Devlet İstatistik Enstitüsü Başkanlığı tarafından
yapılan açıklamada; 1999 yılının üçüncü üç aylık dönemine ilişkin geçici
hesaplamaya göre Gayri Safi Milli Hasılanın
“cari fiyatlarla
26 021 382 Milyar TL, 1987 yılı fiyatlarıyla 36 026 Milyar TL”,
1999 yılı üçüncü döneminde 1998 yılı üçüncü dönemine oranla gelişme
hızının da cari fiyatlarla %48.1, sabit fiyatlarla %-6.6 olduğu
ifade edilmiştir.
I- 1999 YILININ I.,II.VE III. ÜÇ AYLIK DÖNEMLERİNDE BİR ÖNCEKİ YILIN AYNI DÖNEMLERİNE GÖRE SEKTÖRLERİN GELİŞME HIZLARI:
Cari Fiyatlarla (%)
Sabit Fiyatlarla (%)
II- 1999 YILININ I.,II. VE III. DÖNEMLERİNDE BİR ÖNCEKİ YILIN AYNI DÖNEMLERİNE GÖRE HARCAMA GRUPLARINDAKİ GELİŞME HIZLARI:
III- 1999 YILI ÜÇÜNCÜ ÜÇ AYLIK DÖNEMDE BİR ÖNCEKİ YILIN AYNI DÖNEMİNE GÖRE TARIM, SANAYİ, HİZMETLER SEKTÖRLERİNDEKİ GELİŞMELER:
1- Tarım Sektörü: Sektörün bitkisel üretim verileri, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı İl Teşkilatlarından alınan verilere dayanılarak dokuz kuruluşun uzmanlarından oluşan “ Tarım Ürünleri Tahmin Komitesi” nce yapılan üretim miktarları tahminlerinden elde edilmektedir. Bitkisel üretim, hayvancılık, ormancılık, balıkçılık üretim ve katma değeri ile bu kesimlerin bir önceki yılın aynı dönemine göre gelişme hızları aşağıda verilmektedir.
2- Sanayi Sektörü:
a) İmalat Sanayii: Kamu ve özel kuruluşlardan alınan üçüncü üç aylık döneme ait üretim gerçekleşmelerinin bir önceki yılın aynı dönemine göre değişim oranları aşağıda verilmektedir:
1999 YILI ÜÇÜNCÜ ÜÇ AYLIK
DÖNEMDE İMALAT SANAYİİ ÜRETİMİNİN
AYNI DÖNEMİNE GÖRE GELİŞME
HIZLARI
İmalat Sanayi Kamu Kesiminde; diğer gıda, giyim eşyası, ayakkabı, basım yayın, plastik ürünleri, makine sanayii ve elektrik makineleri sanayilerinde %10’un üzerinde üretim artışı; gıda, dokuma, ağaç ürünleri, kağıt ve kağıt ürünleri, ana kimya, diğer kimyasal ürünler, petrol rafinerileri, petrol ve kömür türevleri, çimento, metal eşya ve otomotiv sanayilerinde %10’un üzerinde üretim düşüşleri görülmüştür.
Bu döneme ilişkin toplam imalat sanayi üretim değeri içinde kamu kesiminin payı %23.4’dür.
İmalat Sanayi Özel Kesiminde; diğer gıda ve ağaç mobilya ve döşeme sanayinde %10’un üzerinde üretim artışı; içki, tütün, dokuma, giyim eşyası, lastik ürünleri, makine sanayi ve otomotiv sanayinde ise %10’un üzerinde üretim azalışı görülmüştür.
Bu dönemde özel imalat sanayi kesiminin payı ise %76.6 olmuştur.
b) Madencilik ve Taşocakçılığı Sektörü: 1999 yılı üçüncü döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre bu sektörün devlet madencilik kesiminde %5.7’lik, özel madencilik kesiminde ise %11.2’lik üretim azalışı olmuştur.
c) Elektrik ve Su Kesimi: 1999 yılı üçüncü döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre bu sektörün, elektrik kesiminde %2.8’lik üretim azalışı, su üretiminde ise %5.0’lık üretim artışı olmuştur.
