2001 yılı Genel Tarım Sayımı sonucuna göre tüm köyler ve nüfusu 25.000’den az olan il ve ilçe merkezlerinde tarımsal faaliyetle uğraşan 4.106.983 hanehalkı ile 221.562.345 dekar işlenen arazi tespit edilmiştir. Toplam hanehalkı sayısı 6.189.351, toplam arazi 668.781.782 dekardır.
 Devlet İstatistik Enstitüsü, 28 Mayıs – 30 Eylül 2001 tarihleri arasında uygulanan VII. Genel Tarım Sayımı sonucuna göre, toplam arazinin sadece %33,13’ü işlenmektedir. İşlenmeyen arazi içinde %2,91 oranında tarıma elverişli olduğu halde kullanılmayan arazi bulunmaktadır. Tarıma elverişsiz arazi 96.780.487 dekar ile toplam arazinin %14,47’sini oluşturmaktadır. Toplam 221.562.345 dekar olan iºlenen arazinin %68,77’si tarla arazisi, %16,91’i nadas arazisi, %11,67’si meyve ve diğer uzun ömürlü bitkilerin kapladığı arazi ve %2,65’i sebze ve çiçek bahçeleri arazisidir. 
VII. Genel Tarım Sayımı, Tarımsal İşletme Listesi, Köy Genel Bilgi Anketi ve Tarımsal İşletmeler (Hanehalkı) Anketi olmak üzere üç çalışmadan oluşmuştur. Bu sayımla ilk defa Tarımsal İşletme Listesi ile çiftçi kayıt sisteminin oluşturulmasına yönelik önemli bir adım atılmıştır.
 
  • Bu haber bülteninde yalnızca Köy Genel Bilgi Anketi sonuçları verilmektedir. 


Son on yılda, toplam arazinin %0,9’unda kullanım açısından değişiklik meydana gelmiştir. Değişikliğe uğrayan toplam arazinin %64’ü tarım arazisinden, %7’si koruluk ve orman arazisinden oluşmaktadır. Değişikliğe uğrayan toplam tarım arazisinin %29’u ile değişikliğe uğrayan toplam koruluk ve orman arazisinin %16’sı yapılaşma alanı ve turizm alanı haline gelmiştir.
Tarımsal İşletmelerin Yapısı :
 

Türkiye genelinde tüm köyler ile nüfusu 25 000’den az olan il ve ilçe merkezlerinde bulunan toplam 6.189.351 hanehalkının %66,36’sı tarımsal faaliyette bulunmaktadır. Tarımsal faaliyettebulunan hanehalkı sayıları, tarımsal 

bölgeler itibari ile önemli farklılıklar göstermektedir. Toplam hanehalkı içinde tarımsal faaliyette bulunan hanehalkı oranının en yüksek olduğu bölge %80,82 ile Kuzeydoğu Bölgesi, en düºük olduğu bölge ise %43,47 ile Marmara Bölgesidir.
Tarımsal faaliyette bulunan hanehalkı oranı Ortakuzey, Kuzeydoğu, Güneydoğu, Ortadoğu, Ortagüney ve Karadeniz Bölgelerinde Türkiye ortalamasının üzerinde, Ege, Marmara ve Akdeniz Bölgelerinde Türkiye ortalamasının altında gerçekleşmiştir.
 
 
Arazi Kullanımı :

2001 yılı GTS Köy Genel Bilgi Anketi sonuçlarına göre toplam 668 781 782 dekar arazinin
· %27,63’ü koruluk ve orman arazisi (fundalık ve makilik dahil),
· %22,78’i tarla arazisi,
· %21,86’sı daimi çayır ve otlak (mera) arazisi,
· %14,47’si tarıma elverişsiz arazi (taşlık, bataklık, çorak arazi, yerleşim arazisi, mezarlık, harman yeri vb. dahil),
· %5,60'ı nadas arazisi,
· %3,87'si meyve ve diğer uzun ömürlü bitkiler için ayrılan arazi (kavaklık-söğütlük dahil),
· %2,91’i tarıma elverişli olduğu halde kullanılmayan arazi,
· %0,88’i sebze ve çiçek bahçeleri arazisi (örtü altı dahil) şeklinde kullanılmaktadır.

