DEVLET İSTATİSTİK ENSTİTÜSÜ BAŞKANLIĞI
ÜÇER AYLIK DÖNEMLER İTİBARİYLE HESAPLADIĞI GAYRİ SAFİ MİLLİ
HASILA’NIN 2001 YILI DÖRDÜNCÜ DÖNEMİ VE ÜÇER AYLIK DÖRT DÖNEMİN
TOPLAMINA İLİŞKİN GEÇİCİ SONUÇLARI İLEHARCAMA YÖNTEMİYLE HESAPLANAN 2001 YILI DÖRDÜNCÜ DÖNEMİ VE
ÜÇER AYLIK DÖRT DÖNEMİN TOPLAMINA İLİŞKİN GAYRİ SAFİ YURTİÇİ
HASILA GEÇİCİ SONUÇLARINI AÇIKLADI.
Devlet İstatistik Enstitüsü Başkanlığı tarafından yapılan açıklamada; 2001 yılının dördüncü üç aylık dönemine ilişkin geçici hesaplamaya göre Gayri Safi Milli Hasılanın “ cari fiyatlarla 55 327 991 Milyar TL, 1987 yılı fiyatlarıyla 25 840 Milyar TL”, 2001 yılı dördüncü döneminde 2000 yılı dördüncü dönemine oranla gelişme hızının da cari fiyatlarla % 53.1, sabit fiyatlarla %-12.3 olduğu ifade edilmiştir.
2001 yılı üçer aylık dört dönemin toplamı olarak
elde edilen yıllık “Gayri Safi Milli Hasıla” değeri “ cari fiyatlarla
179 480 078 Milyar TL, 1987 yılı fiyatlarıyla 107 911 Milyar TL”, gelişme
hızları ise cari fiyatlarla % 42.9, 1987 yılı fiyatlarıyla %
-9.4 olarak hesaplanmıştır.
I- 2001 yılının I., II., III. ve IV. üç aylık dönemlerinde bir önceki yılın aynı dönemlerine göre sektörlerin gelişme hızları:
II- 2001 Yılının I.,II., III. ve IV. dönemlerinde bir önceki yılın aynı dönemlerine göre harcama gruplarındaki gelişme hızları:
III- 2001 YILI DÖRDÜNCÜ DÖNEMİNDE BİR ÖNCEKİ YILIN AYNI DÖNEMİNE GÖRE TARIM, SANAYİ VE HİZMET SEKTÖRLERİNDEKİ GELİŞMELER:
1- Tarım Sektörü: Sektörün bitkisel üretim verileri, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı İl Teşkilatlarından alınan verilere dayanılarak dokuz kuruluşun uzmanlarından oluşan “Tarım Ürünleri Tahmin Komitesi”nce yapılan üretim miktarları tahminlerinden elde edilmektedir. Bitkisel üretim, hayvancılık, ormancılık, balıkçılık üretim ve katma değeri ile bu kesimlerin bir önceki yılın aynı dönemine göre değişim oranları aşağıda verilmektedir.
A) 2001 YILI DÖRDÜNCÜ DÖNEMİNDE TARIM SEKTÖRÜ ÜRETİM VE KATMA
DEĞERLERİ İLE BU DEĞERLERİN BİR ÖNCEKİ
YILIN AYNI DÖNEMİNE GÖRE DEĞİŞİM ORANLARI
2-Sanayi Sektörü:
a) İmalat Sanayii: Kamu ve özel kuruluşlardan alınan dördüncü üç aylık döneme ait üretim değerlerinin bir önceki yılın aynı dönemine göre değişim oranları aşağıda verilmektedir:
2001 YILI DÖRDÜNCÜ DÖNEMİNDE İMALAT SANAYİİ ÜRETİMİNİN BİR ÖNCEKİ
YILIN AYNI DÖNEMİNE GÖRE DEĞİŞİM ORANLARI
2001 yılının dördüncü üç aylık döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre toplam imalat sanayinde %12.0’lık bir azalış gerçekleşmiştir.
İmalat Sanayii Kamu Kesimi’nde; ayakkabı, ağaç ürünleri, diğer metal ana sanayinde %10’un üzerinde üretim artışı; içki, dokuma, giyim eşyası, kağıt-kağıt ürünleri, basım-yayın, ana kimya, diğer kimyasal ürünler, petrol ve kömür türevleri, plastik ürünleri, çimento, demir-çelik, metal eşya ve makine sanayinde %10’un üzerinde üretim düşüşü görülmüştür.
Bu döneme ilişkin toplam imalat sanayii üretim değeri içinde kamu kesiminin payı %28.8 dir.
