DEVLET İSTATİSTİK ENSTİTÜSÜ BAŞKANLIĞI
2001 YILININ BİRİNCİ ÜÇ AYLIK DÖNEMİNE İLİŞKİN GAYRİ SAFİ MİLLİ
HASILA İLE HARCAMA YÖNTEMİYLE HESAPLANAN GAYRİ SAFİ YURTİÇİ
HASILA VEGELİR YÖNTEMİ İLE HESAPLANAN 2000 YILI GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA SONUÇLARINI AÇIKLADI.
Devlet İstatistik Enstitüsü Başkanlığı tarafından
yapılan açıklamada; 2001 yılının birinci üç aylık dönemine ilişkin geçici
hesaplamaya göre Gayri Safi Milli Hasılanın “cari fiyatlarla 24 900
583 Milyar TL, 1987 yılı fiyatlarıyla 22 258 Milyar TL”, 2001 yılı
birinci döneminde 2000 yılı birinci dönemine oranla gelişme hızının cari
fiyatlarla %16.9, sabit fiyatlarla %-4.2 olduğu ifade edilmiştir.
GELİR YÖNTEMİYLE GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA SONUÇLARI
2000 Yılı Gelir Yöntemiyle Gayri Safi Yurtiçi Hasıla Sonuçlarına Göre; işgücü ödemelerinin cari fiyatlarla Gayri Safi Yurtiçi Hasıla içindeki payı %28.7; kira, faiz ve k r gelirlerinin toplamından oluşan işletme artığının payı ise %51.3 olarak tahmin edilmiştir.
Gelir yönünden Gayri Safi Yurtiçi Hasıla' yı oluşturan kalemlerden işgücü ödemeleri için bir önceki yıla göre gelişme hızı %51.3, işletme artığına ilişkin gelişme hızı ise %61.1 olarak hesaplanmıştır.
İktisadi faaliyet kolları itibariyle işgücü ödemeleri
sonuçlarına göre; toplam işgücü ödemeleri içinde en yüksek paylara sahip
olan Devlet Hizmetleri ve İmalat Sanayi' nin payları ise sırasıyla %34.1
ve %20.4 olarak tahmin edilmiştir.
I- 2001 YILININ BİRİNCİ ÜÇ AYLIK DÖNEMİNDE BİR ÖNCEKİ YILIN AYNI
DÖNEMİNE GÖRE SEKTÖRLERİN GELİŞME HIZLARI:
Cari Fiyatlarla (%) Sabit Fiyatlarla (%)
II- 2001 YILININ BİRİNCİ ÜÇ AYLIK DÖNEMİNDE BİR ÖNCEKİ YILIN AYNI DÖNEMİNE GÖRE HARCAMA GRUPLARINDAKİ GELİŞME HIZLARI:
III- 2001 YILI BİRİNCİ ÜÇ AYLIK DÖNEMİNDE BİR ÖNCEKİ YILIN AYNI DÖNEMİNE GÖRE TARIM, SANAYİ VE HİZMET SEKTÖRLERİNDEKİ GELİŞMELER:
1- Tarım Sektörü: Sektörün bitkisel üretim
verileri, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı İl Teşkilatlarından alınan verilere
dayanılarak dokuz kuruluşun uzmanlarından oluşan “Tarım Ürünleri Tahmin
Komitesi”nce yapılan üretim miktarları tahminlerinden elde edilmektedir.
Bitkisel üretim, hayvancılık, ormancılık, balıkçılık üretim ve katma değeri
ile bu kesimlerin bir önceki yılın aynı dönemine göre gelişme hızları aşağıda
verilmektedir.
2001 YILI BİRİNCİ ÜÇ AYLIK DÖNEMİNDE TARIM SEKTÖRÜ ÜRETİM VE KATMA DEĞERLERİ
İLE BU DEĞERLERİN BİR ÖNCEKİ YILIN AYNI DÖNEMİNE GÖRE GELİŞME HIZLARI
2- Sanayi Sektörü:
a) İmalat Sanayii: Kamu ve özel kuruluşlardan
alınan birinci üç aylık döneme ait üretim değerlerinin bir önceki yılın
aynı dönemine göre değişim oranları aşağıda verilmektedir:
2001 YILI BİRİNCİ ÜÇ AYLIK DÖNEMİNDE İMALAT SANAYİİ ÜRETİMİNİN
BİR ÖNCEKİ YILIN AYNI DÖNEMİNE GÖRE GELİŞME HIZLARI
2001 yılının birinci üç aylık döneminde bir önceki
yılın aynı dönemine göre toplam imalat sanayinde %0.9‘luk bir azalış
gerçekleşmiştir.
