TANIM VE KAVRAMLAR

Tanımlanmış bir zaman dilimi (referans dönemi) içinde belirli bir yaş üzerindeki nüfus, işgücü bakımından üç temel gruba ayrılmaktadır; istihdam edilenler, işsizler ve işgücüne dahil olmayanlar. İstihdam edilenler ve işsizler, birlikte işgücünü oluştururlar. Yukarıda belirtilenler şu şekilde özetlenebilir:

ÇALIŞMA ÇAĞINDAKİ NÜFUS = İŞGÜCÜ + İŞGÜCÜNE DAHİL OLMAYANLAR

İŞGÜCÜ = İSTİHDAM EDİLENLER + İŞSİZLER

HANEHALKI: Aralarında akrabalık bağı bulunsun ya da bulunmasın aynı konutta veya aynı konutun bir bölümünde yaşayan, aynı kazandan yiyen, kazanç ve masraflarını ayırmayan, hanehalkının hizmet ve yönetimine katılan bir ya da birden çok kişinin oluşturduğu topluluktur.

KURUMSAL OLMAYAN SİVİL NÜFUS: Okul, yurt, otel, çocuk yuvası, huzurevi, özel nitelikteki hastahane, hapishane, kışla ya da orduevinde ikamet edenler ile yabancı uyruklular dışında kalan nüfustur.

KURUMSAL OLMAYAN ÇALIŞMA ÇAĞINDAKİ NÜFUS: Kurumsal olmayan sivil nüfus içerisindeki 15 ve daha yukarı yaştaki nüfustur.

İŞGÜCÜ: İstihdam edilenler ile işsizlerin oluşturduğu nüfusu kapsar.

İŞGÜCÜNE KATILMA ORANI: İşgücünün, kurumsal olmayan çalışma çağındaki nüfus içindeki oranıdır.

İSTİHDAM: Aşağıda yer alan işbaşında olanlar ve işbaşında olmayanlar grubuna dahil olan kurumsal olmayan çalışma çağındaki nüfus, istihdam edilen nüfustur.

İşbaşında olanlar: Ücretli, maaşlı, yevmiyeli, kendi hesabına, işveren ya da ücretsiz aile işçisi olarak referans dönemi içinde en az bir saat bir iktisadi faaliyette bulunan kişilerdir.

İşbaşında olmayanlar: İşi olanlardan; çeşitli nedenlerle referans döneminde işlerinin başında bulunmayan, ancak işleri ile bağları (ilişkileri) devam eden kişilerdir.

Üretici kooperatifi üyeleri, mesleki bilgi ve görgülerini artırmak amacıyla para ya da mal karşılığı bir gelir elde etmeksizin çalışan çıraklar da istihdam halinde olanlar kapsamına dahil edilmektedirler.

İSTİHDAM ORANI: İstihdamın, kurumsal olmayan çalışma çağındaki nüfus içindeki oranıdır.

İNFORMAL SEKTÖR: Şirketleşmemiş (hukuki durumu ferdi mülkiyet ya da adi ortaklık olan), basit usulde vergilendirilen veya hiç vergi vermeyen ve 1-9 kişi arasında çalışan olan tarım dışı tüm iktisadi birimler olarak tanımlanmıştır.

İŞSİZ: Referans dönemi içinde istihdam halinde olmayan (kâr karşılığı, yevmiyeli, ücretli ya da ücretsiz olarak hiç bir işte çalışmamış ve böyle bir iş ile bağlantısı da olmayan) kişilerden iş aramak için son üç ay içinde iş arama kanallarından en az birini kullanmış ve 15 gün içinde işbaşı yapabilecek durumda olan kurumsal olmayan çalışma çağındaki tüm kişiler işsiz nüfusa dahildirler.

Ayrıca, iş bulmuş ya da kendi işini kurmuş ancak işe başlamak ya da işbaşı yapmak için çeşitli eksikliklerini tamamlamak amacıyla bekleyenlerden, 15 gün içinde işbaşı yapabilecek kişiler de işsiz nüfus kapsamına dahildirler.

