·
Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından yapılan
açıklamaya göre yukarıda sayılanlar dışında yoğunlaşmanın çok yüksek olduğu
faaliyet sınıflarının başında “televizyon ve radyo alıcıları; ses ve görüntü
kaydeden veya üreten teçhizat ve bunlarla ilgili araçların imalatı”, “demiryolu
ve tramvay lokomotifleri ile vagonlarının imalatı”, “bisiklet ve sakat
taşıyıcıları imalatı”, “büro, muhasebe ve bilgi işlem makineleri imalatı”,
“nişasta ve nişasta ürünlerinin imalatı”, "Radyo ve televizyon vericileri
ile telefon ve telgraf hattı teçhizatı imalatı", “hava ve uzay taşıtları
imalatı” ve “iç ve dış lastik imalatı; lastiğe sırt geçirilmesi ve yeniden
işlenmesi” faaliyet sınıfları olduğu
belirtilmiştir.
·
İmalat sanayinde en düşük yoğunlaşma oranına sahip
faaliyet sınıflarının başında ise sırasıyla
“kürk hariç, giyim eşyası imalatı”, “tekstil elyafının hazırlanması ve
iplik haline getirilmesi”, “plastik ürünleri imalatı”, “sebze ve meyvelerin
işlenmesi ve saklanması”, “tekstilin aprelenmesi” ve “trikotaj ürünlerin
imalatı” olduğu belirtilmiştir.
Yoğunlaşma
oranlarında (CR4) 1999 yılına göre önemli ölçüde (yaklaşık 10 puan ve daha
fazla) değişim gösteren faaliyet sınıfları:
|
Faaliyet kodu |
Faaliyet adı |
İşyeri sayısı |
CR4 |
|
H-indeksi |
|||
|
1999 |
2000 |
1999 |
2000 |
+/- |
1999 |
2000 |
||
|
1723 |
Halat, ip, sicim ve ağ imalatı |
13 |
9 |
48,27 |
74,29 |
+ |
0,09 |
0,17 |
|
2693 |
Ateşe dayanıklı olmayan, kil ve
seramik yapı malzemesi ürünlerinin imalatı |
327 |
304 |
57,53 |
41,39 |
- |
0,12 |
0,06 |
|
3311 |
Tıbbi ve cerrahi teçhizat ile
ortopedik araçların imalatı |
38 |
41 |
39,84 |
55,10 |
+ |
0,06 |
0,10 |
|
2222 |
Basımla ilgili hizmet
faaliyetleri |
16 |
17 |
65,80 |
51,25 |
- |
0,15 |
0,10 |
|
1730 |
Trikotaj ( örme ) ürünleri
imalatı |
289 |
307 |
32,88 |
19,67 |
- |
0,05 |
0,02 |
|
3512 |
Eğlence ve sportif amaçlı
teknelerin yapımı ve onarımı |
11 |
10 |
84,87 |
71,73 |
- |
0,38 |
0,17 |
|
2691 |
Yapı malzemeleri dışındaki, ateşe
dayanıklı olmayan seramik eşya imalatı ( Çanak, çömlek, çini, porselen v.b. ) |
53 |
45 |
62,12 |
72,10 |
+ |
0,12 |
0,21 |
|
1920 |
Ayakkabı imalatı |
170 |
171 |
35,92 |
26,10 |
- |
0,05 |
0,03 |
Yapılan açıklamada,
Türkiye imalat sanayiinde yoğunlaşma dereceleri (CR4); 0-30
arasında ise düşük
derecede (rekabet var), 31-50 arasında ise orta derecede, 51-70 arasında yüksek derecede ve 71-100 arasında çok
yüksek derecede yoğunlaşma olmak
üzere dört bölümde incelendiği belirtilmiştir.
Kapsam ve hesaplamalar ile ilgili açıklamalar bültenin sonunda yer
almaktadır.
2000 yılında toplam 122
faaliyet sınıfının 20’sinde rekabet ortamı mevcut iken, 34 faaliyet sınıfında
orta derecede yoğunlaşma, 27 faaliyet sınıfında yüksek derecede yoğunlaşma, 41
faaliyet sınıfında ise çok yüksek derecede yoğunlaşma vardır.
