DEVLET İSTATİSTİK ENSTİTÜSÜ BAŞKANLIĞI ÜÇER AYLIK DÖNEMLER İTİBARİYLE HESAPLADIĞI GAYRİ SAFİ MİLLİ HASILA’NIN 1998 YILI ÜÇÜNCÜ ÜÇ AYLIK DÖNEMİNE VE
HARCAMA YÖNTEMİYLE HESAPLANAN GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA’NIN 1998 YILI ÜÇÜNCÜ ÜÇ AYLIK DÖNEMİNE İLİŞKİN SONUÇLARI AÇIKLADI.
Devlet İstatistik Enstitüsü Başkanlığı tarafından yapılan açıklamada; 1998 yılının üçüncü üç aylık dönemine ilişkin geçici hesaplamaya göre Gayri Safi Milli Hasılanın "cari yatlarla 17 482 936 Milyar TL, 1987 yılı fiyatlarıyla 38 347 Milyar TL", 1998 yılı üçüncü döneminde 1997 yılı üçüncü dönemine oranla gelişme hızının da cari fiyatlarla %76.8, sabit fiyatlarla %1.9 olduğu ifade edilmiştir.
I- 1998 yılının üçüncü üç aylık döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre sektörlerin gelişme hızları:
II- 1998 yılının üçüncü üç aylık döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre harcama gruplarındaki gelişme hızları:
III- 1998 YILI ÜÇÜNCÜ ÜÇ AYLIK DÖNEMDE BİR ÖNCEKİ YILIN AYNI DÖNEMİNE GÖRE TARIM, SANAYİ, HİZMETLER SEKTÖRLERİNDEKİ GELİŞMELER:
1- Tarım Sektörü: Sektörün bitkisel üretim verileri, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı İl Teşkilatlarından alınan verilere dayanılarak dokuz kuruluşun uzmanlarından oluşan " Tarım Ürünleri Tahmin Komitesi" nce yapılan üretim miktarları tahminlerinden elde edilmektedir. Bitkisel üretim, hayvancılık, ormancılık, balıkçılık üretim ve katma değeri ile bu kesimlerin bir önceki yılın aynı dönemine göre gelişme hızları aşağıda verilmektedir.
A) 1998 YILI ÜÇÜNCÜ ÜÇ AYLIK DÖNEMİNDE TARIM SEKTÖRÜĞ
ÜRETİM VE KATMA DEĞERLERİ İLE BİR ÖNCEKİ YILIN AYNI DÖNEMİNE GÖRE GELİŞME
HIZLARI
2- Sanayi Sektörü:
a) İmalat Sanayii: Kamu ve özel kuruluşlardan
alınan üçüncü üç aylık döneme ait üretim gerçekleşmelerinin bir önceki
yılın aynı dönemine göre değişim oranları aşağıda verilmektedir:
Bu döneme ilişkin toplam imalat sanayi üretim değeri içinde kamu kesiminin payı %23.9’dur.
Kamu kesimi imalat sanayi üretim değeri içinde %60.4’lük payı olan kimya, petrol, lastik, plastik sanayi kesiminde; petrol ve kömür türevleri sanayinde %28.7, petrol rafinerileri üretiminde %3.7, diğer kimyasal ürünler sanayinde %51.7’lik üretim artışı; plastik ürünleri üretiminde %63.7, ana kimya sanayinde %3.8’lik üretim azalışı olmuştur.
İmalat Sanayi Özel Kesiminde; diğer gıda, tütün, deri ve kürk eşya, ağaç mobilya sanayinde %10’un üzerinde üretim artışı; ayakkabı, kağıt ve kağıt ürünleri, basım, yayın, elektriksiz makinalar ve otomotiv sanayinde ise %10’un üzerinde üretim azalışı görülmüştür.
Bu dönemde özel imalat sanayi kesiminin payı ise %76.1 olmuştur.
Özel kesim imalat sanayi toplam üretim değeri içinde %21.1’lik payı olan gıda, içki ve tütün sanayi kesiminde; et ve et mamüllerinde %9.0, sebze ve meyve işleme sanayinde %19.7, şeker üretiminde %2.3, alkolsüz içkilerde %2.9, tütün üretiminde %41.6’lık üretim artışı görülürken; süt ve süt ürünlerinde %4.5, bitkisel ve hayvansal yağ ürünlerinde %7.0, yem sanayinde %17.1, malt ve bira üretiminde %7.7’lik üretim azalışı olmuştur. Özel kesim içinde %18.4’lük payı olan kimya, petrol, lastik, plastik sanayi kesiminde; sentetik reçineler ve sentetik lifler sanayinde %0.5, madeni yağ üretiminde %9.8, kurşunsuz benzin üretiminde %16.5’lik üretim artışı görülürken, kimyasal gübre ve tarımsal ilaç sanayinde %7.4, boya ve vernik sanayinde %10.7, sabun, temizleyici maddeler, kozmetik sanayinde %11.4’lük üretim azalışı görülmektedir.
