Tarih : 05 . 06 . 1997
BAŞBAKANLIK DEVLET PLANLAMA TEŞKİLATI MÜSTEŞARLIĞI,
BAŞBAKANLIK DEVLET İSTATİSTİK ENSTİTÜSÜ BAŞKANLIĞI VE SERMAYE
PİYASASI KURULU BAŞKANLIĞ" YENİ YEREL SANAYİ ODAKLARININ
GELİŞMESİNİ ARAŞTIRMA PROJESİ" KAPSAMINDA DENİZLİ VE GAZİANTEP
İLLERİNDE İMALAT SANAYİ İŞYERLERİ VE GİRİŞİMCİLİK ANKETLERİ ALAN
ÇALIŞMASININ 1997 HAZİRAN AYINDA BAŞLADIĞINI AÇIKLADI.

Yukarıda adı geçen üç Kurum yetkilileri tarafından yapılan ortak bir açıklamada; son yıllarda Anadolu'da hızla geliştiği ifade edilen sanayileşme hamlesinin boyutlarını, oluşum nedenlerini, sürekliliği ile bu gelişimin diğer iller için örnek oluşturup oluşturamayacağını araştırmaya yönelik ortak bir proje geliştirildiği ifade edilmiştir.

İlk aşamada Denizli ve Gaziantep İlleri İmalat Sanayi yapısının profilini çıkarmaya yönelik bu araştırma projesinin, önümüzdeki yıllarda diğer illere de yaygınlaştırılmasının planlandığı belirtilmiştir.

Araştırmada, her iki ilin imalat sanayi yapısı, girişimcilik boyutu ve istihdam gibi ana büyüklüklerinin yanısıra; bu illerin tarihi gelişimi, demografik yapısı, sosyo-ekonomik özelliklerinin ortaya çıkarılmaya çalışılacağı ifade edilmiştir.

Her iki ilin kendilerine özgün koşullarının, geçmiş birikim ve başarımlarının ölçülmeye çalışılacağı araştırmanın alan uygulaması Haziran ayında başlatılacak, Temmuz-Ağustos ayları içinde sürdürülecektir. Bu araştırmada 10 ve daha fazla kişi çalışan imalat sanayi işyerleri tam sayım, 1-9 kişi çalışan işyerleri örnekleme yöntemi ile yaklaşık 4.000 işyeri anket kapsamına alınmıştır.

Bu projede, girişimcilik, yatırım, üretim, iç ve dış ticaret, istihdam, çevre ilişkileri ve sanayicilerin geleceğe dönük yatırım kararlarının sorulacağı İmalat Sanayi İşyerleri ve Girişimcilik Anketleri uygulanacaktır. Bu anketlerin sonuçları her üç Kur umun uzmanları ile üniversite öğretim üyelerinin hazırlayacakları bilimsel tebliğlerle 1998 yılı ilk yarısında düzenlenecek uluslararası bir seminerle kamuoyuna duyurulacaktır.

Araştırma sonuçlarının, Denizli ve Gaziantep illerimiz ile diğer Anadolu illerimiz için de yol gösterici ve yararlı olacağı ümidini taşımaktayız.


YENİ YEREL SANAYİ ODAKLARI: DENİZLİ VE GAZİANTEP İLLERİ'NİN
GELİŞMESİNİ ARAŞTIRMA PROJESİ

1. Projenin Amaç ve Kapsamı

Son yıllarda Anadolu'da yeni yerel sanayi odaklarının ortaya çıktığı görülmektedir. Bu odaklardaki ekonomik gelişmenin farklı bir yapılanma (model) ile gerçekleştiği ve geleceğe dönük olarak olumlu işaretler taşıdığı değerlendirmeleri yapılmaktadır.