Arazinin Kullanış Biçimine Göre Dağılımı, 2001 (%)

 
 

2001 GTS Köy Genel Bilgi Anketi sonuçlarına göre arazi kullanım biçimi bölgelerin coğrafi özelliklerine göre büyük farklılık göstermektedir. Örneğin, Türkiye genelinde tarla arazisi toplam şlenen alanlarının %22,78’ini oluşturmakta iken bu oran %30,16 ile Marmara Bölgesinde en yüksek, %13,79 ile Karadeniz Bölgesinde en düşük seviyesindedir.

Türkiye’de ekilen örtü altı dahil sebze alanlarının oransal olarak Ege ve Marmara Bölgelerinde yoğunlaştığı görülmektedir.

Meyve ve diğer uzun ömürlü bitkilerin alanının en yüksek olduğu bölgemiz %10,40 ile Karadeniz bölgesidir. Bu bölgeyi, %8,16 ile Ege bölgesi izlemektedir. 

Tarıma elverişli olduğu halde kullanılmayan arazi oranının en yüksek olduğu bölge %5,11 ile Karadeniz Bölgesi iken en düşük olduğu bölge %1,61 ile Akdeniz Bölgesidir.

Türkiye’de daimi çayır ve otlak arazi oranının en yüksek olduğu bölge %51,17 ile Kuzeydoğu Bölgesi, en düşük olduğu bölge ise %7,29 ile Ege Bölgesidir. 
 

Türkiye’de nadas alanı oranı %5,60 olup bu oran Ortakuzey ve Ortagüney bölgelerinde Türkiye ortalamasının iki katı iken (%10 düzeylerinde), Marmara Bölgesinde %1,87 ile en düşük düzeydedir.

Sulama, Gübre Kullanımı ve Zirai Mücadele :
37 472 yerleşim yerinin sadece %13,24’ünün sulamadan yararlanılan kaynakların yeterli olduğunu belirttiği tespit edilmiştir. Bu oran, Karadeniz Bölgesinde %7,14 ile en düşük, Akdeniz Bölgesinde %18,83 ile en yüksek seviyesindedir. 

Sayımın uygulandığı 37 472 yerleşim yerinde, kimyasal gübre kullanımının çiftlik gübre kullanımından daha yaygın olduğu görülmektedir. Örneğin Güneydoğu Bölgesindeki yerleşim yerlerinin %46,19’u çiftlik gübresi kullanırken %80,29’u kimyasal gübre kullanmaktadır. Bununla birlikte, toplam yerleşim yerinin %76,66’sı zirai mücadele yaparken, bu oran %34,53 ile Kuzeydoğu Bölgesinde en düşük, %93,26 ile Ortagüney Bölgesinde en yüksek seviyesindedir.

Tarımsal İşletmeler Dışındaki İşletmeler :
Nüfusu 2000’nin altında olan yerleşim yerlerinde en fazla %29,12 ile bakkal, %21,24 ile kahvehane, %12,13 ile halı tezgahı, %5,94 ile marangoz, %3,77 ile berber, %2,99 ile lokanta %2,61 ile mandıra, ve %2,24 ile benzin istasyonu olduğu görülmektedir.

2001 Genel Tarım Sayımı, tüm köyler ve nüfusu 25 000’den az olan il ve ilçe merkezlerini kapsamaktadır. Geçmiş sayımlarda ise tüm köyler ve nüfusu 5 000’den az olan il ve ilçe merkezleri kapsanmıştır. Geçmiş sayımlarla mukayese sağlanabilmesi amacıyla nüfusu 5000’den az olan yerleşim yerlerinin hanehalkı sayıları ile arazi kullanımına ilişkin tablolar haber bültenine dahil edilmiştir.

 

Açıklama

Tanım

TABLOLAR

Tablo 1
Tablo 2