Devlet İstatistik Enstitüsü Başkanlığı tarafından yapılan açıklamada; 1999 yılının birinci üç aylık dönemine ilişkin geçici hesaplamaya göre Gayri Safi Milli Hasılanın “cari fiyatlarla 12 350 424 Milyar TL, 1987 yılı fiyatlarıyla 22 128 Milyar TL”, 1999 yılı birinci döneminde 1998 yılı birinci dönemine oranla gelişme hızının da cari fiyatlarla %44.0, sabit fiyatlarla %-8.4 olduğu ifade edilmiştir.
1998 YILINA AİT GELİR YÖNTEMİYLE HESAPLANAN GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA SONUÇLARINA GÖRE; işgücü ödemelerinin cari fiyatlarla GSYİH içindeki payı %25.6; kira, faiz ve kar gelirlerinin toplamından oluşan işletme artığının payı ise %57.9 olmuştur.
Gelir yönünden GSYİH’ yi oluşturan kalemlerden işgücü
ödemeleri için bir önceki yıla göre gelişme hızı %77.7, işletme artığına
ilişkin gelişme hızı ise %81.6 olarak hesaplanmıştır.
Bir önceki yıla göre işgücü ödemelerinin GSYİH içindeki payı %0.2 oranında
azalmış, işletme artığının payı ise %0.8 oranında artış göstermiştir.
I- 1999 YILININ BİRİNCİ ÜÇ AYLIK DÖNEMİNDE BİR ÖNCEKİ YILIN AYNI DÖNEMİNE GÖRE SEKTÖRLERİN GELİŞME HIZLARI:
II- 1999 YILININ BİRİNCİ ÜÇ AYLIK DÖNEMİNDE BİR ÖNCEKİ YILIN AYNI DÖNEMİNE GÖRE HARCAMA GRUPLARINDAKİ GELİŞME HIZLARI:
III- 1999 YILI BİRİNCİ ÜÇ AYLIK DÖNEMİNDE BİR ÖNCEKİ YILIN AYNI DÖNEMİNE GÖRE TARIM, SANAYİ, HİZMETLER SEKTÖRLERİNDEKİ GELİŞMELER:
1- Tarım Sektörü: Sektörün bitkisel üretim verileri, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı İl Teşkilatlarından alınan verilere dayanılarak dokuz kuruluşun uzmanlarından oluşan “Tarım Ürünleri Tahmin Komitesi”nce yapılan üretim miktarları tahminlerinden elde edilmektedir. Bitkisel üretim, hayvancılık, ormancılık, balıkçılık üretim ve katma değeri ile bu kesimlerin bir önceki yılın aynı dönemine göre gelişme hızları aşağıda verilmektedir.
1999 YILI BİRİNCİ ÜÇ AYLIK DÖNEMİNDE TARIM SEKTÖRÜ ÜRETİM VE KATMA DEĞERLERİ İLE BU DEĞERLERİN BİR ÖNCEKİ YILIN AYNI DÖNEMİNE GÖRE GELİŞME HIZLARI
2- Sanayi Sektörü:
a) İmalat Sanayii: Kamu
ve özel kuruluşlardan alınan birinci üç aylık döneme ait üretim gerçekleşmelerinin
bir önceki yılın aynı dönemine göre değişim oranları aşağıda verilmektedir:
1999 YILI BİRİNCİ ÜÇ AYLIK DÖNEMİNDE İMALAT SANAYİİ ÜRETİMİNİN BİR ÖNCEKİ YILIN AYNI DÖNEMİNE GÖRE GELİŞME HIZLARI
1999 yılının birinci üç aylık döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre toplam imalat sanayinde %10.9‘luk bir azalma gerçekleşmiştir.
İmalat Sanayi Kamu Kesimi’nde; gıda, diğer kimyasal ürünler, petrol rafinerileri, makine ve otomotiv sanayilerinde %10'un üzerinde üretim artışı; tütün, dokuma, giyim eşyası, ayakkabı, ağaç ürünleri, kağıt ve kağıt ürünleri, çanak, çömlek, porselen, demir-çelik ve elektrik makineleri sanayilerinde %10'un üzerinde üretim düşüşü görülmüştür.
Bu döneme ilişkin toplam imalat sanayii üretim değeri içinde kamu kesiminin payı %22.0’dır.
Kamu kesimi imalat sanayii üretim değeri içinde %62.4’lük payı olan kimya, petrol, lastik, plastik sanayi kesiminde; diğer kimyasal ürünler sanayinde %16.7, petrol rafinerilerinde %11.0'lık üretim artışı; plastik ürünleri sanayinde ise %7.3'lük üretim azalışı olmuştur.
