaydedilmektedir. Binlerce ana-babaya, çocuk yetiştirme konusunda eğitim verilmiştir. Çocuk hakları ve çocukların kaygıları, il çocuk delegeleri ve bir Çocuk Hakları Elkitabı aracılığıyla dile getirilmektedir. Toplum çocuklarını koruma konusunda beceri kazanmıştır. Daha çok sayıda genç kızın temel öğrenimini tamamlaması amacıyla, öğrenme merkezleri kurulmuştur. Basit, önlenebilir bulaşıcı hastalıklara karşı uygulanan aşılama, her yıl sayısız çocuğun yaşamını kurtarmaktadır. Acil durumlar için psikososyal yönden hazırlama, Türkiye'yi afetlere hazırlıklı olma ve harekete geçmede ön sıralara getirmiştir. Sokakta yaşayan ve çalışan çocukların sokaktan kurtulma şansı artmıştır.

UNICEF projeleri, Türkiye'de, çocukları doğumdan başlayıp yetişkinlik boyunca koruma, besleme ve destekleme yeteneğini geliştirmeyi amaçlamaktadır. Projeler, anneleri ve çocuğun yaşamında etkisi olan profesyonelleri eğitmekte ve desteklemektedir. Bu kitapçıkta UNICEF'in projelerinden bazıları tanıtılmaktadır.

UNICEF, yaşam kurtarma ve yaşam koşullarını iyileştirme programlarını hükümetlerin, bireylerin, kurum ve kuruluşların gönüllü katkılarıyla yürütür. UNICEF Türkiye Milli Komitesine yapılan bağışlar vergi indirimi kapsamındadır. Bu "Bağış Kataloğu" içinde yer alan tüm aktivitelerin ayrıntılı birer bütçesi de sunulmuştur. Bağış yapacaklar bütçe tablolarını kullanarak bir projenin tümüne ya da belli bölümlerine destek vermeyi tercih edebilirler. Projenin özelliklerine göre, bağış yapacaklar bir çocuğu, anneyi ya da ili vb. desteklemeyi seçebilirler.

Aşı Çocukların Yaşamını Kurtarır

Genel Bakış

Difteri, boğmaca, tetanoz, çocuk felci, kızamık, hepatit B ve tüberküloz, çocuklar için kolaylıkla öldürücü olabilen hastalıklardır. Ancak bu hastalıkların tümü aşı ile önlenebilir. Yedi aşının tamamı yapılan çocuklar "tam aşılı" sayılır. UNICEF 1985'ten bu yana Türkiye'deki aşılama programını eğitim, aşı ve donanım sağlayarak desteklemektedir. Destek istenen program 2001'in ilk yarısında başlayacak ve önümüzdeki beş yıl boyunca sürecektir.

Çocukların ve annelerin aşılanması sınırlı ölçüde başarılı olmuş, özellikle uzak bölgeler olmak üzere tüm nüfusa ulaşılamamıştır. 1998 yılında yapılan Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması’na göre Doğu Anadolu'daki 12-23 ay arası çocukların yalnızca dörtte biri, Batı Anadolu ile Orta Anadolu'dakilerin ise yalnızca yarısı tam aşılıdır.

Çocuk felcini ortadan kaldırmak için 1995'ten bu yana Türkiye çapında özel aşılama çalışmaları yapılmıştır. 2001 yılında çocuk felci vakası saptanmazsa Türkiye çocuk felcinden arındırılmış ülke ilan edilecektir. Bu da ancak Türkiye'de 2001 yılının sonuna kadar çocuk felcine karşı yapılacak son bir aşılama hamlesiyle başarılabilir.

Hedef

Türkiye'deki tüm çocukların en az %90'ını aşılamak ve Türkiye'yi çocuk felcinden arındırmak.

Amaçlar

• Ailelere ve topluma aşılamanın önemini öğretmek.
• Aşı yapan profesyonellere yeterli eğitimi sağlamak.
• Gereksinimi yüksek olan bölgelerdeki sağlık gönüllülerini ağızdan çocuk felci aşısı vermek için eğitmek.

