Uluslararası ekonomik ilişkilerin temelini dış ticaret oluşturmaktadır. Ülkemiz açısından son yıllarda önemi daha da artan dış ticaretle birlikte, bu konuda sayısal bilgilere olan ihtiyaç da aynı ölçüde artmaktadır.
Dış ticarete konu olan malların fiyat ve miktarlarında zaman içerisinde meydana gelen değişmeler dış ticaret indeksleri ile ölçülmektedir. Dış ticaret indeksleri, başta üretime ve uluslararası ticarete yön vermek, ulusal ve uluslararası fiyat serilerini karşılaştırmak, ihracat ve ithalata konu olan mal ve sektörlerin dış ticaretindeki değişimlerin izlenmesi olmak üzere değişik amaçlarla kullanılmaktadır.
Devlet İstatistik Enstitüsü, 1984 yılında ara verdiği dış ticaret indekslerinin hesaplamasına 1989 yılını temel alarak tekrar başlamış ve günümüze kadar hesaplamayı sürdürmüştür. Ancak, ekonominin diğer alanlarında olduğu gibi dış ticaret indekslerinin de temel yılının belirli aralıklarla yenilenmesi gerekmektedir. Dış ticaretin hızlı bir değişime sahip olması, 1989 temel yıllı dış ticaret indekslerine seçilen maddelerin zaman içerisinde önemini yitirmesine neden olmuştur. Bu nedenle, Devlet İstatistik Enstitüsü kamuoyunun da ihtiyaçlarını gözönünde bulundurmuş ve 1994 temel yıllı dış ticaret indekslerini hesaplayarak kullanıcıların istifadesine sunmuştur.
1994 temel yıllı dış ticaret indeksleri, ithalat fiyat-miktar, ihracat fiyat-miktar olmak üzere 4 ayrı indeksten oluşmaktadır. İndeks, Uluslararası Standart Sanayi Sınıflaması’na (ISIC Revize 3) göre yayınlanacaktır. Ancak, kullanıcı ihtiyaçlarını gözönünde bulunduran Devlet İstatistik Enstitüsü, ISIC Revize 3 sınıflamasının yanı sıra 1989 temel yıllı dış ticaret indekslerinde kullanılan Ulusal Sektör Sınıflaması ile BEC, ISIC Revize 2 ve SITC sınıflamalarına göre de dış ticaret indekslerini hesaplayarak, ihtiyaç sahiplerine talepleri doğrultusunda sunacaktır. Ayrıca DİE, fiyat indekslerini ABD Doları’nın yanı sıra Türk Lirası cinsinden de hesaplayarak, yurtiçi fiyatların yurtdışı fiyatlar ile karşılaştırılmasına olanak sağlayacaktır. 1989 temel yıllı dış ticaret indekslerinin hesaplamasını 1997 Aralık ayına kadar sürdürecek olan DİE, bu süre boyunca eski dış ticaret indeksleri serisini devam ettirmek isteyen kullanıcılara, 1994 temel yıllı dış ticaret indeksleri yayınlandıktan bir hafta sonra bu indeksleri de elde etme olanağı sunacaktır.
1994=100 temel yıllı dış ticaret indekslerinin 1997 Haziran ayına kadar olan sonuçları ve ekte sunulmuştur.
DİE’den yapılan açıklamaya göre; 1997 yılının ilk altı ayında bir önceki yıla göre; ihracat miktar indeksinde %14.6, ithalat miktar indeksinde ise %20.5 oranında artış gerçekleşti. Aynı dönemde ihracat fiyat indeksi %3.8, ithalat fiyat indeksi ise %5.2 düştü.
1997 yılı Haziran ayında bir önceki aya göre; ihracat miktar indeksi %0.9, ithalat miktar indeksi ise %10.1 oranında azaldı. Aynı dönemde, ihracat fiyat indeksi %1.6 oranında artarken, ithalat fiyat indeksi %1.2 oranında düştü.
1997 Haziran ayında geçen yılın aynı ayına göre; ihracat miktar indeksi %16.4, ithalat miktar indeksi %20.6 oranında arttı, ihracat ve ithalat fiyat indeksleri ise sırasıyla %3.1 ve %6.6 oranında geriledi.
Geriye doğru 24 aylık indeks sayılarını içeren 12 aylık ortalamalara göre ise; ihracat miktar indeksi %13.0, ithalat miktar indeksi %29.4 arttı, ihracat fiyat indeksi %5.1, ithalat fiyat indeksi %8.2 düştü.
