DEVLET
İSTATİSTİK ENSTİTÜSÜ BAŞKANLIĞI
RESMİ YARDIM KAPSAMINDA
TÜRKİYE’NİN GERÇEKLEŞTİRDİĞİ
ÖDEMELERİN 2002 YILI KESİN
SONUÇLARINI VE 2003 YILI
GEÇİCİ SONUÇLARINI
AÇIKLADI
Devlet İstatistik Enstitüsü
Başkanlığı tarafından, resmi yardım kapsamında Türkiye’nin yaptığı
ödemelerin belirlenmesi ve İktisadi İşbirliği ve Kalkınma
Teşkilatı’nın (OECD) Kalkınma Yardımı Komitesi’ne (Development
Assistance Committee, DAC) ‘Dış Yardım’ ile ilgili bilgilerin
sağlanması amacıyla gerçekleştirilen çalışmaya göre;
Türkiye’nin 2003 yılında yaptığı 145 754 749 ABD Doları
tutarındaki Resmi Yardım Ödemeleri’nin 38 709 309 ABD Doları
çeşitli ülkelere yapılan resmi bağışlardan, 40 206 624 ABD
Doları uluslararası kuruluşlara konuyla ilgili aidat ödemelerinden
ve 66 838 816 ABD Doları diğer resmi ödemelerden oluşmaktadır.
Türkiye’nin 2003 yılında yapmış
olduğu dış yardım ve benzeri ödemelerin toplam değeri 145 754 749
ABD Doları olarak hesaplanmıştır. İktisadi İşbirliği ve Kalkınma
Teşkilatı’nın (OECD) Kalkınma Yardımı Komitesi’nin (DAC) belirlediği
sınıflandırmaya göre yapılan dış yardım ve benzeri
ödemelerin, 26 425 105 ABD Doları I. Kısım ülkelere
(gelişmekte olan ülkeler) yapılan bağışlardan, 9 799 524 ABD
Doları II. Kısım ülkelere (çoğunluğu piyasa ekonomisine
geçmekte olan ülkeler-geçiş ülkeleri) yapılan
bağışlardan, 2 484 680 ABD Doları ise diğer ülkelere yapılan
bağışlardan oluşmaktadır.
Kalkınma Yardımı Komitesi
sınıflandırmasına göre resmi ödemelerin bir kısmı kalkınmaya
destek amacıyla I. Kısım ülkelere (gelişmekte olan ülkelere)
yapılmakta ve Resmi Kalkınma Yardımı, RKY
(Official Development Assistance, ODA) olarak adlandırılmaktadır. Bu
ödemeler;
- bağışlar (proje ve program yardımları, teknik işbirliği, kalkınma
gıda yardımı, acil yardımlar, kalkınmayı teşvik, idari maliyetler ve
diğer),
- bağış olmayan resmi kalkınma yardımları (devlet veya resmi
kuruluşların verdiği borçlar, öz varlık elde etme ve diğer),
- uluslararası kuruluşlara aidat ödemeleri (bağış ve aidatlar ile
imtiyazlı borçlar)
olarak kayıt edilir. Bu değerler Tablo 3’de verilmektedir.
Ayrıca, resmi ödemelerin bir kısmı kalkınmaya destek amacıyla II.
Kısım ülkelere (çoğunluğu piyasa ekonomisine
geçmekte olan ülkeler-geçiş ülkeleri)
yapılmaktadır ve Resmi Yardım, RY (Official Aid, OA) olarak
adlandırılmaktadır. Bu değerler Tablo 4’de verilmektedir.
DAC standartlarına göre Resmi
Kalkınma Yardımı’nın (RKY) Gayrisafi Milli Hasıla’ya (GSMH) oranı,
ülkelerin yardım kapasitelerinin ve yardım performanslarının
gözlenebilmesi açısından önemli bir kavramdır.
Türkiye’nin 2003 yılı için RKY/GSMH oranı yaklaşık olarak %
0,03’tür (OECD ortalaması % 0.39, Birleşmiş Milletler’in bu konuda
koyduğu hedef ise % 0.70’dir).