• Aşılamanın önemini vurgulayan broşürlerin basımı ve dağıtımı.
• Televizyon ve gazete ilanları verilmesi.
• Yerel sağlık çalışanlarına beşer günlük kurslarla aşılama eğitimi verilmesi.
• Gönüllülerin yarım günlük kurslarla çocuklara ağızdan çocuk felci aşısı verme konusunda eğitilmesi.
• Çocuk felci aşısının temin edilmesi.

İşbirliği yapılacak kurumlar

Sağlık Bakanlığı

Yerel gönüllüler

Beklenen sonuçlar

Türkiye'nin tüm bölgelerinde tam aşılama oranının %90'a çıkarılması.

Çocuk felcinin ortadan kaldırılması.

Destek/bağışın getireceği yararlar

Bağış yapanlar Türkiye'nin çocuk felcinden tamamen arındırılmasında rol alacak, bu çabaya verdikleri destek için kendilerine kamu önünde teşekkür edilecektir.

Daha Sağlıklı Çocuklar İçin Doğru Emzirme

Genel bakış

Büyüme ve gelişmenin en hızlı olduğu yaşamın ilk aylarında anne sütünün, bebeğin bedensel ve beyinsel sağlığı üzerinde önemli bir etkisi vardır. Bu olumlu etki doğumdan hemen sonra başlar ve çocukluk dönemi boyunca devam eder. Bu yüzden emzirmenin doğumdan hemen sonra başlaması ve bebeğin yaşamının ilk altı ayında yalnızca anne sütüyle beslenmesi gerekir. Ek gıdalara ancak bebek altı ayını doldurduktan sonra başlanmalı ve iki yaşına gelinceye kadar emzirmeye devam edilmelidir. Bunlar bebeğin sağlıklı beslenmesi için vazgeçilmez uygulamalardır. Ek gıdalara çok erken başlanır ya da emzirme çok erken bırakılırsa, bebek kolaylıkla ishal olabilir ve beslenmesi eksik kalabilir. Öte yandan, ek gıdalara çok geç başlanması da çocuğun yetersiz beslenmesine neden olur. UNICEF, doğru emzirme alışkanlıklarını teşvik edecek çalışmalar yapacaktır. Doğru emzirme, broşürler, televizyon ve gazete ilanları yolu ile teşvik edilecektir. Sağlık ocakları ve hastanelerin personelinin yanı sıra gönüllü destek grupları da annelere doğru emzirme uygulamalarını öğretecektir. Doğru emzirme uygulamalarını öğretecek kişiler UNICEF'in bu projesi kapsamında eğitilecektir.

Hedef

Altı aydan küçük tüm bebeklerin yalnızca anne sütüyle beslenmesini sağlamak.

Altı ay-iki yaş arası tüm bebeklerin anne sütünün yanında ek gıdalarla da beslenmesini sağlamak.

Amaçlar

• Doğru emzirmenin önemini topluma anlatmak.
• Sağlık çalışanlarını annelerin emzirmeyle ilgili sorunlarına çözüm getirme konusunda eğitmek.

• Broşürlerin basımı ve dağıtımı.
• Televizyon ve gazete ilanları verilmesi.
• Annelere doğru emzirmenin nasıl yapılacağını öğretmeleri ve emzirmede karşılaşabilecekleri güçlükler konusunda yardımcı olmak üzere yılda 1.000 sağlık personelinin ve gönüllülerin eğitilmeleri.

İşbirliği yapılacak kurumlar

Sağlık Bakanlığı

Sivil Toplum Kuruluşları

Beklenen sonuç

Türkiye'de yeni anne olan tüm kadınların doğru emzirmenin nasıl yapılacağını bilmesi ve uygulaması.

Destek/bağışın getireceği yararlar

Doğru emzirme projesine bağış yapanlar Türk çocuklarının çok daha sağlıklı büyümesine katkıda bulunacaktır. Verdikleri destek için kendilerine emzirme broşüründe teşekkür edilecektir.

