Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü Başkanlığı ve Ankara Sanayi Odası yetkilileri tarafından yapılan ortak bir açıklamada, Ankara’nın sosyal ve ekonomik dinamiğini oluşturan imalat sanayii sektöründe meydana gelen değişme ve gelişmelerin izlenmesi amacıyla ortak bir proje geliştirildiği ifade edilmiştir.
 

Yerel çalışmalar kapsamında Gaziantep, Denizli ve İçel illerinde sonuçlandırılan araştırma projelerinin  bu çalışma ile Ankara ilinde devam ettirildiği ve önümüzdeki yıllarda diğer illere de yaygınlaştırılmasının planlandığı belirtilmiştir.
 

Araştırmada, ilin imalat sanayi yapısı, sanayileşmenin gelişmesindeki süreç, gelişmeyi etkileyen faktörler, sanayileşmedeki darboğazların tespiti ile gümrük birliğinin etkilerinin belirlenmesini amaçlayan araştırmanın alan uygulaması Haziran-Temmuz aylarında uygulanacaktır.  Bu araştırmada Ankara Sanayi Odası'na kayıtlı tüm işyerleri taranarak, imalat sanayinde faaliyet gösteren ve üretim birimi Ankara ili sınırları içerisinde yer alan işyerleri çalışma kapsamına alınacaktır.
 

Bu projede, işyerlerinin üretim yapısı, makine parkı ve teknolojisi, sermaye yapısı ve kredi kullanımı,  iç ve dış ticaret,  çevre ilişkileri, sanayicilerin geleceğe dönük yatırım kararları ve gümrük birliğinin işyerlerini nasıl etkilediğinin sorulacağı “İmalat Sanayi İşyerleri Anketi” ile sayısal verilerin derleneceği “Yıllık İmalat Sanayi Anketi” uygulanacaktır. Bu anketlerin sonuçları uzmanlar ve üniversite öğretim üyelerinin hazırlayacakları bilimsel tebliğlerle düzenlenecek ulusal bir seminerle kamuoyuna duyurulacaktır.

Araştırma sonuçlarının, Ankara’ nın ulusal ve uluslararası bağlamda endüstriyel, ekonomik ve sosyal gelişimine yönelik stratejilerin tespiti konusunda önemli ve çok yararlı olacağı bildirilmiştir.
 

AMAÇ

Bu proje ile Ankara’nın  sosyal ve ekonomik dinamiğini oluşturan imalat sanayii sektöründe meydana gelen değişme ve gelişmelerin Ankara ilindeki  tüm 10 ve daha fazla kişi çalışan imalat sanayi  işyerleri ile  ASO’na üye olan imalat sanayi işyerlerinin  sürekli  izlenmesi ve değerlendirilmesi amaçlanmaktadır.

 KAPSAM

Coğrafi Kapsam : Anket Ankara ili sınırları içerisinde uygulanacaktır

İşyeri Kapsamı :  Anket, özel sektörde çalışanların yıllık ortalama sayısı 10 ve daha  fazla olan imalat sanayi işyerleri ile devlet sektörünün tamamına ve özel sektörde (1-9) kişi çalışan yalnızca ASO’ a üye olan imalat sanayi işyerlerine uygulanacaktır.

Sektörel Kapsam: Birleşmiş Milletlerin “İktisadi Faaliyetlerin Uluslararası Standart Sanayi Sınıflaması İmalat Sanayi Sınıflaması” na göre ana faaliyeti imalat sanayi olan işyerleri kapsanacaktır. Anket sonuçları ISIC Rev-3’e göre ikili düzeyde değerlendirilecektir.
 
Adres Kaynağı : DİE Sanayi İstatistikleri Şubesi Ankara ili adres listesi ve ASO adres listesindeki imalat sanayi işyerleri.

 YÖNTEM
Bu projede devletin tamamı ile özel sektörde 10 ve daha fazla kişi çalışan fabrikası Ankara ili sınırları içerisinde bulunan imalat sanayi işyerlerine tamsayım yöntemi uygulanacaktır. Özel sektörde (1-9) kişi çalışan imalat sanayi işyerlerinde fabrikası Ankara ili sınırları içerisinde bulunan ve yalnızca ASO’na üye olan işyerleri kapsanacaktır.  Bu projede birim işyeridir.

İŞYERİ : Tek bir mülkiyet veya kontrol düzeni altında mal veya hizmet üretimi amacıyla, genellikle tek tip iktisadi faaliyet  icra eden, soru kağıdını doldurabilecek kayıt ve kaynaklara sahip olan yerdir.

Kapsama giren imalat sanayi işyerlerine sayısal verilerin derlendiği,
 -İşyerinin ünvan ve adresi
 -İşyerinin faaliyet konusu ve ihracatı
 -İstihdam ve ödemeler
 -Satın ve devralınan mal ve hizmetler
 -Satışlar, bağlı ünitelere devirler ve başkalarına yapılan hizmetler karşılığı elde
   edilen gelirler
 -Stoklar
 -Üretilen, satılan ve satın alınan elektrik
 -Sabit sermaye yatırımları, satışlar ve sabit kıymetlere ilişkin diğer harcamalar
 -Yıl sonunda kurulu olan çevirici güç makineleri ve jeneratörler
 -Sermaye dağılımı
 -Maddi olmayan haklar gibi

bölümlerden oluşan "Yıllık İmalat Sanayi Anketleri" ile,
nitel verilerin derlendiği

 -İşyerine ilişkin genel bilgiler
 -Üretim, kapasite kullanımı ve çalışma hayatı
 -Satın alışlar, satışlar ve pazarlama sorunları
 -Makine parkı ve teknoloji
 -Kredi kullanımı ve yatırımların finansmanı
 -Avrupa Birliği ile Gümrük Birliği
 -Altyapı ve çevre

bölümlerinden oluşan  "İmalat Sanayi İşyerleri Anketi" uygulanacaktır.
 

