Devlet İstatistik Enstitüsü Başkanlığı tarafından yapılan açıklamada; 1997 yılının birinci üç aylık dönemine ait geçici hesaplamaya göre Gayri Safi Milli Hasılanın "cari fiyatlarla 4 180 203 663 Milyon TL, 1987 yılı fiyatlarıyla 21 979 825 Milyon TL", 1997 yılı birinci döneminde 1996 yılı birinci dönemine oranla gelişme hızının da cari fiyatlarla %87.3, sabit fiyatlarla %5.7 olduğu ifade edilmiştir.
Daha önce açıklanan 1996 yılı Gayri Safi Milli Hasıla sonuçları Merkez Bankası'ndan alınan Dış Alem Net Faktör Gelirlerindeki değişmeden dolayı yeniden hesaplanmıştır. Bu sonuçlara göre Gayri Safi Milli Hasıla cari fiyatlarla 15 064 360.5 Milyar TL., 1987 yılı fiyatlarıyla 106 405.7 Milyar TL.; gelişme hızları da cari fiyatlarla %91.8, 1987 yılı fiyatlarıyla %7.4 olmuştur. 1996 yılı Kişi başına Gayri Safi Milli Hasıla değeri de cari fiyatlarla 240 272 430 TL., dolar değeriyle 2 916 dolar olmuştur.
1996 yılına ait Gelir Yöntemiyle hesaplanan Gayri Safi Yurtiçi Hasıla Sonuçlarına göre, işgücü ödemelerinin cari fiyatlarla GSYİH içindeki payı % 24.2; kira, faiz ve kar gelirlerinin toplamından oluşan işletme artığının payı ise % 60.7'dir. Gelir yönünden GSYİH'yı oluşturan kalemlerden işgücü ödemelerinin bir önceki yıla göre gelişme hızı %109.1, işletme artığının ise %88.5 olarak hesaplanmıştır.
I- 1997 yılının I. üç aylık döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre sektörlerin gelişme hızları: Sektörler Cari Fiyatlarla ( % ) Sabit Fiyatlarla ( % ) I. Dönem I. Dönem Tarım 93.7 -2.5 Sanayi 93.5 9.5 İnşaat 82.6 -0.4 Ticaret 93.0 10.1 Ulaştırma ve Haberleşme 97.5 4.5 Mali Kuruluşlar 85.7 1.8 Konut Sahipliği 84.6 2.4 Serbest Meslek ve Hizmetler 92.3 6.4 Devlet Hizmetleri 94.3 0.1 Kar Amacı Olmayan Kuruluşlar 59.7 -1.9 İthalat Vergisi 94.7 11.6 Gayri Safi Yurtiçi Hasıla 88.3 6.7 Gayri Safi Milli Hasıla 87.3 5.7II- 1997 YILI BİRİNCİ DÖNEMİNDE BİR ÖNCEKİ YILIN AYNI DÖNEMİNE GÖRE TARIM, SANAYİ, HİZMETLER SEKTÖRLERİNDEKİ GELİŞMELER:
1- Tarım Sektörü: Sektörün bitkisel üretim verileri, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı İl Teşkilatlarından alınan dönemler itibariyle üretim miktarları tahminlerinden elde edilmektedir. Bitkisel üretim, hayvancılık, ormancılık, balıkçılık üretim ve katma de ğeri ile bu kesimlerin bir önceki yılın aynı dönemine göre değişim oranları aşağıda verilmektedir.
a) İmalat Sanayii: Kamu ve özel kuruluşlardan alınan birinci üç aylık döneme ait üretim gerçekleşmelerinin bir önceki yılın aynı dönemine göre değişim oranları aşağıda verilmektedir:
1997 yılının birinci üç aylık döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre toplam imalat sanayinde %10.0'lık bir büyüme gerçekleşmiştir.
İmalat Sanayi Kamu Kesimi'nde; içki, dokuma, basım, yayın, petrol rafinerileri, petrol türevleri, plastik, çanak, çömlek, çimento, demir-çelik, diğer metal ana sanayi ve elektriksiz makineler sanayi üretimlerinde artış; gıda, ayakkabı, kağıt ve kağıt ürünleri, lastik,metal eşya ve elektrikli makineler sanayinde %10'un üzerinde üretim düşüşleri görülmüştür.
Bu döneme ilişkin toplam imalat sanayi üretim değeri içinde kamu kesiminin payı %22.7'dir.