Etkili Anne-Baba Eğitimini Destekleyelim

Genel Bakış

Çocuğun doğumla başlayan gelişimi, anne-baba ile büyük ölçüde etkileşim ve titiz bakım gerektirir. Anne-babanın çaba ve olmadan çocuğun zihinsel ve fiziksel potansiyeline tam anlamıyla ulaşması mümkün değildir. Anne-babasının uyarıcı ve etkileşimli bir ev ortamı sağladığı çocuklar, hem dil hem de gelişme testlerinde daha yüksek puan almaktadır. Ayrıca ev ortamı herkes açısından daha olumlu bir duruma gelmektedir. Anne Eğitimi Projesi yoluyla UNICEF, yoksul annelere, bebeklerinin erken gelişimini sağlamak için gereken becerileri kazandırmaktadır. Eğitim, erken dönemde çocukların zihinsel ve fiziksel gelişimi için gereken anne-baba- çocuk etkileşiminin önemi üzerinde durmaktadır. Eğitim programı, evde verilen bilgilerin yanı sıra grup toplantılarında gösterilen video ve yazılı materyallerden oluşmaktadır. Bugüne kadar bu proje ile 59 ilde 50.000 anne ve 200 eğitici eğitilmiştir.

Hedef

Türkiye'deki en yoksul 200.000 anneye 2005 yılı sonuna kadar etkili anne-baba eğitimi verilmesi.

Amaçlar

• Çocuk eğitimi uzmanlarının anne eğitimi verme yeteneğini geliştirmek.
• Annelerin bebek bakımı ve eğitimi becerilerini geliştirmek.

• Anne eğiticilerinin hazırlanması için seminerler düzenlemek.
• Eğitim materyali satın almak ve hazırlamak (video, eğitici elkitabı, anne-baba elkitabı).
• Her altı ayda 20.000 anneye ulaşabilecek şekilde eğitim düzenlemek.

İşbirliği yapılacak kurumlar

Milli Eğitim Bakanlığı

Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu

Sağlık Bakanlığı

Tarım Bakanlığı

Gazi Üniversitesi ve diğer üniversiteler

Sivil toplum kuruluşları

Beklenen sonuç

Beş yıl içinde Türkiye'de 200.000 anne, daha etkili çocuk bakımını biliyor ve uyguluyor olacaktır.

Destek/bağışın getireceği yararlar

Bağış yapanlar daha sağlıklı, akıllı ve güçlü çocukların yetişmesine yardımcı olacaklardır. Geleceğe hazır bir kuşağın yetişmesine yardımcı olun!

Kadınların Korunmasına Katkınız Olsun

Genel bakış

Türkiye Cumhuriyeti 1985 yılında Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi'ni (KKAÖS) onaylamıştır. KKAÖS kadınlara karşı ayrımcılığı "…medeni durumuna bakılmaksızın, kadın-erkek eşitliğini temel alarak, kadınların siyasi, ekonomik, sosyal, kültürel, sivil ya da herhangi diğer bir alandaki insan hakları veya temel özgürlüklerinin tanınmasını, kadınların bunlardan yararlanmasını ya da bunları kullanmasını aksatma ya da yok etme etkisi olan veya amacını güden, cinsiyete dayalı herhangi bir ayrım, dışlama ya da kısıtlama" olarak tanımlamaktadır. KKAÖS'nin 30 maddesinde kadınlara karşı ayrımcılığa son vermek için gereken önlemler ayrıntılarıyla açıklanmıştır.

UNICEF, Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi (KKAÖS) adı altında bir cep kitabı hazırlayıp dağıtacaktır. KKAÖS Cep Kılavuzu, yasa ve politikalar belirlenirken kadınlara karşı ayrımcılığın önlenmesi için karar vericilere, sivil toplum liderlerine ve medya temsilcilerine dağıtılacaktır.

Hedef

Karar vericilere, sivil toplum liderlerine ve medya temsilcilerine Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi (KKAÖS) hakkındaki cep kılavuzunun sağlanması.

Amaçlar

• KKAÖS Cep Kılavuzunu karar vericiler, sivil toplum liderleri ve medya temsilcilerine ulaştırmak.
• KKAÖS konusunda bilinç oluşturmak.

• KKAÖS Cep Kılavuzunun basımı.
• KKAÖS Cep Kılavuzunun dağıtımı.
• Medya aracılığıyla bilinç oluşturma kampanyaları yürütülmesi (basın toplantıları, televizon, radyo, basılı materyal vb.)

İşbirliği yapılacak kurumlar

Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu

STK'lar

Beklenen sonuç

KKAÖS Cep Kılavuzunun medya temsilcileri, karar vericiler ve sivil toplum tarafından elde edilmesi ve kullanılması.