İller düzeyindeki gelişmeleri çeşitli boyutları içinde incelemenin büyük yararları gözönüne alınarak bir araştırma yapılması kararlaştırılmıştır. Bu amaçla Devlet Planlama Teşkilatı, Devlet İstatistik Enstitüsü ve Sermaye Piyasası Kurulu'nun ortak sorumluluğunda, ilk aşamada Denizli ve Gaziantep illeri kapsanarak, bir araştırma projesi başlatılmıştır.

Projenin genel amacı: Gelişmekte olan ülkelerde sanayileşme, uluslararası koşulları dikkate alan bir yapıda, rekabet gücüne sahip ve sağlam temeller üzerine oturmuş olmalıdır. Sanayileşmenin temel hedefi olan yaşam düzeyinin yükseltilmesi için, yerel sanayi potansiyelinden azami ölçüde yararlanılması gerekmektedir. Bu noktadan hareketle Türkiye'deki yeni yerel sanayi odaklarının incelenmesi, geleceğe dönük strateji ve politika belirlemede önemli bir baz teşkil edecektir. Bu proje ile Türkiye'de gelişme eğilimi gösteren illerden ikisi, Denizli ve Gaziantep, seçilerek bunların gelişmelerinin boyutları ve özellikleri, oluş nedenleri, benzer gelişme biçimlerinin diğer iller için model oluşturup oluşturamayacağı, süreklilik taşıyıp taşımadığı ve devamlılığın s ağlanabilmesi için nelerin yapılması gerektiği gibi hususların aydınlatılması amaçlanmıştır.

Proje tamamlandığında sözkonusu İllerin son yıllarda gerçekleştirdiği gelişmenin ne olduğu daha iyi anlaşılacak, bu alanlarda uygun idari önlemler ve geçerli politikalar oluşturulabilmesinin bilimsel dayanakları açıklık kazanacaktır.

Denizli ve Gaziantep'i ele alan araştırmanın bu alanlardaki çalışmaların yalnızca ilk aşamasını oluşturduğu düşünülmektedir. Sonraki aşamalarda diğer iller ele alınacak, Proje tümüyle sonuçlandığında çeşitli örnek illerin gelişme durumları ve gelecekteki büyüme olanakları aydınlığa kavuşturulacaktır.

Sanayi Yapısı, Girişimcilik ve İstihdam bölümlerinden oluşan araştırmada, bu illerin tarihi, ekonomik ve sosyal özellikleri ile demografik yapıları ve göç durumları gibi aşağıda belirtilen temel konular incelenecektir:

* Sözkonusu illerin kendilerine özgü koşulları, geçmiş birikim ve başarıları,
* Girişimciliğin ekonomik, sosyal ve tarihsel özellikleri.
* Devlet desteklerinin önemi,
* Devlet müdahaleleri ile ekonomik gelişme arasındaki ilişki,
* Devlet müdahalelerinin nitelik değiştirmesi ile yeni yerel sanayi odaklarının gelişmesi arasındaki ilişki,
* Sanayileşmenin çerçeve koşulları,
* Gelişmiş teknolojilerin ve üretim yöntemlerinin kullanımı,
* İllerde girişimciliğin kökenleri ve özellikleri,
* Tarihsel olarak sermaye birikiminin gelişimi,
* Firmaların finansman biçimlerinin önemi,
* Yurt dışında çalışan işçilerin ve yurt dışı üstlenicilik firmalarının bölge gelişmesine katkısı,
* İl nüfusunun demografik ve sosyal nitelikleri,
* İllerin göç açısından özellikleri,
* İllerde işgücünün niteliği, bolluğu ve ucuzluğu,
* Firmaların rekabet gücü,
* AB ile Gümrük Birliğinin İmalat Sanayi üzerine etkileri,
* AR-GE, etüd vb. çalışmaların işyerlerince kullanım durumu,
* İmalat Sanayi İşyerlerinin İhracata bağımlılık derecesi.