Kamu kesimi imalat sanayi üretim değeri içinde %61.6'lık payı olan kimya, petrol, lastik, plastik sanayi kesiminde, petrol rafineleri üretiminde %6.4, petrol ve kömür türevleri sanayinde %35.0, plastik üretiminde %18.8'lik üretim artışı olmuştur.
İmalat Sanayi Özel Kesimi'nde; gıda, içki, tütün, dokuma, ayakkabı, ağaç ürünleri, diğer kimya, plastik, çimento, demir-çelik, diğer metal ana sanayi, metal eşya, elektriksiz ve elektrikli makineler sanayinde %10'un üzerinde üretim artışı; deri ve kürk eşya ve petrol rafineleri üretiminde %10'un üzerinde üretim düşüşü olmuştur.
Bu dönemde özel imalat sanayi kesiminin payı ise %77.3 olmuştur.
Özel kesim imalat sanayi toplam üretim değeri içinde %17.1'lik payı olan gıda, içki ve tütün sanayi kesiminde et ve et mamüllerinde %2.8, bitkisel ve hayvansal yağ mamüllerinde %5.4, un ve unlu mamüllerde %16.9, işlenmiş unlu mamüllerde %9.5, şeker sanayinde %132.0, alkolsüz içki üretiminde %28.5, tütün sanayinde %32.6; %19.4'lük payı olan kimya, petrol, lastik, plastik sanayi kesiminde, kimyasal gübre ve tarımsal ilaç sanayinde %7.6, sentetik reçineler, sentetik lifler sanayinde %8.0, boya ve vernik sanayinde %25.5, ilaç sanayinde %7.8, sabun,temizleyici maddeler, kozmetik sanayinde %23.7, madeni yağ üretiminde %25.0, süper benzin üretiminde %18.1'lik üretim artışı görülmektedir.
Özel kesim imalat sanayi üretiminde bu dönem %17.5'lik önemli artış %24.3'lük paya sahip metal eşya, makine ve otomotiv sanayinde gerçekleşmiştir. Bu sektörde yer alan dayanıklı tüketim mallarından buzdolabı üretiminde %2.5, çamaşır makinası üretiminde %11.7, fırın üretiminde %33.3, televizyon üretiminde %37.7, otomobil üretiminde %8.3, otobüs üretiminde %41.6, kamyon üretiminde %84.0'lık artış görülmüştür.
c) Elektrik, Gaz ve Su Kesimi: 1997 yılı birinci döneminde bir önceki
yılın aynı dönemine göre bu sektörün, elektrik kesiminde %5.6'lık, su
üretiminde %4.7'lik üretim artışı olmuştur. 3-İnşaat Sektörü : 1997 yılı birinci üç aylık döneminde geçen yılın
aynı dönemine göre sabit fiyatlarla kamu kesimi katma değerinde
%12.3'lük artış olmuştur. Özel sektör inşaat faaliyetlerinde bu dönem m2 olarak hesaplanan
tamamlanmış inşaatlarda geçen yılın aynı dönemine göre %3.0'lık azalış
görülmektedir. 4-Hizmet Sektörleri : 1997 yılı birinci üç aylık döneminde bir önceki
yılın aynı dönemine göre imalat sanayi sektöründe görülen sabit
fiyatlarla %10.0'lık artış ile ithalatta yine bir önceki yılın aynı
dönemine göre dolar değeriyle %7.4'lük artış ile ödemeler dengesi
tablosunda yer alan turizm gelirlerinde dolar değeriyle %49.2'lik artış
hizmet sektörlerini etkilemiştir. Bu sonuçlara göre sabit fiyatlarla gelişme hızları Ticaret sektöründe
%10.1, Ulaştırma sektöründe %4.5, Serbest Meslek ve Hizmetler Sektöründe
%6.4, İthalat Vergileri ise %11.6 olmuştur. T.C. Merkez Bankası'ndan alınan geçici verilere göre Dış Alem Net Faktör
Gelirleri bu dönemde net 671 milyon dolar olmuştur. İşci dövizi girişi
geçen yılın aynı dönemine göre %14.4'lük bir azalışla 765 milyon dolar
olarak tahmin edilmiştir. 1997 YILI BİRİNCİ ÜÇ AYLIK DÖNEMDE GAYRİ SAFİ MİLLİ HASILA GELİŞME
HIZI CARİ FİYATLARLA %87.3, SABİT FİYATLARLA %5.7'DİR. BU DÖNEMDE ZIMNİ
FİYAT DEFLATÖRÜ %77.2 OLMUŞTUR.
