Devlet İstatistik Enstitüsü Başkanlığı tarafından yapılan açıklamada; 1997 yılının ikinci üç aylık dönemine ait geçici hesaplamaya göre Gayri Safi Milli Hasılanın "cari fiyatlarla 5 929 797 164 Milyon TL, 1987 yılı fiyatlarıyla 25 900 198 Milyon TL", 1997 yılı ikinci döneminde 1996 yılı ikinci dönemine oranla gelişme hızının da cari fiyatlarla %98.3, sabit fiyatlarla %6.4 olduğu ifade edilmiştir.
Daha önce açıklanan 1996 yılı Gayri Safi Milli Hasıla sonuçları elde edilen yeni verilerdeki değişmeden dolayı yeniden hesaplanmıştır. Bu sonuçlara göre Gayri Safi Milli Hasıla cari fiyatlarla 14 978 067.3 Milyar TL, 1987 yılı fiyatlarıyla 106 079.8 Milyar TL, gelişme hızları da cari fiyatlarla %90.7, 1987 yılı fiyatlarıyla %7.1 olmuştur. 1996 yılı Kişi başına Gayri Safi Milli Hasıla değeri de cari fiyatlarla 238 896 076 TL., dolar değeriyle 2 900 dolar olmuştur.
1996 yılında Harcamalar yönünden hesaplanan Gayri Safi Yurtiçi Hasıla değerleri, Dış Ticaret İstatistikleri verilerindeki gecikme nedeniyle zamanında hesaplanamamıştı. Enstitümüzce 1996 yılı ithalat ve ihracat değerleri kesinleştirildikten sonra bu veriler kullanılarak 1996 yılına ilişkin Harcamalar Yöntemiyle Gayri Safi Yurtiçi Hasıla değerleri hesaplanmıştır. 1997 yılı Dış Ticaret İstatistiklerinin ilk beş aylık geçici sonuçları yayınlanmış, ancak, hesaplamalarda kullanılan ara malı, yatırım malı ve tüketim malları ayrıntısında ithalat ve ihracat rakamlarının kesinleşmemiş olması nedeniyle, ilk iki döneme ilişkin Harcamalar yönünden GSYİH, veriler elde edildiğinde hesaplanacaktır.
I- 1997 yılının I. ve II. üç aylık dönemlerinde bir önceki yılın aynı dönemlerine göre sektörlerin
gelişme hızları:
Cari Fiyatlarla (%) Sabit Fiyatlarla (%)
I.ve II. Dönem I.ve II. Dönem
Sektörler I. Dönem II.Dönem Toplam I.Dönem II. Dönem Toplam
----------------------------------- ------------------------
Tarım 73.3 98.4 91.0 -2.3 -1.1 -1.5
Sanayi 93.5 86.5 89.5 9.5 10.6 10.1
İnşaat 83.8 93.2 89.4 -1.0 4.0 1.8
Ticaret 90.7 91.7 91.3 9.7 9.7 9.7
Ulaştırma ve
Haberleşme 98.3 92.4 94.9 5.2 3.9 4.5
Mali Kuruluşlar 136.0 128.1 132.4 2.1 3.5 2.8
Konut Sahipliği 84.6 88.7 86.8 2.3 2.3 2.3
Serbest Meslek ve
Hizmetler 94.6 92.6 93.4 6.5 6.5 6.5
Devlet Hizmetleri 94.3 141.4 118.1 0.1 0.0 0.0
Kar Amacı Olmayan
Kuruluşlar 59.7 63.7 62.3 -1.9 1.5 -0.1
İthalat Vergisi 94.7 95.6 95.2 10.3 6.9 8.6
Gayri Safi Yurtiçi
Hasıla 89.6 98.0 94.5 6.6 6.6 6.6
Gayri Safi Milli
Hasıla 88.7 98.3 94.2 5.6 6.4 6.0