Özel kesim imalat sanayi üretiminde %23.0’lık paya sahip metal eşya, makine ve otomotiv sanayinde yer alan dayanıklı tüketim mallarından müzik seti üretiminde %14.2, televizyon üretiminde %18.0’lık artış olurken, çamaşır makinası üretiminde %22.7, otomobil üretiminde %1.5, otobüs üretiminde %37.1, kamyon üretiminde %44.7’lik azalış görülmektedir.
b) Madencilik ve Taşocakçılığı Sektörü: 1998 yılı üçüncü döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre bu sektörün devlet madencilik kesiminde %3.5’lik, özel madencilik kesiminde ise %14.8’lik üretim artışı olmuştur.
c) Elektrik ve Su Kesimi: 1998 yılı üçüncü döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre bu sektörün, elektrik kesiminde %7.7’lik, su üretiminde ise %9.2’lik üretim artışı olmuştur.
3- İnşaat Sektörü: 1998 yılı üçüncü üç aylık döneminde geçen yılın aynı dönemine göre sabit fiyatlarla kamu kesimi katma değerinde %6.0’lık azalış olmuştur. Özel sektör inşaat faaliyetlerinde ise bu dönem m2 olarak hesaplanan tamamlanmış inşaatlarda geçen yılın aynı dönemine göre %3.2'lik azalış görülmektedir.
4- Hizmet Sektörleri: 1998 yılı üçüncü üç aylık döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre imalat sanayi sektöründe artış olmaması ve ithalatta bir önceki yılın aynı dönemine göre dolar değeriyle %9.9’luk azalış hizmet sektörlerini etkilemiştir.
Bu sonuçlara göre sabit fiyatlarla
gelişme hızları Ticaret sektöründe %-0.9,
Ulaştırma sektöründe %4.5, Serbest Meslek ve Hizmetler Sektöründe
%2.5 olmuştur.
T.C. Merkez Bankası’ndan alınan geçici verilere
göre Dış Alem Net Faktör Gelirleri bu dönemde net 1 667 milyon dolar olmuştur.
İşçi dövizi girişi geçen yılın aynı dönemine göre %12.4’lük bir artışla
1 601 milyon dolar olarak tahmin edilmiştir.
5- Harcama Gruplarındaki Gelişmeler:
1998 yılı üçüncü üç aylık döneminde geçen yılın aynı dönemine göre Gayri
Safi Yurtiçi Hasıla içinde %66.5’lik payı olan özel nihai tüketim harcamalarında
%0.7 artış görülmüştür. Bu dönemde kamu kesimi yatırımları %5.1 artış,
özel kesim yatırımları %7.7 azalış göstermiştir.
1998 YILININ ÜÇÜNCÜ ÜÇ AYLIK DÖNEMDE GAYRİ SAFİ MİLLİ HASILA GELİŞME HIZI CARİ FİYATLARLA %76.8, SABİT FİYATLARLA %1.9 DUR. BU DÖNEMDE ZIMNİ FİYAT DEFLATÖRÜ %73.5 OLMUŞTUR.
1998 YILININ İLK DOKUZ AYLIK DÖNEMDE GAYRİ SAFİ MİLLİ HASILA CARİ FİYATLARLA 36 864 296 MİLYAR TL, 1987 YILI FİYATLARIYLA 90 066 MİLYAR TL, 1998 YILI İLK DOKUZ AYLIK DÖNEMDE 1997 YILI İLK DOKUZ AYLIK DÖNEMİNE ORANLA GELİŞME HIZI CARİ FİYATLARLA %84.4, SABİT FİYATLARLA %4.4 OLMUŞTUR. 1998 YILI İLK DOKUZ AYDA ZIMNİ FİYAT DEFLATÖRÜ %76.6 DIR.
Tablolar:
1. Cari fiyatlarla gayri safi milli hasıla
- Faaliyet kollarına ve üretici fiyatlarına göre
2. Sabit fiyatlarla gayri safi milli
hasıla - Faaliyet kollarına ve 1987 yılı üretici fiyatlarına göre
3. Cari fiyatlarla gayri safi milli
hasıla - Faaliyet kollarına ve üretici fiyatlarına göre (9 Aylık)
4. Sabit fiyatlarla gayri safi milli
hasıla-Faaliyet kollarına ve 1987 yılı üretici fiyatlarına göre(9Aylık)
5. Harcamalar yöntemiyle gayri safi
yurtiçi hasıla
6. Harcamalar yöntemiyle gayri safi
yurtiçi hasıla (9 Aylık)
