ATIK İSTATİSTİKLERİ ANKETİ SONUÇLARI
2000-2002
Devlet
İstatistik Enstitüsü çevre istatistikleri kapsamında
organize sanayi bölgelerinin çevreye etkisini tespit etmek
amacı ile altyapısı tamamlanmış organize sanayi bölgelerine yıllık
zaman dilimleri ile anket uygulamaktadır. Organize sanayi bölgesi
(OSB) atık istatistikleri anketi, 2000-2002 yılları
arasında, altyapısı tamamlanmış yaklaşık 70 organize sanayi
bölgesine uygulanmış, organize sanayi bölgeleri
idaresi tarafından kaynaklarına göre temin edilen su miktarı,
alıcı ortamlarına göre deşarj edilen atıksu miktarı, atıksu arıtma
tesislerinin tipi ve arıtılan atıksu miktarı, atıksu deşarj izin durumu
ve arıtma çamuru miktarı ile ilgili veriler derlenmiştir.
Organize sanayi bölgelerinde faaliyet gösteren işyerlerinin sektörel dağılımına bakıldığında, dokuma, giyim eşyası ve deri sanayi işyerleri birinci sırayı alırken, bu sektörü sırası ile metal eşya sanayi, kimya sanayi ve gıda içki ve tütün sanayi işyerlerinin takip ettiği dikkati çekmektedir (Tablo 1). Organize sanayi bölgelerinde faaliyet gösteren işyerlerinin il bazında dağılımı incelendiğinde, organize sanayi bölgelerinin İstanbul, İzmir, Kayseri, Gaziantep'te yoğunlaştığı görülmektedir (Şekil 1).
Organize sanayi bölgelerinde faaliyet gösteren işyerlerinin sektörel dağılımına bakıldığında, dokuma, giyim eşyası ve deri sanayi işyerleri birinci sırayı alırken, bu sektörü sırası ile metal eşya sanayi, kimya sanayi ve gıda içki ve tütün sanayi işyerlerinin takip ettiği dikkati çekmektedir (Tablo 1). Organize sanayi bölgelerinde faaliyet gösteren işyerlerinin il bazında dağılımı incelendiğinde, organize sanayi bölgelerinin İstanbul, İzmir, Kayseri, Gaziantep'te yoğunlaştığı görülmektedir (Şekil 1).
2000-2002
yılları arasında organize sanayi bölgesi idaresi tarafından
işyerlerine dağıtılmak üzere temin edilen su miktarında, anket
uygulanan organize sanayi bölgesi sayısına paralel olarak % 44.5
'lik bir artış olduğu görülmektedir. Kaynaklarına göre
temin edilen suyun yaklaşık % 39'u kuyudan, %24'ü akarsudan, %19'u
kaynak suyundan, %14'ü şehir şebekesinden ve % 4'ü diğer
kaynaklardan çekilmiştir. Bu tabloda verilen su miktarı sadece
organize sanayi bölgesi idaresi tarafından temin edilen su
miktarını göstermektedir (Tablo 2).
Organize sanayi bölgelerinde alıcı ortamlarına ve arıtılma durumuna göre deşarj edilen su miktarı incelendiğinde ise organize sanayi bölgeleri tarafından toplam deşarj edilen su miktarının temin edilen su miktarından fazla olduğu görülmektedir. Bunun nedeni, organize sanayi bölgelerinin bünyelerinde bulunan tesislerin bir çoğunun kendi imkanları ile su temin etmesinden kaynaklanmaktadır. Organize sanayi bölgelerinden deşarj edilen atıksu miktarı 2000 yılında 75,315 milyon metreküp iken 2002 yılında bu miktar % 42.8'lik bir artışla 107,577 milyon metreküpe çıkmıştır. Deşarj edilen atıksuyun arıtılma oranı ise % 64'den % 66'ya yükselmiştir (Tablo 3).
Organize sanayi bölgelerinde alıcı ortamlarına ve arıtılma durumuna göre deşarj edilen su miktarı incelendiğinde ise organize sanayi bölgeleri tarafından toplam deşarj edilen su miktarının temin edilen su miktarından fazla olduğu görülmektedir. Bunun nedeni, organize sanayi bölgelerinin bünyelerinde bulunan tesislerin bir çoğunun kendi imkanları ile su temin etmesinden kaynaklanmaktadır. Organize sanayi bölgelerinden deşarj edilen atıksu miktarı 2000 yılında 75,315 milyon metreküp iken 2002 yılında bu miktar % 42.8'lik bir artışla 107,577 milyon metreküpe çıkmıştır. Deşarj edilen atıksuyun arıtılma oranı ise % 64'den % 66'ya yükselmiştir (Tablo 3).
2002
yılında alıcı ortamlarına ve arıtılma durumuna göre atıksu miktarı
incelendiğinde, denize deşarj edilen atıksuyun %98.1'i, akarsuya
deşarj edilen atık suyun %71.31'i , şehir kanalizasyonuna deşarj
edilen atıksuyun ise sadece % 6.7'si arıtılarak deşarj edildiği tespit
edilmiştir (Tablo 3).
Araştırma
sonuçlarına göre organize sanayi bölgelerinde atıksu
yoğunluklu olarak biyolojik arıtma ile arıtılmaktadır. Organize sanayi
bölgelerinden kaynaklanan atıksular (evsel+endüstriyel)
ortak arıtma tesisinde arıtılmaktadır. 2000 yılında anket
kapsamında yer alan organize sanayi bölgelerinin % 21'i, 2001
yılında ise % 24'ü ve 2002 yılında ise % 27.59'unun arıtma
tesisi kullandığı belirlenmiştir (Tablo 4).
2002
yılında anket kapsamında değerlendirilen 58 organize sanayi
bölgesinin % 15.5'inin atıksu deşarj izninin olduğu, bu
oranın 2000 ve 2001 yılları için sırasıyla %17 ve %15
olduğu tespit edilmiştir (Tablo 5 ).
Atıksu
arıtma tesisi kullanan organize sanayi bölgelerinden 2002 yılında
133 525 ton atıksu arıtma tesisi çamuru yaratılmıştır. Bu
miktarın %58.43'ü düzenli depolanırken, %23.90'ı belediye
çöplüğüne, %16.81'i araziye atılarak bertaraf
edilmiştir. 2001 yılında 100 578 ton atıksu arıtma tesisi
çamuru yaratılmıştır. Bu miktarın %64.12'si düzenli
depolanırken, %22.30'u araziye, %13.57'si belediye
çöplüğüne atılarak bertaraf edilmiştir.
2000 yılında ise, 100 563 ton atıksu arıtma tesisi çamuru
yaratılmıştır. Bu miktarın yaklaşık %40.51'i belediye
çöplüğüne, %33.65'i araziye atılırken
%25.24'ü düzenli depolanmıştır (Tablo 6).
Şekil : İllere göre Organize Sanayi Bölgelerinde faaliyet gösteren işyerlerinin dağılımı, 2001
DOWNLOAD EXCEL
Şekil : İllere göre Organize Sanayi Bölgelerinde faaliyet gösteren işyerlerinin dağılımı, 2001
DOWNLOAD EXCEL