II-1996 Yılının I. II. III. ve IV. dönemlerinde bir önceki yılın aynı dönemlerine göre sektördeki gelişme durumu aşağıdaki tablolarda verilmiştir. Cari Fiyatlarla (%) Dönemler 1996 Yılı Sektörler I. II. III. IV. Toplam --------- ------------------------------------------ Tarım 46.6 88.3 88.8 181.8 104.4 Sanayi 71.3 79.5 80.2 91.1 82.0 İnşaat 82.2 91.8 105.1 116.5 101.3 Ticaret 75.9 85.0 86.4 105.9 90.4 Ulaştırma ve Haberleşme 84.4 91.1 94.9 112.8 97.9 Mali Kuruluşlar 136.9 111.6 96.3 156.4 127.0 Konut Sahipliği 79.4 77.4 77.2 77.5 77.8 Serbest Meslek ve Hizmetler 76.8 85.9 87.7 113.0 93.1 Devlet Hizmetleri 112.0 66.3 149.6 81.5 99.8 Kar Amacı Olmayan Kuruluşlar 42.9 19.5 68.8 155.6 84.7 İthalat Vergisi 55.5 73.8 57.6 59.8 61.4 G S Y İ H 77.5 79.4 89.0 106.4 90.3 G S M H 79.2 79.6 88.8 107.0 90.7
Sabit Fiyatlarla (%) Dönemler 1996 Yılı Sektörler I. II. III. IV. Toplam ---------- ---------------------------------------------- Tarım -2.0 5.0 2.1 13.3 4.4 Sanayi 8.8 7.4 5.5 7.1 7.1 İnşaat 0.4 4.1 6.9 11.0 5.8 Ticaret 11.3 10.5 6.7 8.4 8.9 Ulaştırma ve Haberleşme 13.0 9.2 6.4 3.3 7.6 Mali Kuruluşlar 1.3 2.5 3.8 1.1 2.2 Konut Sahipliği 2.4 2.5 2.5 2.4 2.4 Serbest Meslek ve Hizmetler 7.9 7.6 4.7 6.9 6.5 Devlet Hizmetleri -0.4 0.0 -0.3 -0.4 -0.3 Kar Amacı Olmayan Kuruluşlar 2.8 1.4 0.2 -0.4 0.9 İthalat Vergisi 30.0 31.5 24.0 4.1 21.3 G S Y İ H 8.7 8.1 5.3 7.0 7.0 G S M H 9.5 8.2 5.1 7.0 7.1
III-1996 yılının I., II., III. ve IV. dönemlerinde bir önceki yılın aynı dönemlerine göre harcama gruplarının gelişme hızları aşağıdaki tablolarda verilmiştir. Cari Fiyatlarla (%) Dönemler 1996 Yılı Harcama Grupları I. II. III. IV. Toplam ------------------ --------------------------------------- Özel Nihai Tüketim Harcamaları 75.3 80.0 85.1 87.3 82.8 Devletin Nihai Tüketim Harcamaları 105.7 76.1 150.0 91.4 104.2 Gayri Safi Sabit Sermaye Oluşumu 101.9 97.5 109.2 91.6 99.5 Mal ve Hizmet İhracatı 94.7 91.8 111.4 117.4 105.9 Mal ve Hizmet İthalatı 121.6 123.1 117.3 103.9 114.6 Gayri Safi Yurtiçi Hasıla 75.7 75.1 85.3 82.9 80.7
Sabit Fiyatlarla (%) Dönemler 1996 Yılı Harcama Grupları I. II. III. IV. Toplam ------------------- --------------------------------------- Özel Nihai Tüketim Harcamaları 11.8 10.0 6.8 9.5 9.3 Devletin Nihai Tüketim Harcamaları 1.4 7.7 15.6 8.4 8.6 Gayri Safi Sabit Sermaye Oluşumu 20.0 16.5 19.7 1.2 13.5 Mal ve Hizmet İhracatı 21.9 15.0 26.6 22.3 21.7 Mal ve Hizmet İthalatı 30.6 30.1 22.3 -0.4 19.0 Gayri Safi Yurtiçi Hasıla 9.4 7.1 5.5 8.1 7.3
IV-1997 YILI İKİNCİ DÖNEMİNDE BİR ÖNCEKİ YILIN AYNI DÖNEMİNE GÖRE TARIM, SANAYİ, HİZMETLER SEKTÖRLERİNDEKİ GELİŞMELERLE 1996 YILI TARIM SEKTÖRÜ YILLIK SONUÇLARI:
1- Tarım Sektörü: Sektörün bitkisel üretim verileri, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı İl Teşkilatlarından alınan verilere dayanılarak dokuz kuruluşun uzmanlarından oluşan "Tarım Ürünleri Tahmin Komitesi "nce yapılan üretim miktarları tahminlerinden elde edilmektedir. Bitkisel üretim, hayvancılık, ormancılık, balıkçılık üretim ve katma değeri ile bu kesimlerin bir önceki yılın aynı dönemine göre ve 1996 yılının 1995 yılına göre değişim oranları aşağıda verilmektedir.