Destek/bağışın getireceği yararlar

Bağış yapanlara KKAÖS Cep Kılavuzu'nda teşekkür edilecektir. Bağış yapanlar Türkiye'de kadının durumunu iyileştirmeye yönelik politik ve sosyal karar verme sürecine katkıda bulunma şansını elde edecektir.

Çocuklarla Birlikte, Çocukların Sesini Duyuralım

Genel bakış

Çocuk Forumu, her yıl Kasım ayında yapılan bir toplantıdır. Çocukların haklarını görüşüp tartıştıkları bir ortamdır. Her yıl, 81 ilden gelen çocuk delegeler belli bir tartışma konusu seçmekte, konuyu ayrıntılarına inerek tartışmaktadır. Geçen yıl tartışma konusu olarak çocukların ailede, medyada, eğitimde, sağlıkta ve adalette katılım haklarını seçmişlerdir.
Forumun sonunda çocuklar Cumhurbaşkanı'na sunmak üzere bir bildiri/eylem planı hazırlamaktadır. Bildiri/Eylem Planı diğer üst düzey yö-neticilere de iletilmektedir. Cumhurbaşkanı, yerel yöneticilerden, bu bildiri/eylem planına göre il düzeyinde gerekli politika değişikliklerini yapmalarını istemektedir.
UNICEF, Çocuk Forumu'na bildiri/eylem planlarının basımı ve dağıtımını üstlenerek, il çocuk delegelerinin foruma katılmasını sağlamak için seyahat ve konaklama düzenlemelerini yaparak yardımcı olmaktadır.

Hedef

Çocukların, haklarını belirleme ve kullanmada söz sahibi olmalarına olanak sağlamak.

Amaçlar

• Çocuklara, kaygı ve sorunlarını tartışmak için daha çok fırsat vermek.
• Çocukların ilgili makamlarla bağlantısını güçlendirerek, politika belirleme sürecine katılımlarını sağlamak.

• Çocuk Forumu'nun yapılacağı yer ve konaklama düzenlemelerinin yapılması.
• Bildiri/Eylem Planının basımı ve dağıtımı.

İşbirliği yapılacak kurumlar

Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu

Milli Eğitim Bakanlığı

Sağlık Bakanlığı

Çalışma Bakanlığı

Adalet Bakanlığı

Gazi Üniversitesi İletişim Fakültesi

NTV

Beklenen sonuç

Politikacıların ve toplumun, çocukların kaygılarına yanıt vermeleri ve haklarını gözetmeleri yönünde teşvik edilmesi.

Destek/bağışın getireceği yararlar

Bağış yapanların ismi, resmi Çocuk Forumu raporlarında belirtilecektir. Bağış yapanlar, politika belirleyicilerin çocukların sesini duymasına yardımcı olacaktır.

Kızların Temel Öğrenimi Tamamlamalarını Destekleyelim

Genel bakış

Kızların Eğitimi İçin Öğrenme Merkezleri, sekiz yıllık temel öğrenimini tamamlayamamış 15 yaş ve üstü kızlara yardımcı olmak için kurulmuştur. Merkezlerde genç kızlara bilgisayar ve ders çalışma becerileri üzerine özel öğretimle eğitim verilmektedir. Proje iki yıl içinde, kasabalarda sekiz eğitim merkezi ve köylerde 10 destek birimiyle dört ile (Van, Erzurum, Yozgat, Düzce) yaygınlaştırılmıştır. Açık Temel Öğretim Programı'nda halen 556 kız öğrenci kayıtlıdır. UNICEF, öğrenme sürecini desteklemek için Kızların Eğitimi İçin Öğrenme Merkezleri'ne bilgisayar, televizyon, video kasetçalar, jeneratör, TV uydusu, müzik seti, beyaz tahta, Türkiye haritası, eğitsel video kaset ve benzeri donanım sağlamıştır. Önümüzdeki beş yıl boyunca UNICEF her yıl 1.000 yeni kız öğrenciye ulaşılması için beş yeni öğrenme merkezi ile 10 destek birimi açılmasına yardımcı olacaktır.

Hedef

Her yıl 1.000 genç kızın sekiz yıllık temel öğrenimini başarıyla tamamlamasına yardımcı olmak.

