Tarih : 16 . 08 . 1995

DEVLET İSTATİSTİK ENSTİTÜSÜ BAŞKANLIĞI
1993 YILI BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK ARAŞTIRMA - GELİŞTİRME
FAALİYETLERİ ANKETİNİN SONUÇLARINI AÇIKLADI.

1993 YILINDA TÜRKİYE'DE ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME
HARCAMALARININ GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA İÇİNDEKİ PAYI
BİNDE 4.4 OLARAK HESAPLANDI.

Devlet İstatistik Enstitüsü Başkanlığı tarafından yapılan açıklamada;

Kamu ve Özel Sektördeki tüm araştırma birimlerini ve personelini kapsayan anket sonuçları ile Üniversitelerin 1993 Yılı Kesin Hesap Kanunları, Detay Yatırım Programları, Bütçe Dökümleri ve Faaliyet Raporlarına dayanarak yapılan merkezi hesaplamalara göre 1993 yılında Türkiye'de Gayri Safi Yurtiçi Araştırma ve Geliştirme Harcamaları 8,776 Milyar TL. olarak bulunmuştur. Bu değer aynı yıldaki Gayri Safi Yurtiçi Hasılanın Binde 4.4'üne eşittir. Bir önceki yıl ile karşılaştırıldığında; Gayri Safi Yurtiçi Araştırma-Geliştirme harcamalarının Gayri Safi Yurtiçi Hasıla içindeki payının ‰5.0'dan ‰4.4'e düştüğü görülmektedir.

GAYRİ SAFİ YURTİÇİ AR-GE HARCAMASI
Cari Fiyatlarla TL. Satın Alma Gücü Paritesi $
Toplam AR-GE harcaması (Milyon) 8 776 139.2 1 465.1
AR-GE/harcaması/GSYİH(‰) 4.4 4.4
Kişi başına düşen AR-GE harcaması 147 520.5 24.6

Anket sonuçlarına göre AR-GE harcamalarının %67.2'sinin yüksek öğretim, %22.9'unun üretici kamu kesimi ve özel sektörü içeren ticari kesim, %9.9'unun kamu tarafından gerçekleştirildiği saptanmıştır. 1992 yılında ise AR-GE harcamaları içinde yüksek öğretimin payı %67.8, ticari kesimin payı %24, kamu kesiminin payı ise %8.2 olarak gerçekleşmişti.

Toplam AR-GE harcamalarının %65.2'si kamu kesimi, %31.8'i ticari kesim, %2.2'si diğer yurtiçi kaynaklar tarafından, %0.8'i ise yurtdışından finanse edilmektedir. 1992 yılında AR-GE harcamalarının finans kaynaklarını %64'le kamu kesimi, %33.8'le ticari kesim, %1.8'le diğer yurtiçi kaynaklar, %0.4'le ise yurtdışı kaynaklar oluşturmuştu.

Araştırmanın bulgularına göre, 1993 yılında Türkiye'de (Tam Zaman Eşdeğeri olarak hesaplanmış) 16,087 araştırma personeli, lisans ve üzeri eğitime sahip 13,495 araştırmacı olduğu saptanmıştır. 1000 iktisaden faal nüfusa düşen toplam AR-GE personeli ve ar aştırmacı sayıları sırasıyla 0.76 ve 0.63 olarak hesaplanmıştır. 1992 yılında ise sırasıyla bu rakamların 0.75 ve 0.6 olduğu saptanmıştı.

AR-GE insangücünün dağılımına bakıldığında, toplam AR-GE personelinin %63.5'inin yüksek öğretim kesiminde, %19'unun kamu sektöründe ve %17.5'inin ticari kesimde bulunduğu, bunların %31.8'inin doktora ve üzeri, %31.3'ünün yüksek lisans, %23.9'unun lisans ve %13'ünün ise lisans altı bir eğitime sahip oldukları gözlenmektedir. 1992 yılının anket sonuçlarına göre ise yüksek öğretim kesiminde ki AR-GE personelinin toplam AR-GE insangücü içindeki payı %57.9, kamu kesiminin payı %24.1 ve ticarinin payı %18 olarak gerçekleşmiş ve personelin %28.7'sinin doktora ve üzeri, %31.6'sının yüksek lisans, %21'inin lisans ve %18.7'sinin lisans altı eğitimine sahip olduğu gözlenmişti.

1993 yılında Türkiye'de ‰4.4 olan AR-GE harcamalarının GSYİH'ye oranı OECD ülkelerinden Japonya ve ABD'de %2.5-3, Fransa ve Almanya'da %2-2.5, İtalya, Avusturya ve Kanada'da %1-1.5'tur. Satın alma gücü paritesi cinsinden kişi başına AR-GE harcamaları ise Japonya ve ABD'de 600$ ve üzerinde, Fransa ve Almanya'da 400-450$, İtalya, Kanada ve Avusturya'da 200-300$ seviyelerinde iken Türkiye'de 24.6$ olarak gerçekleşmiştir.