30.06.2000
 
 
DEVLET İSTATİSTİK ENSTİTÜSÜ BAŞKANLIĞI
2000 YILI BİRİNCİ ÜÇ AYLIK DÖNEMİNE İLİŞKİN GAYRİ SAFİ MİLLİ HASILA
İLE HARCAMA YÖNTEMİYLE HESAPLANAN GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA
SONUÇLARINI AÇIKLADI.

 
    Devlet İstatistik Enstitüsü Başkanlığı  tarafından yapılan açıklamada; 2000 yılının birinci üç aylık dönemine ilişkin geçici hesaplamaya göre Gayri Safi Milli Hasılanın “cari fiyatlarla 21 357 806  Milyar TL, 1987 yılı fiyatlarıyla  23 034 Milyar TL”, 2000 yılı birinci döneminde 1999 yılı birinci dönemine oranla  gelişme hızının da cari fiyatlarla %73.1, sabit fiyatlarla %4.2 olduğu ifade edilmiştir.


 

 


I- 2000 YILININ BİRİNCİ ÜÇ AYLIK DÖNEMİNDE BİR ÖNCEKİ YILIN AYNI DÖNEMİNE GÖRE SEKTÖRLERİN GELİŞME HIZLARI:
 


 

II- 2000 YILININ BİRİNCİ ÜÇ AYLIK DÖNEMİNDE BİR ÖNCEKİ YILIN AYNI DÖNEMİNE GÖRE  HARCAMA GRUPLARINDAKİ GELİŞME HIZLARI:

III- 2000 YILI BİRİNCİ ÜÇ AYLIK DÖNEMİNDE BİR ÖNCEKİ YILIN AYNI DÖNEMİNE GÖRE TARIM, SANAYİ VE HİZMET SEKTÖRLERİNDEKİ GELİŞMELER:

    1- Tarım Sektörü: Sektörün bitkisel üretim verileri, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı İl Teşkilatlarından alınan verilere dayanılarak dokuz kuruluşun uzmanlarından oluşan “Tarım Ürünleri Tahmin Komitesi”nce yapılan üretim miktarları tahminlerinden elde edilmektedir. Bitkisel üretim, hayvancılık, ormancılık, balıkçılık üretim ve katma değeri ile bu kesimlerin bir önceki yılın aynı dönemine göre değişim oranları  aşağıda verilmektedir.

2000 YILI BİRİNCİ ÜÇ AYLIK DÖNEMİNDE TARIM SEKTÖRÜ ÜRETİM VE KATMA DEĞERLERİ                              İLE BU DEĞERLERİN BİR ÖNCEKİ YILIN AYNI DÖNEMİNE GÖRE DEĞİŞİM ORANLARI

    2- Sanayi Sektörü:

    a) İmalat Sanayii: Kamu ve özel kuruluşlardan alınan birinci üç aylık döneme ait üretim değerlerinin bir önceki yılın aynı dönemine göre değişim oranları aşağıda verilmektedir:
 

       2000 YILI BİRİNCİ ÜÇ AYLIK DÖNEMİNDE İMALAT SANAYİİ ÜRETİMİNİN  BİR ÖNCEKİ
                         YILIN AYNI DÖNEMİNE GÖRE DEĞİŞİM ORANLARI

    2000 yılının birinci üç aylık döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre toplam imalat sanayinde %2.5‘lik bir artış gerçekleşmiştir.

    İmalat Sanayi Kamu Kesimi’nde;  kağıt ve kağıt ürünleri, demir-çelik sanayilerinde %10'un üzerinde üretim artışı; gıda, içki, dokuma, ayakkabı, ağaç ürünleri, basım-yayın, petrol rafinerileri, petrol ve kömür türevleri, plastik ürünleri, diğer metal ana sanayii, metal eşya, makine sanayii, otomotiv sanayilerinde %10'un üzerinde üretim düşüşü görülmüştür.

Bu döneme ilişkin toplam imalat sanayii üretim değeri içinde kamu kesiminin payı %23.8’dir.