Amaçlar

• Kızların okuma alışkanlığını geliştirmek.
• Yerel yöneticilerin kızların öğreniminin önemi konusundaki bilincini artırmak.
• Kızların sekiz yıllık temel öğrenimini tamamlamaları için öğretmenlerin kapasitesini genişletmek.

• Açık temel öğretim programına 1.000 kız öğrencinin kayıt olmasının sağlanması.
• Beş öğrenme merkezi ve 10 destek birimine malzeme sağlanması.
• Öğrenme merkezlerine kitap sağlanması.
• Seminerler ile yerel yöneticilere kızların öğreniminin öneminin anlatılması.
• Kızların 8 yıllık Temel Öğrenimlerini tamamlamalarına yardımcı olmak amacıyla Öğrenme Merkezlerindeki öğretmenlerin kapasitelerini artıracak seminerlerin düzenlenmesi.

İşbirliği yapılacak kurum

Milli Eğitim Bakanlığı

Beklenen sonuç

Her yıl 1.000 kız öğrencinin sekiz yıllık temel öğrenimini tamamlaması.

Destek/bağışın getireceği yararlar

Bağış yapanlar, kızların yarım kalan temel öğrenimini tamamlamalarına katkıda bulunarak bu gençlerin daha iyi bir geleceği olmasına yardımcı olacaklardır.

Yardıma Muhtaç Çocuklara Ulaşalım

Genel bakış

Türkiye'de sokakta yaşayan ve çalışan çocukların sayısında son yıllarda belirgin bir artış görülmüştür. Çoğu zaman, evdeki kötü davranıştan kaçan çocuklar, kendilerini daha da kötü bir ortamda bulmaktadır. Bu çocuklar birçok riskle karşı karşıyadır: tehlikeli çalışma koşulları, şiddet, HIV/AIDS dahil çeşitli hastalıklar, ilaç/uyuşturucu bağımlılığı. Eğitim sisteminden kolaylıkla kopan çocuklar, suça yönelmektedir. Sokakta çalışan çocukların ise çoğunun anne-babası vardır. Ancak aileleri bu çocukları aile gelirine katkıda bulunmak üzere sokakta çalıştırmaktadır.

Mart 2000 tarihi itibari ile, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu'nun (SHÇEK) Türkiye genelinde 15 merkezi bulunmaktadır ve bu merkezler aracılığıyla sokakta yaşayan ve çalışan yaklaşık 3.500 çocuğa ulaşılmıştır. UNICEF bu merkezlere, sosyal hizmet uzmanlarına ve polise eğitim sağlayarak destek olmuştur.

Önümüzdeki beş yıl boyunca UNICEF her yıl 100 sosyal hizmet uzmanı ve 500 polis memurunu eğitecektir. UNICEF ayrıca, sosyal hizmet uzmanlarının yararlanması için sokakta yaşayan ve çalışan çocuklara yönelik hizmetlere ilişkin bir sevk sistemi kurulmasına yardımcı olacaktır. Sosyal hizmet uzmanları ailelere danışmanlık ve etkili anne-babalık eğitimi vereceklerdir. Tüm bu çabalar, çocukların sokaktan kurtulmasını sağlamaktadır.

Hedef

Sokakta yaşayan ve çalışan çocuk sayısını azaltmak.

Amaçlar

• Sosyal hizmet uzmanları ve polisin sokakta yaşayan ve çalışan çocuklara yardımcı olma yeteneğini geliştirmek.
• Çocukların gereksinimleri ve hakları ile ilgili uygun hizmetlere ulaşması için varolan sevk sistemini güçlendirmek.
• Çocukların ailelerine geri dönme ya da güvenli bir ortamda yaşama olanaklarını artırmak.
• Çocukların okul sistemine geri dönme olanaklarını artırmak.

• Sosyal hizmet uzmanlarına sokakta yaşayan ve çalışan çocuklara nasıl yaklaşılacağı konusunda ikişer haftalık eğitim verilmesi.
• Polise sokakta yaşayan ve çalışan çocuklara nasıl yaklaşılacağı konusunda ikişer haftalık eğitim verilmesi.
• Sosyal hizmet uzmanları ve polisin çocukların yararına kullanabileceği bir sevk sistemi kurulması.