İmalat Sanayii Özel Kesimi’nde; diğer gıda, petrol rafinerileri ve çimento sanayinde %10’un üzerinde üretim artışı; gıda, tütün, dokuma, giyim eşyası, deri ve kürk eşya, ayakkabı, diğer kimyasal ürünler, plastik ürünleri, çanak, çömlek, porselen, cam ve cam ürünleri, diğer metal ana sanayii, makine sanayii, elektrik makineleri ve otomotiv sanayinde ise %10’un üzerinde üretim azalışı görülmüştür.
Bu dönemde özel imalat sanayii kesiminin payı ise %78.0 olmuştur.
b) Madencilik ve Taşocakçılığı Sektörü: 1999 yılı birinci döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre bu sektörün devlet madencilik kesiminde %7.7, özel madencilik kesiminde ise %10.2’lik üretim azalışı olmuştur.
c) Elektrik ve Su Kesimi: 1999 yılı birinci döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre bu sektörün elektrik üretiminde %1.9’luk, su üretiminde ise %6.9’luk üretim artışı olmuştur.
3- İnşaat Sektörü: 1999 yılı birinci üç aylık döneminde geçen yılın aynı dönemine göre sabit fiyatlarla kamu kesimi katma değerinde %4.2’lik düşüş olmuştur. Özel sektör inşaat faaliyetlerinde ise bu dönem m2 olarak hesaplanan tamamlanmış inşaatlarda geçen yılın aynı dönemine göre %1.2'lik azalış görülmektedir.
4- Hizmet Sektörleri: 1999 yılı birinci üç aylık döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre imalat sanayii sektöründe görülen sabit fiyatlarla %10.9’luk azalış ile ithalatta yine bir önceki yılın aynı dönemine göre dolar değeriyle %30.6’lık azalış hizmet sektörlerini etkilemiştir.
Bu sonuçlara göre sabit fiyatlarla gelişme hızları; Ticaret Sektöründe %-15.4, Ulaştırma ve Haberleşme Sektöründe %-3.5, Serbest Meslek ve Hizmetler Sektöründe %-7.4 olmuştur.
T.C. Merkez Bankası’ndan alınan verilere göre Dış Alem Net Faktör Gelirleri bu dönemde net 700 milyon dolar olmuştur. İşçi dövizi girişi geçen yılın aynı dönemine göre %14.7’lik bir artışla 1 210 milyon dolar olarak tahmin edilmiştir.
1999 YILI BİRİNCİ ÜÇ AYLIK DÖNEMDE GAYRİ SAFİ MİLLİ HASILA GELİŞME HIZI CARİ FİYATLARLA %44.0, SABİT FİYATLARLA %-8.4 DÜR. BU DÖNEMDE ZIMNİ FİYAT DEFLATÖRÜ %57.2 OLMUŞTUR.
IV- HARCAMALAR YÖNTEMİYLE HESAPLANAN GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA SONUÇLARI
Harcama Gruplarındaki Gelişmeler: 1999 yılı birinci üç aylık döneminde geçen yılın aynı dönemine göre Gayri Safi Yurtiçi Hasıla içinde %70.4‘lük payı olan özel nihai tüketim harcamalarında sabit fiyatlarla %6.7’lik bir azalma görülmüştür. Bu dönemde kamu kesimi yatırımları %1.4 artış, özel kesim yatırımları ise %20.7’lik bir azalma göstermiştir.
1. Cari fiyatlarla gayri
safi milli hasıla-Faaliyet kollarına ve üretici fiyatlarına göre 1999-1.Dönem
2. Sabit fiyatlarla gayri
safi milli hasıla - Faaliyet kollarına ve 1987 yılı üretici iyatlarına
göre1999-1.Dönem
3. Gelir yöntemiyle gayri safi yurtiçi hasıla,
cari fiyatlarla (1998)
4. Cari fiyatlarla gayri safi yurtiçi hasıla,
sabit sermaye tüketimi, dolaylı vergiler, sübvansiyonlar, işgücü ödemeleri
ve işletme artığı (1998)
5. İktisadi faaliyet kollarına göre işgücü
ödemeleri (1998)
6. Harcamalar Yöntemiyle Gayri Safi Yurtiçi
Hasıla (cari fiyatlarla)
7. Harcamalar Yöntemiyle Gayri Safi Yurtiçi
Hasıla (1987 fiyatlarıyla)
