1997 YILI GELİR YÖNTEMİ İLE HESAPLANAN GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA
SONUÇLARINI AÇIKLADI.
Devlet İstatistik Enstitüsü Başkanlığı tarafından yapılan açıklamada; 1998 yılının ikinci üç aylık dönemine ilişkin geçici hesaplamaya göre Gayri Safi Milli Hasılanın “cari fiyatlarla 10 883 262 Milyar TL, 1987 yılı fiyatlarıyla 27 609 Milyar TL”, 1998 yılı ikinci döneminde 1997 yılı ikinci dönemine oranla gelişme hızının da cari fiyatlarla %85.7, sabit fiyatlarla %4.0 oldu?u ifade edilmiştir.
Daha önce açıklanan 1997 yılı Gayri Safi Milli Hasıla sonuçları elde edilen yeni verilerdeki değişmeden dolayı yeniden hesaplanmıştır. Bu sonuçlara göre Gayri Safi Milli Hasıla cari fiyatlarla 29 393 262 Milyar TL, 1987 yılı fiyatlarıyla 114 874 Milyar TL, gelişme hızları da cari fiyatlarla %96.2, 1987 yılı fiyatlarıyla %8.3 olmuştur.
1997 yılında Kişi Başına Gayri Safi Milli Hasıla değeri cari fiyatlarla 470 525 575 TL, dolar değeriyle 3 080 $ olarak hesaplanmıştır. 1997 yılına ait Kişi Başına Gayri Safi Milli Hasıla de?eri bulunurken yıl ortası nüfus de?eri olarak 1997 yılı nüfus tespiti sonuçlarına göre hesaplanan 62 469 bin kişi esas alınmıştır. Geriye do?ru yapılacak projeksiyon sonucu diğer yıllar da düzeltilecektir.
1997 yılına ait Gelir Yöntemi ile hesaplanan Gayri Safi Yurtiçi Hasıla sonuçlarına göre; işgücü ödemelerinin cari fiyatlarla Gayri Safi Yurtiçi Hasıla içindeki payı %25.8, kira, faiz ve kar gelirlerinin toplamından oluşan işletme artığının payı ise %57.1 olmuştur. Gelir yönünden Gayri Safi Yurtiçi Hasılayı oluşturan kalemlerden işgücü ödemelerinin bir önceki yıla göre gelişme hızı %110.5, işletme artı?ının gelişme hızı ise %86.5 olarak hesaplanmıştır.
I- 1998 yılının birinci ve ikinci üç aylık dönemlerinde bir önceki yılın aynı dönemlerine göre sektörlerin gelişme hızları:
II- 1998 yılının birinci ve ikinci üç aylık dönemlerinde bir önceki yılın aynı dönemlerine göre harcama gruplarındaki gelişme hızları:
III- 1997 yılının I., II., III. ve IV. dönemlerinde bir önceki yılın aynı dönemlerine göre sektörlerin gelişme hızları:
IV- 1997 yılının I., II., III. ve IV. dönemlerinde bir önceki yılın aynı dönemlerine göre harcama gruplarının gelişme hızları:
V- 1998 YILI İKİNCİ ÜÇ AYLIK DÖNEMİNDE BİR ÖNCEKİ YILIN AYNI DÖNEMİNE GÖRE TARIM, SANAYİ, HİZMETLER SEKTÖRLERİNDEKİ GELİŞMELER İLE 1997 YILI TARIM SEKTÖRÜ YILLIK SONUÇLARI:
1- Tarım Sektörü: Sektörün bitkisel üretim verileri, Tarım ve Köyişleri Bakanlı?ı Il Teşkilatlarından alınan verilere dayanılarak dokuz kuruluşun uzmanlarından oluşan “ Tarım Ürünleri Tahmin Komitesi” nce yapılan üretim miktarları tahminlerinden elde edilmektedir. Bitkisel üretim, hayvancılık, ormancılık, balıkçılık üretim ve katma değeri ile bu kesimlerin bir önceki yılın aynı dönemine göre ve 1997 yılının gelişme hızları aşağıda verilmektedir.
