_{ÜCRET VE KAZANÇ ANKETLERİ HAKKINDA GENEL AÇIKLAMA}

Ücret verileri bir ülkenin ücret ve diğer ekonomi politikalarının yönlendirilmesine yardımcı olacak önemli kaynaklardır. Ülkemizde ücret istatistikleri konusundaki çalışmalar 1954 yılından bu yana aralıklarla ve sınırlı ölçüde de olsa süregelmektedir. Ancak bu çalışmaların sürekli, birbiri ile ve uluslararası verilerle karşılaştırılabilir olmaması, ücret istatistikleri konusundaki ihtiyacı karşılayacak yeni bir serinin oluşturulmasını gerekli kılmıştır.

Bu bağlamda, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) koordinatörlüğünde yürütülen İşgücü Piyasası Enformasyon Sistemi (İPES) Projesi kapsamında ve Uluslararası Çalışma Örgütü'nün (ILO) teknik desteği ile 1992 yılında ücret istatistikleri için hazırlık çalışmaları başlatılmış, 1994 yılında Dünya Bankası, İstihdam ve Eğitim Projesi çerçevesinde İşgücü Piyasası Bilgisi projesi kapsamında bu çalışmalar yeniden değerlendirilerek, "İstihdam ve Ücret Yapısı Anketi", "İstihdam ve Kazanç Anketi", ve "İşgücü Maliyeti Anketi" adlı çalışmaların uygulanması kararlaştırılmıştır.

Bu amaçla ilk etapta, "İstihdam ve Kazanç Anketi" ve "İstihdam ve Ücret Yapısı Anketi" olmak üzere iki ayrı soru kağıdı geliştirilmiştir. İstihdam ve Ücret Yapısı Anketi, 1994 yılı referans dönemi alınarak, 1995 yılında uygulanmış ve sonuçlar bir kitap halinde yayınlanmıştır. Bu yeni çalışmanın ikincisi olan İstihdam ve Kazanç Anketi'nin ise, ilk aşamada yılda iki kez uygulamak üzere ilk kez uygulanmasına 1996 yılında başlanmıştır. Bu anketin, İstihdam ve Ücret Yapısı Anketi'ne göre en önemli farklılığı; işyerindeki tüm ücretli çalışanlara ait kazanç bilgilerinin, ücretli çalışanların kişisel özelliklerine göre değil, kazancın alt bileşenlerine göre elde edilmeye uygun olmasıdır.

İstihdam ve Kazanç Anketi'nde, Türkiye genelinde tarım dışı tüm sektörlerin kapsanması planlanmıştır. Ancak, tarım dışı tüm sektörlerde faaliyette bulunan işyerlerinin güncel bir adres listesinin olmaması nedeniyle ankette 2003 yılına kadar, adres ve diğer bilgileri güncel olan madencilik, taşocakçılığı, elektrik, gaz ve su sektörlerinin tamamı ile imalat sanayinde 10 ve daha fazla ücretli kişi çalıştıran işyerleri kapsanmıştır.

İstihdam ve Kazanç Anketi'nin örnek işyerlerinin seçiminde, ekonomik faaliyet kolu, coğrafi bölge ve işyeri büyüklüğü ölçütleri dikkate alınmıştır. Ekonomik faaliyet, coğrafi bölge ve işyeri büyüklüğü grubu kriterlerine göre oluşan tabakalarda çalışan sayısına orantılı olasılıkla (PPS) örnek çekimi gerçekleştirilmiştir. Ancak, 237 ve daha fazla ücretli kişi çalıştıran işyerlerinin tamamı kapsanmıştır. Buna göre, yaklaşık 12 000 işyerinden 4 662 işyeri örnek olarak seçilmiştir. Bu işyerlerinden yaklaşık olarak % 76.1'inden cevap alınabilmiş ve bunlardan % 94.7'sinin bilgisi değerlendirilebilmiştir.