2000 yılı
imalat sanayi faaliyet sınıflarında en yüksek gelir ortalamasına sahip ilk 5
faaliyet sınıfı sırasıyla şu şekilde ortaya çıkmaktadır: “Rafine edilmiş petrol
ürünleri imalatı”, “Motorlu kara taşıtları imalatı”, “Suni ve sentetik elyaf
imalatı”, “Tütün ürünleri imalatı”, ve “Radyo ve televizyon vericileri ile
telefon ve telgraf hattı teçhizatı imalatı” .
Yoğunlaşma düzeylerinde
azalma görülen faaliyet sınıflarının başında 16.14 puan ile ateşe dayanıklı
olmayan kil ve seramik yapı malzemesi ürünlerinin imalatı gelmektedir. Yine
yoğunlaşma düzeylerinde önemli azalma görülen diğer faaliyet sınıfları:
Trikotaj ( örme ) ürünleri imalatı, Ayakkabı imalatı, Basımla ilgili hizmet
faaliyetleri, ve Eğlence ve sportif amaçlı teknelerin yapımı ve onarımı
faaliyet sınıflarıdır.
Yoğunlaşma oranlarında
önemli derecede artış görülen faaliyet sınıflarının başında ise 26.02 puan ile
halat, ip, sicim ve ağ imalatı gelmektedir. Bunun yanı sıra, “Yapı malzemeleri
dışındaki, ateşe dayanıklı olmayan seramik eşya imalatı (Çanak, çömlek, çini,
porselen v.b.)”, Tıbbi ve cerrahi
teçhizat ile ortopedik araçların imalatı faaliyet sınıflarının yoğunlaşma
oranlarında da önemli ölçüde artış görülmüştür.
Çok yüksek derecede yoğunlaşmanın görüldüğü faaliyet sınıfları ( 70 £ CR4 ) (Ort. Gelir x Milyon TL)
|
Faaliyet kodu |
Faaliyet adı |
Isyeri sayısı |
CR4 |
CR8 |
H-indeksi |
Gelir ortalaması |
Değişim Katsayısı |
|
3693 |
Spor malzemeleri imalatı |
1 |
100,00 |
100,00 |
1,00 |
(*) |
(*) |
|
3599 |
B.Y.S. Diğer ulaşım araçlarının
imalatı |
1 |
100,00 |
100,00 |
1,00 |
(*) |
(*) |
|
3591 |
Motosiklet imalatı |
4 |
100,00 |
100,00 |
0,58 |
4.107.128 |
1,34 |
|
3330 |
Saat imalatı |
4 |
100,00 |
100,00 |
0,39 |
497.044 |
0,87 |
|
3313 |
Sanayide kullanılan işlem kontrol
teçhizatı imalatı |
2 |
100,00 |
100,00 |
0,51 |
(*) |
(*) |
|
2923 |
Metalurji makineleri imalatı |
4 |
100,00 |
100,00 |
0,27 |
1.120.649 |
0,33 |
|
2911 |
İçten yanmalı motor ve türbin
imalatı; Uçak, motorlu taşıt ve motosiklet motorları hariç |
4 |
100,00 |
100,00 |
0,33 |
3.899.656 |
0,65 |
|
2430 |
Suni ve sentetik elyaf imalatı |
3 |
100,00 |
100,00 |
0,50 |
146.044.080 |
0,87 |
|
2310 |
Kok fırını ürünleri imalatı |
3 |
100,00 |
100,00 |
0,40 |
4.036.697 |
0,55 |
|
2230 |
Plak, kaset v.b. kayıtlı medyanın
çoğaltılması |
4 |
100,00 |
100,00 |
0,93 |
29.510.832 |
1,90 |
|
3530 |
Hava ve uzay taşıtları imalatı |
5 |
99,78 |
100,00 |
0,49 |
18.740.766 |
1,34 |
|
3000 |
Büro, muhasebe ve bilgi işlem
makineleri imalatı |
9 |
98,82 |
99,88 |
0,45 |
25.677.324 |
1,86 |
|
3220 |
Radyo ve televizyon vericileri
ile telefon ve telgraf hattı teçhizatı imalatı |
12 |