DİE tarafından yapılan açıklamada;Türkiye imalat sanayiinde yoğunlaşma dereceleri (CR4); 0-30 arasında ise düşük derecede (rekabet var), 31-50 arasında ise orta derecede, 51-70 arasında yüksek derecede ve 71-100 arasında çok yüksek derecede yoğunlaşma olmak üzere dört bölümde incelendiği belirtilmiştir.
Yoğunlaşma oranı (CRk): Satış hasılatına göre N sayıdaki firma içinde sektör içindeki payı en büyük k sayıda firmanın oranıdır.
n=sektördeki işyeri sayısı
Si =(Satış hasılatı(i)/sektör satış hasılatı), 0< Si =<1, n>0 olmak üzere
CRk=åSi
, i=1.... k
H-indeksi (Herfindahl): Sektördeki tüm firmaların paylarının
karelerinin toplamıdır.
H=å(Si)2 i=1 .... n
Herfindahl indeksi sektördeki tüm firmaları dikkate alır. Sektörde tek firma varsa en yüksek değer olan 1'e ulaşır, firmalar eşit büyüklükte ise en küçük değeri olan 1/n 'e ulaşır.
Bu tanımlara göre 1995 yılında toplam 86 sektörün 18’sinde rekabet ortamı mevcut iken, 19 sektörde orta derecede yoğunlaşma, 26 sektörde yüksek derecede yoğunlaşma, 23 sektörde ise yoğunlaşma çok yüksek derecededir. Buna göre 1995 yılında imalat sanayiimizin % 57’sında tekelleşme vardır.
Rekebetin çok olduğu sektörlerin başında, Konfeksiyon,
Elyaf iplik, dokuma, boyama, örme, un ve unlu mamüller başta
gelmektedir. Tekelleşmenin en yüksek olduğu sektörlerin başında,
İp sicim” ve urgan sanayii, Bitüm kökenli inşaat
izolasyon ve bağlayıcı maddeler üretimi, Kok kömürü ve briket üretimi,
Demiryolu ulaşım araçları yapımı, Her türlü
spor, atletizm, jimnastik aletleri üretimi, petrol rafinerileri,
Tekerlek iç ve dış lastiği yapımı,
Motorsiklet, bisiklet yapım ve onarımı, İçten yanmalı motorlar
ve türbinler sanayii, Madeni yağ hazırlama
ve harmanlama işlemleri, Tarımsal makina ve gereçlerin yapım ve onarımı
olduğu görülmektedir.
Çok yüksek derecede
yoğunlaşmanın olduğu sektörler (CR4>70):
Yüksek derecede
yoğunlaşmanın
olduğu sektörler (50<CR4<=70):
Orta derecede
yoğunlaşmanın
olduğu sektörler (30<CR4<=50):
Düşük seviyede
yoğunlaşmanın
olduğu sektörler (CR4=<30)