İŞSİZLİK ORANI: İşsiz nüfusun işgücü içindeki oranıdır.

EKSİK İSTİHDAM: Ankette eksik istihdam iki ayrı grupta ölçülmeye çalışılmıştır;

a) Görülebilir eksik istihdam: Referans döneminde ekonomik nedenlerle 40 saatten daha az süre çalışıp mevcut işinde ya da ikinci bir işte daha fazla süre çalışmaya müsait olan kişilerdir.

Ekonomik nedenler:

i) Teknik veya ekonomik nedenlerle geçici iş yavaşlatılması veya durdurulması,

ii) İş olmaması,

iii) Tam gün iş bulamaması,

iv) İşin son hafta içinde başlaması ve/veya bitmesi.

b) Diğer: Görülebilir eksik istihdam dışında kalanlardan mevcut işinde elde ettiği gelirin azlığı ya da kendi mesleğinde istihdam edilmemesi gibi nedenlerle mevcut işini değiştirmek istediğini ya da ikinci bir iş aradığını bildiren kişilerdir.

İŞGÜCÜNE DAHİL OLMAYANLAR: İşşiz veya istihdamda olmayan 15 ve yukarı yaştaki nüfustur. İşgücüne dahil olmayanlar aşağıdaki gruplara ayrılmıştır.

1. İş arayıp, son üç ayda iş arama kanalı kullanmayanlar: İş aradığını ve 15 gün içerisinde iş başı yapabileceğini, ancak referans döneminde son üç ayda aktif olarak herhangi bir iş arama kanallını kullanmadığını belirten kişilerdir.

2. İş aramayıp, iş başı yapmaya hazır olanlar:

İş bulma ümidi olmayanlar : Bölgede iş bulunmadığına veya bölgede kendisine uygun iş olmadığına inandığı ya da nereden iş arayacağını bilmediği için iş aramayıp, ancak iş başı yapmaya hazır olduğunu belirten kişilerdir.

Diğer : Mevsimlik çalışma, ev kadını olma, öğrencilik, irad sahibi olma, emeklilik ve çalışamaz halde olma gibi nedenlerle iş aramayıp, ancak iş başı yapmaya hazır olduğunu belirten kişilerdir.

3. Mevsimlik çalışanlar: Mevsimlik çalışması nedeniyle iş aramayan ve iş başı yapmaya hazır olmayan kişilerdir.

4. Ev kadını: Ev işleriyle meşgul olması nedeniyle iş aramayan ve iş başı yapmaya hazır olmayan kişilerdir.

5. Öğrenci: Bir öğrenim kurumuna devam etmesi nedeniyle iş aramayan ve iş başı yapmaya hazır olmayan kişilerdir.

6. Emekli: Bir sosyal güvenlik kuruluşundan emekli olduğu için iş aramayan ve iş başı yapmaya hazır olmayan kişilerdir.

7. İrad Sahibi: Bir gayri menkul veya menkul kıymet geliri olduğu için iş aramayan ve iş başı yapmaya hazır olmayan kişilerdir.

8. Çalışamaz halde: Bedensel özür, hastalık veya yaşlılık nedeniyle iş aramayan ve iş başı yapmaya hazır olmayan kişilerdir.

9. Diğer: Ailevi ve kişisel nedenler ve bunu dışındaki diğer nedenler ile iş aramayan ve iş başı yapmaya hazır olmayan kişilerdir.

KENTSEL KESİM: 20 001 ve daha fazla nüfuslu yerleşim yerleri olarak tanımlanmıştır.

KIRSAL KESİM: 20 000 ve daha az nüfuslu yerleşim yerleri olarak tanımlanmıştır.

REFERANS DÖNEMİ:Anketin uygulandığı günden önceki 7 gün referans dönemi olarak alınmıştır.