D	EVLET İSTATİSTİK ENSTİTÜSÜ BAŞKANLIĞI 1998 YILI İMALAT SANAYİİ YOĞUNLAŞMA ORANLARINI, TÜM EKONOMİK FAALİYETLERİN ULUSLARARASI SANAYİ SINIFLAMASI (ISIC-Rev.3) İMALAT SANAYİ SINIFLAMASINA GÖRE AÇIKLADI.
· 1998 YILINDA SEKTÖRLERİN % 56’SINDA YÜKSEK DERECEDE YOĞUNLAŞMA VARDIR. · İŞYERİ SAYISI DA DİKKATE ALINARAK BAKILDIĞINDA, YOĞUNLAŞMANIN ÇOK YÜKSEK OLDUĞU SEKTÖRLER; BÜRO, MUHASEBE VE BİLGİİŞLEM MAKİNELERİ İMALATI, TELEVİZYON VE RADYO ALICILARI; SES VE GÖRÜNTÜ KAYDEDEN VEYA ÜRETEN TEÇHİZAT VE BUNLARLA İLGİLİ ARAÇLARIN İMALATI, İÇ VE DIŞ LASTİK İMALATI; LASTİĞE SIRT GEÇİRİLMESİ VE YENİDEN İŞLENMESİ, RADYO VE TELEVİZYON VERİCİLERİ İLE TELEFON VE TELGRAF HATTI TECHİZATI İMALATI, RAFİNE EDİLMİŞ PETROL ÜRÜNLERİ İMALATI'DIR		· REKABETİN FAZLA (YOĞUNLAŞMANIN DÜŞÜK) OLDUĞU SEKTÖRLER; KÜRK HARİÇ, GİYİM EŞYASI İMALATI, TEKSTİL ELYAFININ HAZIRLANMASI VE İPLİK HALİNE GETİRİLMESİ; TEKSTİL DOKUMACILIĞI, ÖĞÜTÜLMÜŞ TAHIL ÜRÜNLERİ İMALATI, PLASTİK ÜRÜNLERİ İMALATI, B.Y.S. METAL EŞYA İMALATI, SEBZE VE MEYVELERİN İŞLENMESİ VE SAKLANMASI, DİĞER GENEL AMAÇLI MAKİNELERİN İMALATI, TRİKOTAJ (ÖRME) ÜRÜNLERİ İMALATI’DIR.

Devlet İstatistik Enstitüsü Başkanlığı tarafından yapılan açıklamada; satış hasılatına (toplam gelir) göre belirlenen pazar payı büyüklüğü kullanılarak hesaplanan imalat sanayiinde devlet sektörünün tamamı ile özel sektörde 10 ve daha fazla kişi çalışan işyerlerine ait yoğunlaşmanın, yoğunlaşma oranları (CR) ve Herfindahl-İndeksi (H-indeksi) kullanılarak 1998 yılı için hesaplandığı belirtilmiştir.

DİE tarafından yapılan açıklamada; Türkiye imalat sanayiinde yoğunlaşma derecelerinin (CR₄); 0-30 arasında ise düşük derecede (rekabet var), 31-50 arasında ise orta derecede, 51-70 arasında yüksek derecede ve 71-100 arasında çok yüksek derecede yoğunlaşma olmak üzere dört bölümde incelendiği belirtilmiştir.

1998 yılında toplam 124 sektörün 20’sinde rekabet ortamı mevcut iken, 35 sektörde orta derecede yoğunlaşma, 25 sektörde yüksek derecede yoğunlaşma, 44 sektörde ise çok yüksek derecede yoğunlaşma vardır. Buna göre 1998 yılında imalat sanayiimizin % 56’sında tekelleşme vardır.

Rekabetin çok olduğu sektörlerin başında, Kürk hariç, giyim eşyası imalatı, Tekstil elyafının hazırlanması ve iplik haline getirilmesi; Tekstil dokumacılığı, Öğütülmüş tahıl ürünleri imalatı, Plastik ürünleri imalatı, B.Y.S. metal eşya imalatı, Sebze ve meyvelerin işlenmesi ve saklanması, Diğer genel amaçlı makinelerin imalatı, Trikotaj (örme) ürünleri imalatı, Metal yapı malzemeleri imalatı, Oluklu karton ve mukavva ile kağıt ve mukavvadan yapılan ambalajların imalatı, Hazır hayvan yemleri imalatı başta gelmektedir. Tekelleşmenin en yüksek olduğu sektörlerin başında, işyeri sayısı 4 ve daha az olan sektörler ile Motosiklet imalatı, Demiryolu ve tramvay lokomotifleri ile vagonlarının imalatı, Suni ve sentetik elyaf imalatı, Nişasta ve nişasta ürünlerinin imalatı, Büro,muhasebe ve bilgi işlem makineleri imalatı, Televizyon ve radyo alıcıları; ses ve görüntü kaydeden veya üreten teçhizat ve bunlarla ilgili araçların imalatı, İç ve dış lastik imalatı ve lastiğe sırt geçirilmesi ve yeniden işlenmesi, B.Y.S. metalik olmayan mineral ürünlerin imalatı, Radyo ve televizyon vericileri ile telefon ve telgraf hattı techizatı imalatı, Rafine edilmiş petrol ürünleri imalatı, Eğlence ve sportif amaçlı teknelerin yapımı ve onarımı olduğu görülmektedir.