İşbirliği yapılacak kurumlar

Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü

Milli Eğitim Bakanlığı

Emniyet Genel Müdürlüğü

Sivil toplum kuruluşları

Beklenen sonuçlar

Sokakta yaşayan ve çalışan çocuk sayısının mümkün olduğunca azaltılması.

Sokakta yaşayan ve çalışan çocukların rehabilitasyonu ve topluma yeniden kazandırılması.

Destek/bağışın getireceği yararlar

Bu proje, bağış yapacaklara, sokakta yaşayan ve çalışan çocukları koruma, bu çocukları ve ailelerini yeniden bir araya getirme ya da yaşamlarında daha iyi fırsatlar yakalama olanağı tanımaktadır. Bu projeye yapılacak yatırım, yalnızca bu çocukların yaşam koşullarını iyileştirmeye değil, sokakları çocuklar dahil herkes için daha güvenli duruma getirmeye hizmet edecektir.

Afetlere Hazırlanalım

Genel bakış

UNICEF, Ağustos 1999’dan itibaren, Marmara depreminden etkilenenlere psikososyal travma müdahalesini sağlayanlar arasında ön sıralarda yer almıştır. Travmaya bağlı psikolojik rahatsızlıkların önlenmesi ve tedavisi üzerinde odaklaşan proje, Milli Eğitim Bakanlığı ile birlikte, ulusal ve uluslararası kurumlarla işbirliği içinde yürütülmüştür. Depremzede çocuklar arasında uykusuzluk, depresyon ve anksiyete gibi rahatsızlıklar yaygındı. Psiko-sosyal proje, bu sorunların çocuklarla çalışacak olan okul danışmanları (rehber öğretmenler) ve öğretmenlerin eği-timinin yanı sıra, anne-babaların ve çocukların eğitimi yoluyla giderilme-sini ya da azaltıl-masını amaçla-maktadır. Proje 2005'e kadar her öğrenim yılı boyunca sürecektir. Proje çerçevesinde bugüne kadar dokuz ilde 300 okul danışmanına, 10.000 öğretmene, 20.000 anne-babaya ve 50.000 çocuğa ulaşılmıştır. Psikososyal proje, 2001-2005 yılları arasında yaygınlaştırılacaktır. Projede, Türkiye'nin afetlerden en çok etkilenebilecek 56 ilinde okul danışmanlarının eğitilmesine devam edilecektir.

Hedef

Türkiye'de 56 ildeki okul danışmanlarını, çocukları ve ailelerini afetler ve acil durumlara hazırlamak.

Amaçlar

• Çocukların ve anne-babaların afetlerin psikososyal etkileriyle başa çıkma becerilerini artırmak.
• Okul danışmanlarının ve öğretmenlerin travmaya uğrayan çocuklara psikososyal hizmet verme becerilerini geliştirmek.

• Okul danışmanları ve öğretmenlere psikososyal eğitim verilmesi.
• Risk altındaki çocuklara grupla psikolojik danışma hizmeti verilmesi.
• Çocukların, öğretmenlerin ve anne-babaların sınıflarda verilecek eğitimlerle psikososyal anlamda afetlere hazırlanması.

İşbirliği yapılacak kurum

Milli Eğitim Bakanlığı

Beklenen sonuç

2005 Haziran ayında 56 ilde 4,500 okul danışmanı, afet travmasına hazırlıklı duruma gelecektir.

Destek/bağışın getireceği yararlar

Bağış yapanlar sayesinde aileler, afetlerin etkileriyle daha kolay başa çıkabilecek ve afetlerin etkilerinden daha kolay kurtulabileceklerdir.

Çocuklarımızın Boşluğa Düşmesini Önleyelim

Genel bakış

Birçok toplumda, çocuklar ihmal, istismar edilme, uyuşturucu kullanma, sokağa yönelme, suç işleme ve okul sisteminden uzaklaşma riski taşımaktadır. Toplumlar bu riskleri, sorunların neler olduğunu bilerek, başvurabilecekleri sosyal hizmetlerden haberdar olarak azaltabilir. UNICEF risk altındaki çocukları hükümet ve sivil toplumla işbirliği içinde, bu alanda çalışan profesyonelleri ve toplumu eğiterek koruma çabasındadır.

Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu (SHÇEK) Genel Müdürlüğü, Toplum Merkezlerindeki faaliyetleriyle toplumu güçlendirerek, onlara risk altındaki çocukların farkına varma ve sorunlara çözüm arama yeteneği kazandırmaya çalışmaktadır. UNICEF bu faaliyetleri, aile içi şiddet, okula kaydettirilmeme, okula devam etmeme, evden kaçma ya da sokakta çalıştırılma gibi çocuğun korunmasını gerektiren konuların izlenmesinde eğitim sağlayarak desteklemektedir. Eğiticiler, ayrıca topluma, riskli aileleri ve çocukları mevcut sosyal hizmetlere nasıl yönelteceklerini de öğretecektir.

Toplum düzeyinde çocuklara hizmet vermek için çalışmalar yürüten bazı STK’lar vardır. Ancak toplumda, medyada ve yerel yöneticilerde risk altında olan çocuklara karşı genel bir duyarsızlık mevcuttur; çocuklar, aileleri ve toplum liderlerin de ise çocuk hakları ve çocukların bu haklarını nasıl kullanacağı konusunda bilgisizlik gözlenmektedir.

Hedef

Toplumun çocukları koruma yeteneğini artırmak.

Amaçlar

• Toplumun, sorunlu olan çocukları belirleme yeteneğini geliştirmek.
• Toplumun, sorunlu olan çocukları uygun hizmetleri alabilecekleri yere yöneltme yeteneğini geliştirmek.
• Yerel kurumlar ve STK'ların risk altındaki çocukların gereksinimlerine etkili bir şekilde yanıt verme kapasitesini genişletmek.

• Mahalle düzeyinde, yılda 20 adet olmak üzere, toplum liderleri, muhtarlar, öğretmenler ve ailelerden oluşan Çocuk Koruma Komiteleri ve çocuk koruma ağları kurulması ve bu komitelerin eğitilmesi.
• Risk altındaki çocuklar ve ailelerle ilgilenen personele düzenli aralıklarla hizmet-içi eğitim verilmesi.
• Komitelere, ağlara ve personele, çalışmalarında yol göstermek üzere kaynak materyal dağıtımı.

İşbirliği yapılacak kurumlar

Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü

İçişleri Bakanlığı

Emniyet Genel Müdürlüğü

Adalet Bakanlığı

Sivil toplum kuruluşları

Milli Eğitim Bakanlığı

Sağlık Bakanlığı

Aileler

Beklenen sonuç

İhmal ve istismar edilen çocukların sayısının azaltılması.

Destek/bağışın getireceği yararlar

Bağış yapanlar, toplumun herkes için daha güvenli olmasına, daha koruyucu bir ortam yaratılmasına katkıda bulunacaklardır.

Çocuklarımızın Zihinsel Gelişimini Koruyalım

Genel bakış

Beynin gelişmesinde iyotun önemi çok büyüktür. Gıdalarla iyotun yetersiz alınması guatra, kısırlığa, çocuklarda zeka geriliğine ve çocuk ölümlerine neden olabilir. Türkiye'nin bazı kentlerinde her üç çocuk ve yetişkinden birinde iyot yetersizliğine rastlanmıştır.

Tüm nüfusun iyottan faydalanmasını sağlamanın en etkili yolu, tuzu üretim aşamasında iyotlamaktır. UNICEF Türkiye'de satılan tüm sofra tuzlarına iyot eklenmesini öngören yasanın çıkarılmasını desteklemiştir. UNICEF ayrıca bazı küçük ölçekli tuz üreticilerine iyotlama için gereken donanım ve eğitimi de vermiştir. Ancak halen birçok küçük ölçekli tuz üreticisi, iyotlu tuz üretememektedir.

İyot Yetersizliği Hastalıkları ve Tuzun İyotlanması Projesi, üretim aşamasında tuza iyot eklenmesini ve piyasadaki tuzların iyot düzeyinin ölçülmesini destekleyecektir. 2001-2005 yılları arasında UNICEF, küçük ölçekli tuz üreticilerine tuza iyot katılmasını sağlayacak donanım ve eğitimi vermeyi sürdürecektir. Yerel sağlık çalışanlarına da iyotlu tuzun kalitesini ölçmeleri için donanım ve eğitim verilecektir. Toplumun iyotlu tuz kullanmanın önemi konusunda bilinçlendirilmeleri için de çalışmalar yapılacaktır.