    İmalat Sanayii Özel Kesimi’nde;  dokuma, ağaç mobilya ve döşeme, ana kimya, diğer kimyasal ürünler, petrol ve kömür türevleri, plastik ürünleri, cam ve cam ürünleri, diğer metal ana sanayii, elektrik makineleri ve otomotiv sanayinde %10’un üzerinde üretim artışı; içki, ayakkabı, petrol rafinerileri,  çimento sanayinde ise %10’un üzerinde üretim azalışı görülmüştür.

    Bu dönemde özel imalat sanayii kesiminin payı ise %76.2 olmuştur.

    b) Madencilik ve Taşocakçılığı Sektörü: 2000 yılı birinci döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre bu sektörün devlet madencilik kesiminde %1.7’lik üretim artışı, özel madencilik kesiminde ise %3.8’lik üretim azalışı gerçekleşmiştir.

    c) Elektrik, Gaz ve Su Kesimi: 2000 yılı birinci döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre bu sektörün elektrik üretiminde %6.6’lık, su üretiminde ise %0.2’lik üretim artışı olmuştur.

    3- İnşaat Sektörü: 2000 yılı birinci üç aylık döneminde geçen yılın aynı dönemine göre sabit fiyatlarla kamu kesimi katma değerinde %14.6’lık azalış, özel sektör inşaat faaliyetlerinde ise bu dönem m2  olarak hesaplanan tamamlanmış inşaatlarda geçen yılın aynı dönemine göre %3.6'lık azalış olmuştur.

    4- Hizmet Sektörleri: 2000 yılı birinci  üç aylık döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre imalat sanayii sektöründe görülen sabit fiyatlarla %2.5’lik artış ile ithalatta yine bir önceki yılın aynı dönemine göre dolar değeriyle %40.1’lik artış hizmet sektörlerini etkilemiştir.

    Bu sonuçlara  göre  sabit  fiyatlarla  gelişme  hızları;  Ticaret  Sektöründe  %10.1,  Ulaştırma  ve Haberleşme Sektöründe %5.7, Serbest Meslek ve Hizmetler Sektöründe %4.0, İthalat Vergilerinde %32.5’lik artış  olmuştur.

    T.C. Merkez Bankası’ndan alınan geçici verilere göre Dış Alem Net Faktör Gelirleri bu dönemde net 567 milyon dolar olmuştur. İşçi dövizi girişi geçen yılın aynı dönemine göre %7.5’lik bir azalışla  1 093 milyon dolar olarak tahmin edilmiştir.
 

2000 YILI BİRİNCİ ÜÇ AYLIK DÖNEMDE GAYRİ SAFİ MİLLİ HASILA GELİŞME HIZI CARİ FİYATLARLA %73.1, SABİT FİYATLARLA %4.2 DİR. BU DÖNEMDE ZIMNİ FİYAT DEFLATÖRÜ %66.1 OLMUŞTUR.
 
 

IV- HARCAMALAR YÖNTEMİYLE HESAPLANAN GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA SONUÇLARI

    Harcama Gruplarındaki Gelişmeler: 2000 yılı birinci üç aylık döneminde geçen  yılın aynı dönemine göre Gayri Safi Yurtiçi Hasıla içinde %75.3‘lük payı olan özel nihai tüketim harcamalarında sabit fiyatlarla %4.6’lık bir artış görülmüştür. Bu dönemde kamu kesimi yatırımları %3.0,  özel kesim yatırımları ise %11.9’luk  bir artış göstermiştir.


TABLOLAR:

1. Cari fiyatlarla gayri safi milli hasıla - Faaliyet kollarına ve üretici fiyatlarına göre; 2000-1.Dönem
2. Sabit fiyatlarla gayri safi milli hasıla - Faaliyet kollarına ve 1987 yılı üretici fiyatlarına göre; 2000-1.Dönem
3. Harcamalar Yöntemiyle Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (Cari fiyatlarla); 2000-1.Dönem
4. Harcamalar Yöntemiyle Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (1987 Fiyatlarıyla); 2000-1.Dönem