İmalat Sanayii Kamu Kesimi’nde; gıda, içki, dokuma, ayakkabı, petrol rafinerileri, çimento, demir-çelik, elektrik makineleri, otomotiv sanayinde %10'un üzerinde üretim artışı; ağaç ürünleri, kağıt ve kağıt ürünleri, plastik ürünleri, diğer metal ana sanayii ve metal eşya sanayinde ise %10'un üzerinde üretim düşüşü görülmüştür.
Bu döneme ilişkin toplam imalat sanayii üretim değeri içinde kamu kesiminin payı %24.3 dür.
İmalat Sanayii Özel Kesimi’nde; tütün, deri ve kürk eşya, ayakkabı, petrol rafinerileri, lastik ürünleri, çimento ve demir-çelik sanayinde %10’un üzerinde üretim artışı; diğer gıda, ağaç mobilya ve döşeme, kağıt ve kağıt ürünleri, ana kimya, petrol ve kömür türevleri, çanak, çömlek, çini porselen, makine ve otomotiv sanayinde ise %10’un üzerinde üretim azalışı görülmüştür.
Bu dönemde özel imalat sanayii kesiminin payı ise %75.7 olmuştur.
b) Madencilik ve Taşocakçılığı Sektörü: 2001 yılı birinci döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre bu sektörün devlet madencilik kesiminde %6.6’lık azalış, özel madencilik kesiminde ise %11.2’lik üretim artışı olmuştur.
c) Elektrik ve Su Kesimi: 2001 yılı birinci döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre bu sektörün elektrik üretiminde %4.4’lük azalış, su üretiminde ise %9.0’lık üretim artışı olmuştur.
3- İnşaat Sektörü: 2001 yılı birinci üç aylık döneminde geçen yılın aynı dönemine göre sabit fiyatlarla kamu kesimi katma değerinde %34.3’lük artış, özel sektör inşaat faaliyetlerinde ise bu dönem m2 olarak hesaplanan tamamlanmış inşaatlarda geçen yılın aynı dönemine göre %13.9'luk azalış olmuştur.
4- Hizmet Sektörleri: 2001 yılı birinci üç aylık döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre imalat sektöründe görülen sabit fiyatlarla %0.9’luk azalış ile ithalatta yine bir önceki yılın aynı dönemine göre dolar değeriyle %6.8’lik azalış hizmet sektörlerini etkilemiştir.
Bu sonuçlara göre sabit fiyatlarla gelişme hızları; Ticaret Sektöründe %3.8, Ulaştırma ve Haberleşme Sektöründe %2.7, Serbest Meslek ve Hizmetler Sektöründe %1.6, İthalat Vergilerinde %10.6‘lık azalış olmuştur.
T.C. Merkez Bankası’ndan alınan geçici verilere göre Dış Alem Net Faktör Gelirleri bu dönemde net -19 milyon dolar olmuştur. İşçi dövizi girişi geçen yılın aynı dönemine göre %14.5’lik azalış ile 929 milyon dolar olarak tahmin edilmiştir.
2001 YILI BİRİNCİ ÜÇ AYLIK DÖNEMDE GAYRİ SAFİ MİLLİ HASILA GELİŞME
HIZI CARİ FİYATLARLA %16.9, SABİT FİYATLARLA %-4.2’DİR. BU DÖNEMDE ZIMNİ
FİYAT DEFLATÖRÜ %22.1 OLMUŞTUR.
IV- HARCAMALAR YÖNTEMİYLE HESAPLANAN GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA SONUÇLARI
Harcama Gruplarındaki Gelişmeler: 2001 yılı birinci üç aylık döneminde geçen yılın aynı dönemine göre Gayri Safi Yurtiçi Hasıla içinde %74.0‘lık payı olan özel nihai tüketim harcamalarında sabit fiyatlarla %3.4’lük bir azalış görülmüştür. Bu dönemde kamu kesimi yatırımları %5.8’lik azalış, özel kesim yatırımları ise %12.6’lık bir azalış göstermiştir.
TABLOLAR
1. Cari fiyatlarla gayri safi milli hasıla
- Faaliyet kollarına ve üretici fiyatlarına göre;2001-I.Dönem
2. Sabit fiyatlarla gayri safi milli hasıla
- Faaliyet kollarına ve 1987 yılı üretici fiyatlarına göre; 2001-I.Dönem
3.Gelir yöntemiyle gayri safi yurtiçi
hasıla, cari fiyatlarla (2000)
4. Cari fiyatlarla gayri safi yurtiçi
hasıla, sabit sermaye tüketimi, dolaylı vergiler, sübvansiyonlar, işgücü
ödemeleri ve işletme artığı (2000)
5. İktisadi faaliyet kollarına göre
işgücü ödemeleri (2000)
6.Harcamalar Yöntemiyle Gayri Safi
Yurtiçi Hasıla (Cari fiyatlarla);2001-I
7.Harcamalar Yöntemiyle Gayri Safi
Yurtiçi Hasıla (1987 Fiyatlarıyla);2001-I