3- İnşaat Sektörü: 1999 yılı üçüncü üç aylık döneminde geçen yılın aynı dönemine göre sabit fiyatlarla kamu kesimi katma değerinde %22.0’lık azalış olmuştur. Özel sektör inşaat faaliyetlerinde ise bu dönem m2 olarak hesaplanan tamamlanmış inşaatlarda geçen yılın aynı dönemine göre %3.6'lık azalış görülmektedir.
4- Hizmet Sektörleri: 1999 yılı üçüncü üç aylık döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre imalat sanayi sektöründe görülen sabit fiyatlarla %9.2’lik azalış ile ithalatta bir önceki yılın aynı dönemine göre dolar değeriyle %10.5’lik azalış hizmet sektörlerini etkilemiştir.
Bu sonuçlara göre sabit fiyatlarla gelişme hızları Ticaret sektöründe %-8.0, Ulaştırma sektöründe %-1.9, Serbest Meslek ve Hizmetler Sektöründe %-5.4 olmuştur.
T.C. Merkez Bankası’ndan alınan geçici verilere
göre Dış Alem Net Faktör Gelirleri bu dönemde net 818 milyon dolar
olmuştur. İşçi dövizi girişi geçen yılın aynı dönemine göre %7.5’lik bir
azalışla 1 370 milyon dolar olarak tahmin edilmiştir.
1999 YILI ÜÇÜNCÜ ÜÇ AYLIK DÖNEMİNDE GAYRİ SAFİ MİLLİ HASILA GELİŞME HIZI CARİ FİYATLARLA %48.1, SABİT FİYATLARLA %-6.6 DIR. BU DÖNEMDE ZIMNİ FİYAT DEFLATÖRÜ %58.6 OLMUŞTUR.
1999 YILI İLK DOKUZ AYLIK DÖNEMİNDE GAYRİ SAFİ MİLLİ HASILA CARİ
FİYATLARLA 55 080 186 MİLYAR TL, 1987 YILI FİYATLARIYLA 84 997 MİLYAR
TL, 1999 YILI İLK DOKUZ AYLIK DÖNEMDE 1998 YILI İLK DOKUZ AYLIK DÖNEMİNE
ORANLA GELİŞME HIZI CARİ FİYATLARLA %46.7, SABİT FİYATLARLA %-6.1 OLMUŞTUR.
1999 YILI İLK DOKUZ AYDA ZIMNİ FİYAT DEFLATÖRÜ %56.2 DİR.
IV- 1998 YILI GAYRİ SAFİ MİLLİ HASILA SONUÇLARI
Daha önce açıklanan 1998 yılı Gayri Safi Milli Hasıla sonuçları elde edilen yeni verilerdeki değişmeden dolayı yeniden hesaplanmıştır.
ÜÇER AYLIK DÖRT DÖNEMİN TOPLAMI OLARAK ELDE EDİLEN 1998 YILI GAYRİ SAFİ MİLLİ HASILA DEĞERİ CARİ FİYATLARLA 53 518 332 MİLYAR TL, SABİT FİYATLARLA 119 303 MİLYAR TL DİR. GELİŞME HIZLARI CARİ FİYATLARLA %82.1, SABİT FİYATLARLA %3.9 DUR. 1998 YILINDA ZIMNİ FİYAT DEFLATÖRÜ %75.3 OLMUŞTUR.
1998 YILINDA KİŞİ BAŞINA GAYRİ SAFİ MİLLİ
HASILA DEĞERİ CARİ FİYATLARLA BİR ÖNCEKİ YILA GÖRE %79.3’LÜK ARTIŞLA
843 358 573 TL, DOLAR DEĞERİYLE %5.7’LİK ARTIŞLA 3 255 $ OLARAK HESAPLANMIŞTIR.
