Devlet İstatistik Enstitüsü Başkanlığı tarafından yapılan açıklamada, 1991 yılından itibaren yayınlanmaya başlayan, 1985-1994 yılları arasındaki yoğunlaşma serisi 1980-1994 yılları içinde hesaplanarak, 1980 yılından itibaren devlet sektörünün tamamı ile özel sektörde 10 ve daha fazla kişi çalışan işyerleri kapsama alınarak 15 yıllık bir seri oluşturulmuştur.
Devlet İstatistik Enstitüsü Başkanlığı tarafından yapılan açıklamada;Türkiye imalat sanayiinde yoğunlaşma dereceleri’nin; CR4 yoğunlaşma oranına göre; düşük (rekabet var), orta, yüksek ve çok yüksek yoğunlaşma olmak üzere 4 bölümde incelendiği belirtilmiştir.
CR4 yoğunlaşma oranı; 0-30 arasında ise düşük (rekabet var),
31-50 arasında ise orta derecede ,
51-70 arasında yüksek derecede,
71-100 arasında çok yüksek derecede yoğunlaşma vardır.
Bu tanımlara göre 1980 ve 1994 yıllarında yoğunlaşma derecelerine göre katma değer ve istihdam içindeki payları hesaplanmıştır.
1980-1994 yılları arasında imalat sanayinde dört firma yoğunlaşma oranı ortalama % 55,6, ilk sekiz firmanın yoğunlaşma oranı % 66,2 iken satış hasılatına göre ağırlıklandırılarak hesaplanan dört firma yoğunlaşma oranı % 50,4, sekiz firma yoğunlaşma oranı % 58,8 olarak gerçekleşmiştir. (Tablo 1)
1980 -1994 yılları arasında, devlet sektörünün tamamı ile özel sektörde 10 ve daha fazla kişi çalışan işyerlerinin kapsandığı yeni seriye göre 1980 yılında; toplam 84 sektörün 15’inde rekabet, 26’ında orta düzeyde yoğunlaşma, 17’sinde yüksek derecede yoğunlaşma, 26’ında çok yüksek düzeyde yoğunlaşma mevcut iken, 1994 yılında 17 sektörde rekabet, 21’inde orta düzeyde yoğunlaşma, 22 sektörde yüksek derecede yoğunlaşma, 25 sektörde çok yüksek düzeyde yoğunlaşma vardır. Bu sonuçlara göre 1980 yılında imalat sanayiinde yoğunlaşma % 51 düzeyinde iken bu oran 1994 yılında % 55 olmuştur.
Rekebetin çok olduğu sektörlerin başında Konfeksiyon, Elyaf iplik, dokuma, boyama, örme, un ve unlu mamüller başta gelmektedir. Tekelleşmenin en yüksek olduğu sektörlerin başında ,İp sicim ve urgan sanayii, Ambalaj sanayii, Bitüm kökenli inşaat izolasyon ve bağlayıcı maddeler üretimi, Demiryolu ulaşım araçları yapımı, Her türlü spor, atletizm jimnasti aletler üretimi, Petrol rafinerileri, Tekerlek iç ve dış lastiği yapımı, Motorsiklet, bisiklet yapım ve onarımı, İçten yanmalı motorlar ve tirbünler sanayii, Madeni yağ hazırlama ve harmanlama işlemleri verilebilir.
Yeni seriye göre 1980-1994 yılları arasındaki değişimi gösteren ve 1994 yılındaki yoğunlaşma oranları tabloda gösterilmektedir. 1980- 1994 yılları arasında yoğunlaşma eğilimi CR4 oranları dikkate alınarak 1994 yılındaki eğilim ortaya konmuştur. (Tablo 3)
1980-1994 YILLARI ARASINDA REKABETÇİ SEKTÖRLER Mezbaha ürünleri (3111), Sebze ve meyve işleme sanayi (3113), Un ve unlu mamüller sanayi (3116), Başka yerde sınıflandırılmamış gıda maddeleri sanayii (3121), Yem sanayi (3122), Dokuma, boyama sanayi (3211), Örme sanayi (3213), Deri ve kürk giyim eşyası sanayi (3221), Konfeksiyon sanayi (3222), Kereste ve parke sanayi (3311), Başka yerde sınıflandırılmamış plastik ürünleri sanayii (3560), Pişmiş kilden yapı gereçleri üretimi (3691), Çimento, kireç ve alçı sanayi (3692), Başka yerde sınıflandırılmamış ürünler yapımı (3699), Her türlü bıçak el aletleri ve hırdavat malzemesi sanayi (3811), Metal yapı malzeme sanayi (3813), Diğer metal eşya sanayi (3819), Özel endüstri makineleri ve gereçleri yapım ve onarımı (3824)'dir.
1980-1994 YILLARI ARASINDA YOĞUNLAŞMANIN YÜKSEK OLDUĞU SEKTÖRLER Su ürünleri, Damıtık alkollü içkiler üretimi (3131), Malt ve bira sanayi ( 3133), Şarap sanayi (3132), Alkolsüz içkiler , meyve suları vb. sanayi (3134), İp, sicim , ağ ve urgan sanayi (3215), Başka yerde sınıflandırılmamış dokuma ürünleri sanayi (3219), Deri ve benzeri maddelerden yapılmış eşya sanayi (3233), Ambalaj sanayi (3312), Diğer ağaç ve mantar ürünleri sanayi (3319), Sentetik reçineler, plastikler, yapay ve sentetik lifler sanayi (3513), Boya, vernik-lak sanayi (3521), Sabun, temizleyici maddeler sanayi (3523), Petrol rafinerileri ( 3530 ), Bitüm kökenli izalasyon ve bağlayıcı maddeler üretimi (3541), Kok kömürü ve briket üretimi (3542), Madeni yağ hazırlama sanayi (3543), LPG dolum işlemleri (3544), Tekerlek iç ve dış lastiği yapımı (3551), Çanak,çömlek, çini porselen sanayi (3610), Cam ve cam ürünleri sanayi (3620), İçten yanmalı motorlar ve tribünler sanayi (3821), Tarımsal makine ve gereçlerin yapım ve onarımı (3822), Bilgi işlem, büro, muhasebe ve hesap makineleri yapım ve onarımı (3825), Başka yerde sınıflandırılmamış makine ve gereç yapım sanayi (3829), Radyo, TV., haberleşme alet ve aygıtları sanayii (3832), Deniz taşıtları yapım ve onarımı sanayi (3841), Demiryolları ulaşım araçları (3842), Triporter, motosiklet, bisiklet yapım ve onarımı sanayi (3844), Başka yerde sınıflandırılmamış taşıtlar yapım sanayi (3849), Mesleki ve ilmi aletler sanayi (3851), Saat sanayi ( 3853), Diğer (3854), Kuyumculuk ve benzeri sanayi (3901), Her türlü spor , atletizm , jimnastik alet ve malzemeleri üretimi (3903)