1997 yılına göre yoğunlaşma oranlarında (CR4) azalma olan sektörlerin başında; Basımla ilgili hizmet faaliyetleri, Ağaçtan yapılan ambalaj malzemeleri imalatı, Diğer özel amaçlı makinelerin imalatı, Yapı malzemeleri dışındaki, ateşe dayanıklı olmayan seramik eşya imalatı (Çanak, çömlek, çini, porselen v.b.), İnşaat kerestesi ve doğrama imalatı, Makarna, şehriye, kuskus v.b. unlu mamullerin

imalatı, Diğer kauçuk ürünleri imalatı, Ücret veya sözleşme esasına dayalı olarak metallerin kaplanması ve işlenmesi, Basım faaliyet grupları gelmektedir.

1997 yılına göre yoğunlaşma oranlarında (CR4) artış olan sektörlerin başında; Optik aletler ve fotoğrafçılık teçhizatı, Diğer yayımlar, Halat, ip, sicim ve ağ imalatı, Diğer ağaç ürünleri imalatı; Hasır ve buna benzer örülerek yapılan maddelerin imalatı, Ölçme, kontrol, test, seyrüsefer v.b. amaçlı alet ve cihazların imalatı (Sanayide kullanılan işlem kontrol teçhizatı hariç) sektörleri gelmektedir.

Yoğunlaşma oranlarında (CR₄) 1997 yılına göre kayda değer değişim gösteren sektörler

Faaliyet		İşyeri sayısı		CR4		H-indeksi
kodu	Faaliyet adı	1997	1998	1997	1998	1997	1998
2222	Basımla ilgili hizmet faaliyetleri	14	17	76,44	53,96	0,2527	0,1076
2023	Ağaçtan yapılan ambalaj malzemeleri imalatı	35	33	55,37	39,90	0,1395	0,0656
2929	Diğer özel amaçlı makinelerin imalatı	40	73	46,77	31,72	0,0850	0,0447
2691	Yapı malzemeleri dışındaki, ateşe dayanıklı olmayan seramik eşya imalatı ( Çanak, çömlek, çini, porselen v.b. )	48	55	74,71	60,94	0,2010	0,1243
2022	İnşaat kerestesi ve doğrama imalatı	34	32	49,65	37,43	0,0835	0,0614
1544	Makarna, şehriye, kuskus v.b. unlu mamullerin imalatı	15	16	79,22	67,95	0,1707	0,1340
2519	Diğer kauçuk ürünleri imalatı	110	111	37,26	26,29	0,0553	0,0334
2892	Ücret veya sözleşme esasına dayalı olarak metallerin kaplanması ve işlenmesi	43	55	71,22	60,96	0,1643	0,1421
2221	Basım	74	85	43,71	33,46	0,0638	0,0409
3312	Ölçme, kontrol, test, seyrüsefer v.b. amaçlı alet ve cihazların imalatı ( Sanayide kullanılan işlem kontrol teçhizatı hariç )	22	31	52,49	62,01	0,0911	0,1677
2029	Diğer ağaç ürünleri imalatı; Hasır ve buna benzer, örülerek yapılan maddelerin imalatı	10	12	70,44	82,07	0,1504	0,2343
1723	Halat, ip, sicim ve ağ imalatı	15	14	63,22	75,54	0,1280	0,3275
2219	Diğer yayımlar	21	13	62,58	74,91	0,1199	0,2298
3320	Optik aletler ve fotoğrafçılık teçhizatı	17	17	62,06	76,78	0,1330	0,2436

Çok yüksek derecede yoğunlaşmanın olduğu sektörler (CR₄>70) (Değerler ‘000 000 TL)

Faaliyet kodu	Faaliyet adı	İşyeri sayısı	CR4	CR8	H-indeksi	Toplam gelir ortalaması	Değişim katsayısı
2213	Plak, kaset v.b. kayıtlı medyanın yayımı	1	100,00	100,00	1,0000	(*)	0,00
2230	Plak, kaset v.b. kayıtlı medyanın çoğaltılması	4	100,00	100,00	0,9868	34.682.716	1,92
2310	Kok fırını ürünleri imalatı	4	100,00	100,00	0,7132	2.666.308	1,61
2911	İçten yanmalı motor ve türbin imalatı; Uçak, motorlu taşıt ve motosiklet motorları hariç	4	100,00	100,00	0,3621	2.088.245	1,09
2923	Metalurji makineleri imalatı	4	100,00	100,00	0,2874	127.150	0,95
3313	Sanayide kullanılan işlem kontrol teçhizatı imalatı	1	100,00	100,00	1,0000	(*)	0,00
3330	Saat imalatı	2	100,00	100,00	0,6770	(*)	0,92
3530	Hava ve uzay taşıtları imalatı	3	100,00	100,00	0,5512	10.974.588	1,15
3599	B.Y.S. Diğer ulaşım araçlarının imalatı	2	100,00