Devlet İstatistik Enstitüsü Başkanlığı tarafından yapılan açıklamada; 2000 yılının dördüncü üç  aylık  dönemine  ilişkin  geçici  hesaplamaya  göre  Gayri Safi Milli Hasılanın “ cari fiyatlarla           37 100 736 Milyar TL, 1987 yılı fiyatlarıyla 29 411 Milyar TL”, 2000 yılı dördüncü döneminde 1999 yılı dördüncü dönemine oranla gelişme hızının da cari fiyatlarla % 57.5, sabit fiyatlarla % 7.6 olduğu ifade edilmiştir.

 2000 yılı üçer aylık dört dönemin toplamı olarak elde edilen yıllık “Gayri Safi Milli Hasıla” değeri “ cari fiyatlarla 125 970 544 Milyar TL, 1987 yılı fiyatlarıyla 118 916 Milyar TL”, gelişme hızları ise cari fiyatlarla % 60.9, 1987 yılı fiyatlarıyla % 6.1 olarak hesaplanmıştır.

I- 2000 yılının I., II., III. ve IV. üç aylık dönemlerinde bir önceki yılın aynı dönemlerine göre sektörlerin gelişme hızları:

II- 2000 Yılının I.,II., III.  ve IV.  dönemlerinde bir önceki yılın aynı dönemlerine göre  harcama gruplarındaki gelişme hızları:


III- 2000 YILI DÖRDÜNCÜ DÖNEMİNDE BİR ÖNCEKİ YILIN AYNI DÖNEMİNE GÖRE TARIM, SANAYİ VE HİZMET SEKTÖRLERİNDEKİ GELİŞMELER:

    1- Tarım Sektörü: Sektörün bitkisel üretim verileri, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı İl Teşkilatlarından alınan verilere dayanılarak dokuz kuruluşun uzmanlarından oluşan “Tarım Ürünleri Tahmin Komitesi”nce yapılan üretim miktarları tahminlerinden elde edilmektedir. Bitkisel üretim, hayvancılık, ormancılık, balıkçılık üretim ve katma değeri ile bu kesimlerin bir önceki yılın aynı dönemine göre değişim oranları aşağıda verilmektedir.

A)  2000 YILI DÖRDÜNCÜ DÖNEMİNDE TARIM SEKTÖRÜ ÜRETİM VE KATMA DEĞERLERİ İLE       BU DEĞERLERİN BİR ÖNCEKİ YILIN AYNI DÖNEMİNE GÖRE DEĞİŞİM ORANLARI


2-Sanayi Sektörü:

    a) İmalat Sanayii: Kamu ve özel kuruluşlardan alınan dördüncü üç aylık döneme ait üretim değerlerinin bir önceki yılın aynı dönemine göre değişim oranları aşağıda verilmektedir

B) 2000 YILI TARIM SEKTÖRÜ ÜRETİM VE KATMA DEĞERLERİ İLE BU DEĞERLERİN BİR ÖNCEKİ YILA GÖRE DEĞİŞİM ORANLARI


    2000 yılının dördüncü üç aylık döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre toplam imalat sanayinde %6.1’lik bir artış gerçekleşmiştir.

    İmalat Sanayii Kamu Kesimi’nde;  gıda, ayakkabı, petrol rafinerileri, petrol ve kömür türevleri, plastik, çanak-çömlek, çimento ve otomotiv sanayinde %10’un üzerinde üretim artışı; diğer gıda, içki, tütün, giyim eşyası, ağaç ürünleri, basım yayın, diğer metal ana sanayii, metal eşya, makine sanayii ve elektrik makineleri sanayinde %10’un üzerinde üretim düşüşü görülmüştür.

    Bu döneme ilişkin toplam imalat sanayii üretim değeri içinde kamu kesiminin payı %26.2 dir.

    İmalat Sanayii Özel Kesimi’nde; deri ve kürk eşya, ayakkabı, ağaç mobilya ve döşeme, petrol ve kömür türevleri, lastik ürünleri, çimento, makine ve otomotiv sanayinde %10’un üzerinde üretim artışı;  petrol rafinerileri sanayinde %10’un üzerinde üretim düşüşü olmuştur.

    Bu dönemde özel imalat sanayii kesiminin payı ise %73.8 olmuştur.

    b) Madencilik ve Taşocakçılığı Sektörü: 2000 yılı dördüncü döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre bu sektörün devlet madencilik kesiminde %5.8'lik üretim azalışı, özel madencilik kesiminde ise % 21.4’lük üretim artışı gerçekleşmiştir.

    c) Elektrik, Gaz ve Su Kesimi: 2000 yılı dördüncü döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre bu sektörün  elektrik üretiminde %3.5’lik, su üretiminde ise %1.4’lük üretim artışı olmuştur.