a) İmalat Sanayii:Kamu ve özel kuruluşlardan alınan ikinci üç aylık döneme ait üretim gerçekleşmelerinin bir önceki yılın aynı dönemine göre değişim oranları aşağıda verilmektedir:
1997 yılının ikinci üç aylık döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre toplam imalat sanayinde %12.3'lük bir büyüme gerçekleşmiştir.
İmalat Sanayi Kamu Kesimi'nde; gıda, diğer gıda, içki, dokuma, ağaç ürünleri, kağıt ve kağıt ürünleri, basım, yayın, petrol rafinerileri, petrol türevleri, plastik, cam ve cam ürünleri, demir-çelik ve diğer metal ana sanayi üretimlerinde artış; giyim eşyası, ayakkabı, diğer kimya, çimento, metal eşya ve elektrikli makineler sanayinde %10'un üzerinde üretim düşüşleri görülmüştür.
Bu döneme ilişkin toplam imalat sanayi üretim değeri içinde kamu kesiminin payı %20.9'dur.
Kamu kesimi imalat sanayi üretim değeri içinde %56.9'luk payı olan kimya, petrol, lastik, plastik sanayi kesiminde, petrol rafineleri üretiminde %0.5, petrol ve kömür türevleri sanayinde %62.6, plastik üretiminde %83.6'lık üretim artışı olmuştur.
İmalat Sanayi Özel Kesimi'nde; gıda, diğer gıda, içki, tütün, ayakkabı, ağaç ürünleri, ağaç mobilya, kağıt ve kağıt ürünleri, basım, yayın, ana kimya, plastik, metal eşya, elektriksiz ve elektrikli makineler ve otomotiv sanayinde %10'un üzerinde üretim artışı; petrol rafineleri üretiminde ise %10'un üzerinde üretim düşüşü olmuştur.
Bu dönemde özel imalat sanayi kesiminin payı ise %79.1 olmuştur.
Özel kesim imalat sanayi toplam üretim değeri içinde %17.4'lük payı olan gıda, içki ve tütün sanayi kesiminde et ve et mamüllerinde %25.5, süt ve süt ürünlerinde %69.4, bitkisel ve hayvansal yağ mamüllerinde %18.0, un ve unlu mamüllerde %40.7, işlenmiş unlu mamüllerde %12.6, yem sanayinde %23.7, alkolsüz içki üretiminde %24.7, tütün sanayinde %32.2; %19.3'lük payı olan kimya, petrol, lastik, plastik sanayi kesiminde, kimyasal gübre ve tarımsal ilaç sanayinde %22.8, sentetik reçineler, sentetik lifler sanayinde %14.4, boya ve vernik sanayinde %12.6, sabun, temizleyici maddeler, kozmetik sanayinde %29.1, madeni yağ üretiminde %8.8, süper benzin üretiminde %25.6'lık üretim artışı görülmektedir.
Özel kesim imalat sanayi üretiminde bu dönem %22.6'lık önemli artış %27.0'lık paya sahip metal eşya, makine ve otomotiv sanayinde gerçekleşmiştir. Bu sektörde yer alan dayanıklı tüketim mallarından buzdolabı üretiminde %8.0, çamaşır makinası üretiminde %39.0, fırın üretiminde %31.0, televizyon üretiminde %82.8, otomobil üretiminde %12.8, otobüs üretiminde %13.9, kamyon üretiminde %44.7'lik artış görülmüştür.
b) Madencilik ve Taşocakçılığı Sektörü: 1997 yılı ikinci döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre bu sektörün devlet madencilik kesiminde %6.6'lık, özel madencilik kesiminde ise %1.9'luk üretim düşüşü olmuştur.
c) Elektrik, Gaz ve Su Kesimi: 1997 yılı ikinci döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre bu sektörün, elektrik kesiminde %5.1'lik, su üretiminde %2.9'luk üretim artışı olmuştur.