ULUSAL SEMİNER :
Araştırma neticesinde elde edilecek veriler ve Ankara ili’ ne ait diğer sosyal ve ekonomik veriler temelinde üst düzey bilgilerin yaratılacağı analitik çalışmalar yapılacak ve bunlar bir seminer ile ilgili kesimlere ve kamuoyuna duyurulacaktır.
-Ankara ili sanayi yapısı,
-Gümrük Birliği’nin Ankara ilindeki imalat sanayi işyerlerine etkisi
konularında hazırlanacak  bilimsel tebliğlerin sunulacağı ulusal seminer, yurtiçinden akademisyen ve uzmanların  katılımıyla  gerçekleştirilecektir.
 
ANKARA İLİNİN İMALAT SANAYİ YAPISI

Ankara ili 1992 Genel Sanayi ve İşyerleri Sayımında 1985 Genel Sanayi ve İşyerleri Sayımına göre işyeri sayısı ve istihdam açısından Türkiye ortalamasının üzerinde artış göstermiştir.
 

1985 Genel Sanayi ve İşyerleri Sayımına göre 1992 Genel Sanayi ve İşyerleri Sayımında Türkiye genelinde işyeri sayısı %20.47 , istihdam %17.42 oranında artış göstermesine karşılık Ankara ilinde bu oranlar sırası ile %25.35 ve %24.40 oranında gerçekleşmiştir.
 
 
 

 En büyük artış işyeri sayısı açısından "İnşaat ve bayındırlık işleri"nde , istihdam açısından ise " Mali kurumlar, sigorta ve emlak işleri, yardımcı iş hizmetleri" sektöründe gerçekleşmiştir.

Ankara ilinde, işyeri sayısı ve istihdam açısından en ağırlıklı sektörler "Ticaret, otelcilik, lokantacılık"  ve " İmalat sanayi " sektörleridir. 1992 yılında işyerlerinin % 73.38 ' i , istihdamın % 67.19 ' u bu iki sektörde bulunmaktadır.
 

Devlet sektörünün tamamı ile özel sektörde 10 ve daha fazla kişi çalışan imalat sanayi işyerlerinin verilerine göre; Ankara ili ve İç Anadolu Bölgesinde  1986  yılına göre   1996  yılı işyeri sayısı ve istihdam  açısından  azalma gösterirken Türkiye genelinde  artış olmuştur.

 
Ankara’nın İç Anadolu Bölgesi içindeki işyeri sayısı ve katma değer payı azalmaktadır. 1986 yılında işyerlerinin % 53,96 ’sı  ve  katma değerin % 46,11 ’i Ankara iline ait iken, 1996 yılında bu oranlar sırasıyla, % 52.63 ve % 38.50 ’ye düşmüştür. İstihdam açısından ise 1986’ da oran %36.33 iken 1996’ da %42.02’ye çıkmıştır. Ankara’nın Türkiye içindeki paylarında işyeri sayısı ve istihdamda düşüş, katma değerde az da olsa bir artış görülmektedir.

 
Ankara ilinde imalat sanayinde faaliyet gösteren işyerleri küçük ve orta ölçekli işyerlerinden oluşmaktadır.1986 yılında işyerlerinin % 89,03'ü, 1996 yılında % 86,06'sı küçük ve orta ölçekli işyerleridir.

1986 yılında küçük ölçekli işyerlerinin payı % 60,54 iken 1996 yılında % 45,48‘ ye düşmüştür. İstihdam ve katma değer açısından da bu işyerlerinin payı azalmaktadır. İstihdam ve katma değer büyük ölçekli işyerleri tarafından yaratılmaktadır.
 

 
Ankara ilindeki imalat sanayi işyerleri iki sektörde yoğunlaşmaktadır. Bu sektörler gıda, içki ve tütün sanayi ile metal eşya-makine teçhizat ulaşım aracı, ilmi ve mesleki ölçme aletleri sanayidir. Bu iki sektörün 1996 yılında işyeri sayısının payı % 56,93, istihdam payı % 64,33 ve katma değer payı % 73,61 ‘dir.

Gıda içki ve tütün sanayinin payı azalırken, metal eşya-makina techizat ulaşım aracı, ilmi ve mesleki ölçme aletleri sanayinin payı 1996 yılında işyeri sayısı ve katma değer açısından artarken, istihdam açısından azda olsa bir düşüş göstermektedir.
 

 
 
Gıda içki ve tütün sanayinde küçük ölçekli işyerleri yoğun olmasına rağmen, metal eşya-makine teçhizat ulaşım aracı, ilmi ve mesleki ölçme aletleri sanayinde büyük ölçekli işyerleri hakimdir.

 İç Anadolu Bölgesindeki kağıt, kağıt ürünleri ve basım sanayi sektöründe  işyeri sayısı ve istihdam  Ankara da yoğunlaşmaktadır.  İşyeri sayısının oranı 1986 yılında % 78.87, 1996 yılında % 75.00; istihdam oranı 1986 yılında % 81.01, 1996 yılında % 72.80 ‘dir. Katma değer açısından ise 1996 yılında İç Anadolu Bölgesinde metal eşya-makine teçhizat, ulaşım aracı, ilmi ve mesleki ölçme aletler sanayindeki işyerleri tarafından yaratılan katma değerin % 76.12 si Ankara ilinde gerçekleştirilmiştir.

 
NOT : 1985 ve 1986  yılındaki verilerde  Ankara' nın ilçesi olan Kırıkkale' ye  ait veriler yer almamıştır.