A) 1998 YILI İKİNCİ ÜÇAYLIK DÖNEMİNDE TARIM SEKTÖRÜ ÜRETİM VE KATMA DEĞERLERİ İLE BU DEĞERLERİN BİR ÖNCEKİ YILIN AYNI DÖNEMİNE GÖRE GELİŞME HIZLARI
B) 1997 YILI TARIM SEKTÖRÜ ÜRETIM VE KATMA DEĞERLERI İLE BU DEĞERLERİN BİR ÖNCEKİ YILA GÖRE GELİŞME HIZLARI
2- Sanayi Sektörü:
a) İmalat Sanayii: Kamu ve özel kuruluşlardan alınan ikinci üç aylık döneme ait üretim gerçekleşmelerinin bir önceki yılın aynı dönemine göre değişim oranları aşağıda verilmektedir:
1998 yılının ikinci üç aylık döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre toplam imalat sanayinde %2.0‘lık bir büyüme gerçekleşmiştir.
İmalat Sanayi Kamu Kesimi’nde; diğer gıda, içki, tütün, giyim eşyası, kağıt ve kağıt ürünleri, basım, yayın, petrol rafinerileri, petrol türevleri, lastik, diğer metal ana sanayi, metal eşya, elektriksiz makineler ve otomotiv sanayi üretimlerinde artış; dokuma, ayakkabı, ağaç ürünleri, plastik, çanak, çömlek, porselen, çimento ve demir çelik sanayinde %10’un üzerinde üretim düşüşleri görülmüştür.
Bu döneme ilişkin toplam imalat sanayi üretim değeri içinde kamu kesiminin payı %19.3’dür.
Kamu kesimi imalat sanayi üretim değeri içinde %60.8’lik payı olan kimya, petrol, lastik, plastik sanayi kesiminde; petrol ve kömür türevleri sanayinde %59.8, lastik üretiminde %8.3, petrol rafinerileri üretiminde %0.6’lık üretim artışı olmuştur.
İmalat Sanayi Özel Kesimi’nde; giyim eşyası, ağaç mobilya, plastik, cam ve cam ürünleri çimento, demir çelik ve elektriksiz makina sanayinde %10’un üzerinde üretim artışı; diğer gıda, tütün, ayakkabı, basım, yayın sanayinde ise %10’un üzerinde üretim azalışı görülmüştür.
Bu dönemde özel imalat sanayi kesiminin payı ise %80.7 olmuştur.
Özel kesim imalat sanayi toplam üretim değeri içinde %15.7’lik payı olan gıda, içki ve tütün sanayi kesiminde et ve et mamüllerinde %2.3 ve işlenmiş unlu ürünler sanayinde %8.0, sebze ve meyve işleme sanayinde %4.1 üretim artışı görülürken, süt ve süt ürünlerinde %34.2, bitkisel ve hayvansal yağ ürünlerinde %9.3, yem sanayinde %4.7, malt ve bira üretiminde %12.0, alkolsüz içkilerde %2.5, tütün üretiminde %25.2’lik üretim azalışı olmuştur. Özel kesim içinde %19.0’lık payı olan kimya, petrol, lastik, plastik sanayi kesiminde, kimyasal gübre ve tarımsal ilaç sanayinde %11.1, sentetik reçineler, sentetik lifler sanayinde %5.8, boya ve vernik sanayinde %11.1, ilaç sanayinde %16.1, kurşunsuz benzin üretiminde %92.8’lik üretim artışı görülmektedir.
Özel kesim imalat sanayi üretiminde %27.5’lik paya sahip metal eşya, makine ve otomotiv sanayinde yer alan dayanıklı tüketim mallarından buzdolabı üretiminde %21.1, çamaşır makinası üretiminde %3.4, müzik seti üretiminde %24.6, televizyon üretiminde %52.6’lık artış görülürken, otomobil üretiminde %4.3, otobüs üretiminde %0.9, kamyon üretiminde %14.9’luk üretim azalışı olmuştur.
b) Madencilik ve Taşocakçılığı Sektörü: 1998 yılı ikinci döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre bu sektörün devlet madencilik kesiminde %17.7, özel madencilik kesiminde ise %6.2’lik üretim artışı olmuştur.
c) Elektrik ve Su Kesimi: 1998 yılı ikinci döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre bu sektörün, elektrik kesiminde %3.1’lik, su üretiminde ise %5.5’lik üretim artışı olmuştur.