Hedef

Türkiye'de iyot yetersizliğine bağlı rahatsızlıkları ortadan kaldırmak.

Amaçlar

• Topluma iyotlu tuz kullanmanın önemini anlatmak.
• Küçük ölçekli üreticilerin tuza iyot katma imkanlarını artırmak.
• Sağlık çalışanlarının tuzdaki iyot düzeyini izleme yeteneğini geliştirmek.

• İyotlu tuz kullanmanın önemini vurgulayan broşürlerin basımı ve dağıtımı.
• Küçük ölçekli tuz üreticilerine donanım ve eğitim verilmesi.
• Yerel sağlık çalışanlarına tuzdaki iyot düzeyini izlemek üzere donanım ve eğitim verilmesi.

İşbirliği yapılacak kurumlar

Sağlık Bakanlığı

Tuz üreticileri

Beklenen sonuçlar

Toplumun yalnızca iyotlu tuz satın almayı istemesi.

Türkiye'de yalnızca iyotlu tuz satılması.

Destek/bağışın getireceği yararlar

Bağış yapanlar, daha üretken, zeki ve sağlıklı bir kuşağın yetişmesi için yapılan çabalara katkıda bulunacaktır.

Çocuk Haklarının Uygulanmasına Katkınız Olsun

Genel bakış

1989'da benimsenen Çocuk Haklarına Dair Sözleşme (ÇHS) hemen hemen evrensel düzeyde onaylanmıştır. Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti, Sözleşmeyi 1994 yılında onaylamıştır. Çocuk Haklarına Dair Sözleşme Uygulama Elkitabı, Sözleşme ilkeleri ve koşullarının yerine getirilmesinde, çocuğun insan haklarının yaşama geçirilmesinde rolü olan herkesin kullanabileceği pratik bir araçtır. Elkitabında, Sözleşmenin her maddesinin altında, dünya çapında kaydedilen ilerlemeleri izlemek üzere seçimle işbaşına getirilmiş uluslararası bağımsız uzmanların oluşturduğu bir kurulun yaptığı yorumların analizine de yer verilmiştir. Çocukların yaşamını iyileştirme yolundaki ilerlemelerin tümünün temeli, çocuk haklarıdır. UNICEF Çocuk Haklarına Dair Sözleşme -Uygulama El kitabı'nı, çocuğun refahı konusuyla ilgilenen herkesin elde etmesini ve kullanmasını sağlamaya çalışmaktadır. Çocuk Haklarına Dair Sözleşme- Uygulama Elkitabı, çocuk haklarının politika ve hukuk alanlarında öne çıkarılması ve korunması için kullanılabilecek pratik bir kaynaktır. El- kitabı, kamu, özel ve sivil toplum kurumları için bir kılavuz oluşturmaktadır, çünkü bu kurumlar çocuk haklarının gereklerini yerine getirmeden sorumludur.

Hedef

Çocuk Haklarına Dair Sözleşme - Uygulama Elkitabı'nın, karar vericiler, sivil toplum liderleri ve medya temsilcilerine dağıtılması, kılavuz ve kaynak olarak kullanılmasının sağlanması.

Amaçlar

• Karar vericilerin, sivil toplum liderlerinin ve medya temsilcilerinin Çocuk Haklarına Dair Sözleşme - Uygulama Elkitabı'nı elde etmelerini sağlamak.
• Çocuk Haklarına Dair Sözleşme’nin uygulanmasıyla ilgili bilinci artırmak.

• Çocuk Haklarına Dair Sözleşme - Uygulama Elkitabı'nın basımı.
• Uygulama Elkitabı'nın dağıtımı.
• Medya aracılığıyla bilinç oluşturma kampanyaları yürütülmesi (basın toplantıları, TV, radyo, basılı materyal vb.)

İşbirliği yapılacak kurumlar

Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu

Beklenen sonuçlar

Çocuk Haklarına Dair Sözleşme – Uygulama Elkitabı'nın, medya temsilcileri, karar vericiler ve sivil toplumun kullanımına sunulması.

Destek/bağışın kazandıracakları

Bağış yapanlara kitapta resmi olarak teşekkür edilecektir. Çocuk haklarına ilişkin siyasal ve sosyal karar verme sürecine etkiniz olsun!