İNFORMAL SEKTÖR FAALİYETİN ÖZELLİKLERİ

Faaliyetin sürekliliği

İnformal sektördeki işyerlerinin faaliyet durumu incelendiğinde % 75’inin sürekli olarak faaliyet gösterdiği, % 4’ünün mevsimlik, % 22’sinin iş buldukça (düzensiz) faaliyette bulundukları görülmektedir. Faaliyetin yürütüldüğü süreye bakıldığında ise % 70’inin 12 ay boyunca faaliyette bulundukları dikkati çekmektedir.

İşyeri bağlantıları

İnformal sektörde faaliyet gösteren işyerlerinin sattığı/ürettiği mal ya da hizmetlerin kimler tarafından satın alındığına bakıldığında, bu mal ve hizmetlerin kişi ya da aileler tarafından satın alınma sıklığı % 81, küçük işletmeler tarafından satın alınma sıklığı ise % 16’dır.

Bu işi yapma nedenleri

Kişilerin bu sektörde faaliyet gösterme nedenleri incelendiğinde; kendi hesabına veya işveren olarak informal sektörde çalışan kadınların yoğun olarak ailenin ek bir gelire ihtiyacı olması ve başka bir iş bulamama gibi nedenlerle bu sektörü tercih ettikleri, erkeklerin ise çoğunlukla başka bir iş bulamadıkları ve iş başında veya okulda bu işin eğitimini aldıkları için bu sektörde çalıştıkları görülmektedir (Grafik 3).

Sermaye kullanımı

İşyeri sahibinin informal sektör faaliyetine başlamak ya da ortak olmak için başlangıç sermayesi kullanıp kullanmadığı, kullanıyorsa bu sermayeyi nasıl temin ettiğine ilişkin sonuçlara bakıldığında, işyeri sahiplerinin % 76’sının işe başlarken sermaye kullandığı görülmektedir. Bu ise informal sektörde faaliyet gösterenlerin, bu işi yürütmek için küçükte olsa bir başlangıç sermayesine ihtiyaç duyduklarını göstermektedir.

Sermaye kullananların % 62 gibi büyük bir çoğunluğu bu sermayeyi kendi tasarruflarından, % 28’i ise akrabalarından temin ederek bu sektördeki faaliyetine başlamıştır.

İnformal sektörde faaliyet gösterenlerin başlangıç sermayesi kullanım oranları yıllar itibariyle artmaktadır. 1994 yılında % 80 olan başlangıç sermayesi kullanım oranı, 2000 yılında % 87’ye yükselmiştir.

Kredi kullanımı

İnformal sektörde faaliyet gösteren işyeri sahiplerinin % 84’ü herhangi bir kaynaktan ödünç para almamış ya da kredi kullanmamıştır. Ödünç para alan ya da kredi kullananların oranı % 16’larda kalmaktadır. Ödünç para ya da kredi kullananların % 59’u akraba veya arkadaşlarından, % 25’i ise banka aracılığıyla kredi kullanmayı tercih etmişlerdir. Kredi kullananların % 18’i almış oldukları krediyi özel ihtiyaçları için kullanmıştır.

İş deneyimi

Bu sektörde faaliyet gösteren işyeri sahibinin geçmişteki iş deneyimi incelendiğinde, bu kişilerden % 79’unun informal sektör faaliyetine başlamadan önce başka iş deneyimleri olduğu dikkati çekmektedir. Bu sektördeki işyeri sahiplerinin % 44’ü geçmişte başka bir işyerinde ücretli veya çırak olarak çalışmış, % 7’si başka bir işten emekli olmuştur. Bu sektörde faaliyet gösteren işyeri sahiplerinden % 16’sı ise geçmişte başka bir işyerinin sahibi veya ortağıdır (Grafik 4).