İmalat Sanayii Özel Kesimi’nde; tütün sanayinde %10’un üzerinde üretim artışı; giyim eşyası, deri ve kürk eşya, ayakkabı, ağaç ürünleri, ağaç mobilya ve döşeme, basım-yayın, petrol ve kömür türevleri, lastik ürünleri, plastik ürünleri, çanak-çömlek-çini porselen, çimento, diğer metal ana sanayi makine sanayi, elektrik makineleri ve otomotiv sanayinde %10’un üzerinde üretim düşüşü olmuştur.
Bu dönemde özel imalat sanayii kesiminin payı ise %71.2 olmuştur.
b) Madencilik ve Taşocakçılığı Sektörü: 2001 yılı dördüncü döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre bu sektörün devlet madencilik kesiminde %17.4'lük, özel madencilik kesiminde ise %12.7’lik üretim azalışı gerçekleşmiştir.
c) Elektrik, Gaz ve Su Kesimi: 2001 yılı dördüncü döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre bu sektörün elektrik üretiminde %0.3, su üretiminde ise %1.3’lük üretim artışı olmuştur.
3- İnşaat Sektörü: 2001 yılı dördüncü döneminde geçen yılın aynı dönemine göre sabit fiyatlarla kamu kesimi katma değerinde %3.6’lık artış, özel sektör inşaat faaliyetlerinde ise bu dönem m2 olarak hesaplanan tamamlanmış inşaatlarda geçen yılın aynı dönemine göre %11.7'lik azalış olmuştur.
4- Hizmet Sektörleri: 2001 yılı dördüncü döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre imalat sanayii sektöründe görülen sabit fiyatlarla %12.0’lık azalış ve ithalatta bir önceki yılın aynı dönemine göre dolar değeriyle %32.6’lık azalış hizmet sektörlerini etkilemiştir.
Bu sonuçlara göre sabit fiyatlarla gelişme hızları Ticaret sektöründe %-14.4, Ulaştırma ve Haberleşme sektöründe %-3.7, Serbest Meslek ve Hizmetler sektöründe %-10.4, İthalat Vergilerinde %-28.4 olmuştur.
T.C. Merkez Bankası’ndan alınan geçici verilere göre Dış Alem Net Faktör Gelirleri bu dönemde net -470 milyon dolar olmuştur. İşci dövizi girişi geçen yılın aynı dönemine göre %45.4’lük azalışla 664 milyon dolar olarak tahmin edilmiştir.
5- Harcama Gruplarındaki Gelişmeler; 2001 yılı birinci, ikinci,
üçüncü ve dördüncü üç aylık dönemlerin toplamı olarak elde edilen yıllık
sonuçlara göre, Gayri Safi Yurtiçi Hasıla içinde %68.7‘lik payı olan özel
nihai tüketim harcamalarında sabit fiyatlarla %9.0’lık azalış, Gayri Safi
Sabit Sermaye oluşumunda ise %31.7’lik azalış olmuştur.
2001 YILI DÖRDÜNCÜ ÜÇ AYLIK DÖNEMDE GAYRİ SAFİ MİLLİ HASILA GELİŞME
HIZI CARİ FİYATLARLA %53.1, SABİT FİYATLARLA %-12.3’DÜR. BU DÖNEMDE ZIMNİ
FİYAT DEFLATÖRÜ %74.7 OLMUŞTUR.
IV- 2001 YILI GAYRİ SAFİ MİLLİ HASILA SONUÇLARI
ÜÇER AYLIK DÖRT DÖNEMİN TOPLAMI OLARAK ELDE EDİLEN 2001 YILI GAYRİ SAFİ MİLLİ HASILA DEĞERİ CARİ FİYATLARLA 179 480 078 MİLYAR TL, 1987 YILI FİYATLARIYLA 107 911 MİLYAR TL, GELİŞME HIZLARI DA CARİ FİYATLARLA %42.9, 1987 YILI FİYATLARIYLA %-9.4 OLMUŞTUR. 2001 YILINDA ZIMNİ FİYAT DEFLATÖRÜ %57.8’DİR.
2001 YILINDA KİŞİ BAŞINA GAYRİ SAFİ MİLLİ HASILA DEĞERİ CARİ FİYATLARLA BİR ÖNCEKİ YILA GÖRE %40.5’LİK ARTIŞLA 2 615 946 330 TL, DOLAR DEĞERİYLE %27.2’LİK AZALIŞLA 2160 DOLAR OLARAK HESAPLANMIŞTIR.
Tablolar:
1. Cari fiyatlarla gayri safi milli hasıla -
Faaliyet kollarına ve üretici fiyatlarına göre;2001
2. Sabit fiyatlarla gayri safi milli hasıla
- Faaliyet kollarına ve 1987 yılı üretici fiyatlarına göre;2001
3.Harcamalar Yöntemiyle Gayri Safi Yurtiçi
Hasıla (Cari Fiyatlarla);2001
4.Harcamalar Yöntemiyle Gayri Safi Yurtiçi
Hasıla (1987 Fiyatlarıyla);2001