3- İnşaat Sektörü: 1998 yılı ikinci üç aylık döneminde geçen yılın aynı dönemine göre sabit fiyatlarla kamu kesimi katma değerinde %4’lük düşüş olmuştur. Özel sektör inşaat faaliyetlerinde ise bu dönem m2 olarak hesaplanan tamamlanmış inşaatlarda geçen yılın aynı dönemine göre %3'lük azalış görülmektedir.
4- Hizmet Sektörleri: 1998 yılı ikinci üç aylık döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre imalat sanayi sektöründe görülen sabit fiyatlarla %2.0’lık artış ile ithalatta yine bir önceki yılın aynı dönemine göre dolar değeriyle %1.5’lik artış hizmet sektörlerini etkilemiştir.
Bu sonuçlara göre sabit fiyatlarla gelişme hızları Ticaret sektöründe %2.4, Ulaştırma sektöründe %5.2, Serbest Meslek ve Hizmetler Sektöründe %2.7 olmuştur.
T.C. Merkez Bankası’ndan alınan verilere göre Dış Alem Net Faktör Gelirleri bu dönemde net 1 136 milyon dolar olmuştur. Işçi dövizi girişi geçen yılın aynı dönemine göre %40.0’lık bir artışla 1 256 milyon dolar olarak tahmin edilmiştir.
1998 YILI İKİNCİ ÜÇ AYLIK DÖNEMDE GAYRİ SAFİ MİLLİ HASILA GELİŞME HIZI CARİ FİYATLARLA %85.7, SABİT FİYATLARLA %4.0 DIR. BU DÖNEMDE ZIMNİ FİYAT DEFLATÖRÜ %78.6 OLMUŞTUR.
VI- 1997 YILI GAYRİ SAFİ MİLLİ HASILA SONUÇLARI
Daha önce açıklanan 1997 yılı dönemlerine ilişkin Gayri Safi Milli Hasıla sonuçlarında elde edilen yeni verilere göre değişmeler yapılmıştır.
VII- HARCAMALAR YÖNTEMİYLE HESAPLANAN GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA SONUÇLARI
Harcama Gruplarındaki Gelişmeler: 1998 yılı ikinci üç aylık döneminde geçen yılın aynı dönemine göre Gayri Safi Yurtiçi Hasıla içinde %68.0‘lık payı olan özel nihai tüketim harcamalarında %0.3’lük bir azalma görülmüştür. Bu dönemde kamu kesimi yatırımları %2.5, özel kesim yatırımları ise %2.3’lük bir azalma göstermiştir.
1998 yılı birinci ve ikinci döneminin toplamı olarak alınan ilk altı aylık Gayri Safi Yurtiçi Hasıla sonuçlarına göre; Gayri Safi Yurtiçi Hasıla içinde %70.4’lük payı olan özel nihai tüketim harcamalarında sabit fiyatlarla %3.7’lik artış olmuştur. Kamu kesimi yatırımlarında sabit fiyatlarla %7.0, özel kesim yatırımlarında ise %1.2’lik artış görülmüştür.
1997 yılı birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü üç aylık dönemlerinin toplamı olarak elde edilen yıllık Gayri Safi Yurtiçi Hasıla sonuçlarına göre, Gayri Safi Yurtiçi Hasıla içinde %68.8‘lik payı olan özel nihai tüketim harcamalarında sabit fiyatlarla %8.4‘lük artış olmuştur. 1997 yılında toplam kamu kesimi yatırımlarında sabit fiyatlarla %28.4, özel kesim yatırımlarında %11.9 artış görülmüştür.