V- HARCAMALAR YÖNTEMİYLE HESAPLANAN GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA SONUÇLARI
Harcama Gruplarındaki Gelişmeler: 1999 yılı üçüncü üç aylık döneminde geçen yılın aynı dönemine göre Gayri Safi Yurtiçi Hasıla içinde %66.6‘lık payı olan özel nihai tüketim harcamalarında sabit fiyatlarla %2.9’luk bir azalma görülmüştür. Bu dönemde kamu kesimi yatırımları %8.0, özel kesim yatırımları ise %13.1’lik bir azalma göstermi?tir.
1998 yılı birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü üç aylık dört dönemin toplamı olarak elde edilen yıllık Gayri Safi Yurtiçi Hasıla sonuçlarına göre; Gayri Safi Yurtiçi Hasıla içinde %67.0’lık payı olan özel nihai tüketim harcamalarında sabit fiyatlarla %0.6’lık artış olmuştur. 1998 yılında toplam kamu kesimi yatırımlarında sabit fiyatlarla %13.9, özel kesim yatırımlarında ise %8.3’lük azalma görülmüştür.
VI. GELİR YÖNTEMİYLE GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA SONUÇLARI
1998 Yılı Gelir Yöntemiyle Gayri Safi Yurtiçi Hasıla Sonuçlarına Göre; işgücü ödemelerinin cari fiyatlarla Gayri Safi Yurtiçi Hasıla içindeki payı %25.5; kira, faiz ve k r gelirlerinin toplamından oluşan işletme artığının payı ise %57.7 olarak tahmin edilmiştir.
Gelir yönünden Gayri Safi Yurtiçi Hasıla' yı oluşturan
kalemlerden işgücü ödemeleri için bir önceki yıla göre gelişme hızı %78.7,
işletme artığına ilişkin gelişme hızı ise %83.2 olarak hesaplanmıştır.
İktisadi faaliyet kolları itibariyle işgücü ödemeleri sonuçlarına göre;
toplam işgücü ödemeleri içinde en yüksek paylara sahip olan Devlet Hizmetleri
ve İmalat Sanayi' nin payları ise sırasıyla %36.0 ve %19.2 olarak tahmin
edilmiştir.
TABLOLAR
1.Cari fiyatlarla gayri safi milli hasıla
- Faaliyet kollarına ve üretici fiyatlarına göre;1999-1.Dönem-2.Dönem-3.Dönem-9
Aylık
2.Sabit fiyatlarla gayri safi milli hasıla
- Faaliyet kollarına ve 1987 yılı üretici fiyatlarına göre;1999-1.Dönem-2.Dönem-3.Dönem-9
Aylık
3.Cari fiyatlarla gayri safi milli hasıla
- Faaliyet kollarına ve üretici fiyatlarına göre;1998-1.Dönem-2.Dönem-3.Dönem-4.Dönem
4.Sabit fiyatlarla
gayri safi milli hasıla - Faaliyet kollarına ve 1987 yılı üretici fiyatlarına
göre;1998-1.Dönem-2.Dönem-3.Dönem-4.Dönem
5.Gelir
Yöntemiyle gayri safi yurtiçi hasıla, cari fiyatlarla (1998)
6.Cari fiyatlarla gayri safi yurtiçi
hasıla, sabit sermaye tüketimi, dolaylı vergiler, sübvansiyonlar, işgücü
ödemeleri ve işletme artığı (1998)
7.İktisadi faaliyet kollarına göre
işgücü ödemeleri (1998)
8.Harcamalar Yöntemiyle Gayri Safi Yurtiçi
Hasıla-1998 (Cari Fiyatlarla)
9. Harcamalar Yöntemiyle Gayri Safi
Yurtiçi Hasıla-1998 (1987 Fiyatlarıyla)
10.Harcamalar Yöntemiyle Gayri Safi Yurtiçi
Hasıla-1999 III.Dönem (Cari Fiyatlarla)
11.Harcamalar Yöntemiyle Gayri Safi Yurtiçi
Hasıla-1999 III. Dönem (1987 Fiyatlarıyla)