    3- İnşaat Sektörü: 2000 yılı dördüncü döneminde geçen yılın aynı dönemine göre sabit fiyatlarla kamu kesimi katma değerinde %10.8’lik artış, özel sektör inşaat faaliyetlerinde ise bu dönem m2  olarak hesaplanan tamamlanmış inşaatlarda geçen yılın aynı dönemine göre %2.4'lük azalış olmuştur.

    4- Hizmet Sektörleri: 2000 yılı dördüncü  döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre imalat sanayii sektöründe görülen sabit fiyatlarla %6.1’lik artış ve ithalatta bir önceki yılın aynı dönemine göre dolar değeriyle %22.7’lik artış hizmet sektörlerini etkilemiştir.

    Bu sonuçlara göre sabit fiyatlarla gelişme hızları Ticaret sektöründe %11.6, Ulaştırma ve Haberleşme sektöründe %6.1, Serbest Meslek ve Hizmetler sektöründe %7.4, İthalat Vergilerinde %22.5 olmuştur.

    T.C. Merkez Bankası’ndan alınan geçici verilere göre Dış Alem Net Faktör Gelirleri bu dönemde net 303  milyon dolar olmuştur. İşci dövizi girişi geçen yılın aynı dönemine göre %23.8’lik  artış ile 1216 milyon dolar olarak tahmin edilmiştir.

    5- Harcama Gruplarındaki Gelişmeler; 2000 yılı birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü üç aylık dönemlerin toplamı olarak elde edilen yıllık sonuçlara göre, Gayri Safi Yurtiçi Hasıla içinde %69.8‘lık payı olan özel nihai tüketim harcamalarında sabit fiyatlarla %6.4’lük artış olmuştur. Gayri Safi Sabit Sermaye oluşumunda ise %16.5’lik artış olmuştur.

 
2000 YILI DÖRDÜNCÜ ÜÇ AYLIK DÖNEMDE GAYRİ SAFİ MİLLİ HASILA GELİŞME HIZI CARİ FİYATLARLA %57.5, SABİT FİYATLARLA %7.6’DIR. BU DÖNEMDE ZIMNİ FİYAT DEFLATÖRÜ %46.4 OLMUŞTUR.

IV- 2000 YILI GAYRİ SAFİ MİLLİ HASILA SONUÇLARI

ÜÇER AYLIK DÖRT DÖNEMİN TOPLAMI OLARAK ELDE EDİLEN 2000 YILI GAYRİ SAFİ MİLLİ HASILA DEĞERİ CARİ FİYATLARLA 125 970 544 MİLYAR TL, 1987 YILI FİYATLARIYLA  118 916 MİLYAR TL, GELİŞME HIZLARI DA CARİ FİYATLARLA %60.9, 1987 YILI FİYATLARIYLA  %6.1  OLMUŞTUR.  2000  YILINDA ZIMNİ FİYAT DEFLATÖRÜ %51.6’DIR.

2000 YILINDA KİŞİ BAŞINA GAYRİ SAFİ MİLLİ HASILA DEĞERİ CARİ FİYATLARLA BİR ÖNCEKİ YILA GÖRE %53.7'LİK ARTIŞLA 1 869 637 183 TL, DOLAR DEĞERİ İLE %3.7 LİK ARTIŞLA 2986 DOLAR OLARAK HESAPLANMIŞTIR

 


Tablolar

 1. Cari fiyatlarla gayri safi milli hasıla - Faaliyet kollarına ve üretici fiyatlarına göre.2000-I.II.III.IV.Dönem
 2. Sabit fiyatlarla gayri safi milli hasıla - Faaliyet kollarına ve 1987 yılı üretici fiyatlarına   göre.2000-I.II.III.IV.Dönem
 3.Harcamalar Yöntemiyle Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (Cari Fiyatlarla).2000-I.II.III.IV.Dönem
 4.Harcamalar Yöntemiyle Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (1987 Fiyatlarıyla).2000-I.II.III.IV.Dönem
 5.Harcamalar Yöntemiyle Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (Cari Fiyatlarla).1999-I.II.III.IV.Dönem
 6.Harcamalar Yöntemiyle Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (1987 Fiyatlarıyla).1999-I.II.III.IV.Dönem