3- İnşaat Sektörü: 1997 yılı ikinci üç aylık döneminde geçen yılın aynı dönemine göre sabit fiyatlarla kamu kesimi katma değerinde %21.1'lik artış olmuştur.
Özel sektör inşaat faaliyetlerinde bu dönem m2 olarak hesaplanan tamamlanmış inşaatlarda geçen yılın aynı dönemine göre %2.3'lük azalış görülmektedir.
4- Hizmet Sektörleri: 1997 yılı ikinci üç aylık döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre imalat sanayi sektöründe görülen sabit fiyatlarla %10.6'lık artış ile ithalatta yine bir önceki yılın aynı dönemine göre dolar değeriyle %4.8'lik artış hizmet sektörlerini etkilemiştir.
Bu sonuçlara göre sabit fiyatlarla gelişme hızları Ticaret sektöründe %9.7, Ulaştırma sektöründe %3.9, Serbest Meslek ve Hizmetler Sektöründe %6.5, İthalat Vergileri ise %6.9 olmuştur.
T.C. Merkez Bankası'ndan alınan geçici verilere göre Dış Alem Net Faktör Gelirleri bu dönemde net 616 milyon dolar olmuştur. İşci dövizi girişi geçen yılın aynı dönemine göre %4.2'lik bir azalışla 775 milyon dolar olarak tahmin edilmiştir.
1997 YILI İKİNCİ ÜÇ AYLIK DÖNEMDE GAYRİ SAFİ MİLLİ HASILA GELİŞME HIZI CARİ FİYATLARLA %98.3, SABİT FİYATLARLA %6.4'DÜR. BU DÖNEMDE ZIMNİ FİYAT DEFLATÖRÜ %86.4 OLMUŞTUR.
1997 YILININ İLK ALTI AYLIK DÖNEMİNDE GAYRİ SAFİ MİLLİ HASILA CARİ FİYATLARLA 10 142 418 323 MİLYON TL, 1987 YILI FİYATLARIYLA 47 849 516 MİLYON TL, 1997 YILI İLK ALTI AYLIK DÖNEMİNDE 1996 YILI İLK ALTI AYLIK DÖNEMİNE ORANLA GELİŞME HIZI DA CARİ FİYATLARLA %94.2, SABİT FİYATLARLA %6.0 OLMUŞTUR. 1997 YILI İLK ALTI AYDA ZIMNİ FİYAT DEFLATÖRÜ %83.2 OLMUŞTUR.
V - 1996 YILI GAYRİ SAFİ MİLLİ HASILA SONUÇLARIDaha önce açıklanan 1996 yılı dönemlerine ilişkin Gayri Safi Milli Hasıla sonuçlarında da elde edilen yeni verilere göre değişmeler yapılmıştır.
ÜÇER AYLIK DÖRT DÖNEMİN TOPLAMI OLARAK ELDE EDİLEN 1996 YILI GAYRİ SAFİ MİLLİ HASILA DEĞERİ, "CARİ FİYATLARLA 14 978 067 283 MİLYON TL, 1987 YILI FİYATLARIYLA 106 079 778 MİLYON TL, GELİŞME HIZLARI DA CARİ FİYATLARLA %90.7, 1987 YILI FİYATLARIYLA %7.1 OLMUŞTUR. 1996 YILINDA ZIMNİ FİYAT DEFLATÖRÜ %78.1 DİR.
1996 yılında cari fiyatlarla Kişi Başına Gayri Safi Milli Hasıla bir önceki yıla göre %87.5'lik bir artışla 238 896 076 TL, Dolar değeriyle %5.1'lik bir artışla 2 900 dolar olurken, 1987 yılı fiyatlarıyla %5.3'lük bir artışla 1 691 943 TL olmuştur.