Yurt içinden akademisyenler ve uzmanların yanısıra uluslararası kuruluşların uzmanlarından da yararlanılacak olan Projenin temel araştırma ögeleri araştırma yapılacak illerde uygulanacak sosyo-ekonomik içerikli anketler, görüşmeler ve bu uygulamalar sonucu elde edilecek verilerle veya diğer araştırmalarla hazırlanacak bilimsel tebliğlerden oluşacaktır. Alan uygulamalarıyla oluşumların nedenleri ortaya çıkarılmaya çalışılacak, bilimsel tebliğlerle olayların yorumlanması, geçerli genelleme ve sonuçlara ulaşılması amaçlanacaktır. Alan uygulamalarıyla tebliğler arasındaki karşılıklı ilişkiler tüm çalışmalar boyunca önemle gözönüne alınacaktır.

Proje kapsamındaki faaliyetler DPT, DİE ve SPK tarafından yerine getirilecek, çalışmanın güvenilir ve sağlıklı bir şekilde sürdürülebilmesi için uygulama yapılacak illerde bulunan ilgili kamu kurum ve kuruluşları, üniversiteler ile diğer sınai, ticari ve mesleki mahalli kuruluşlarla işbirliği yapılacaktır.

Proje, Denizli ve Gaziantep il sınırları içinde yer alan 10 ve daha fazla kişi çalışan tüm sanayi işyerleri ile 1 - 9 arasında çalışana sahip işyerlerinden örnekleme yöntemi ile seçilecek işyerlerini kapsayacaktır. Verilen değerlendirilmesinde 4'lü ISIC Revize- II klasifikasyonu kullanılacaktır.

2. Alan Uygulamaları

Araştırmada veri derlemesi üç şekilde yapılmaktadır.
a.Temel Anketler: Bu kapsamda yürütülecek faaliyetler aşağıda belirtilmiştir:
(1) Hanehalkı İşgücü Anketi Blok Tarama Alan Çalışması
(2) Hanehalkı İşgücü Anketi
(3) İstihdam ve Kazanç Anketi (1996 I. Yarı)
(4) İstihdam ve Kazanç Anketi (1996 II. Yarı)
(5) 1996 Yılı İmalat Sanayi İşyerleri Sayımı Tarama Anketi
(6) 1996 Yıllık İmalat Sanayi Anketi
(7) 1996 Yıllık Küçük Ölçekli İmalat Sanayi Anketi
(8) Yeni Yerel Sanayi Odaklarının Gelişmesini Araştırma Projesi İmalat Sanayi İşyeri Anketi
(9) Yeni Yerel Sanayi Odaklarının Gelişmesini Araştırma Projesi İmalat Sanayi Girişimcilik Anketi
(10) Yeni Yerel Sanayi Odaklarının Gelişmesini Araştırma Projesi Küçük Ölçekli İmalat Sanayi İşyerleri ve Girişimcilik Anketi

b.Girişimcilerle Görüşmeler: Girişimciliğin sosyal ve ekonomik özelliklerini belirlemeye yönelik çalışmalardır. Uzmanlar ve akademisyenler illerde girişimcilerle görüşmelerde bulunarak ulaşacakları bilgileri yapacakları çalışmalara yansıtacaklardır.


3. Uluslararası Seminer

Bilimsel Tebliğlerin sunulacağı uluslararası seminer yurtiçinden akademisyen ve uzmanların yanısıra yurtdışından uluslararası kuruluşların uzmanlarının da katılımıyla 1998 yılının ilk yarısında yapılacaktır.


4. Araştırma Sonuçlarının Yayımlanması

Bilimsel Tebliğler ve Alan Uygulamalarının sonuçları Türkçe ve İngilizce olarak, iki ayrı dilde 1998 yılının ikinci yarısında yayımlanacaktır.


5. Bilimsel Tebliğler

Projede yer alacak bilimsel tebliğler,
- Denizli ve Gaziantep İllerinin Sanayi Yapısı,
- Denizli ve Gaziantep İllerinde Girişimcililk,
- Denizli ve Gaziantep İllerinde İstihdam,
gruplarında yer alacak 20'nin üzerinde Bilimsel Tebliğden oluşmaktadır.