ANAYASA MAHKEMESİ: Kanunların, kanun hükmünde kararnamelerin ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün Anayasa'ya şekil ve esas bakımlarından uygunluğunu denetler. (Anayasa, mad.148)
YARGITAY :Adliye mahkemelerince verilen ve kanunun başka bir adli yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümlerin son inceleme merciidir. Kanunla gösterilen belli davalara da ilk ve son derece mahkemesi olarak bakar.(Anayasa, mad. 154)
DANIŞTAY : İdari mahkemelerce verilen ve kanunun başka bir idari yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümlerin son inceleme merciidir. Kanunla gösterilen belli davalara da ilk ve son derece mahkemesi olarak bakar.
Danıştay, davaları görmek, Başbakan ve Bakanlar Kurulunca gönderilen kanun tasarıları hakkında düşüncesini bildirmek, tüzük tasarılarını ve imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerini incelemek, idari uyuşmazlıkları çözümlemek ve kanunla gösterilen diğer işleri yapmakla görevlidir. (Anayasa, mad. 155)
ASKERİ YARGITAY : Askeri mahkemelerden verilen karar ve hükümlerin son inceleme merciidir. Ayrıca, asker kişilerin kanunla gösterilen belli davalarına ilk ve son derece mahkemesi olarak bakar. (Anayasa, mad. 156)
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ: Adli, idari ve askeri yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözümlemeye yetkilidir. (Anayasa, mad. 158)
HAKİMLER VE SAVCILAR YÜKSEK KURULU : Mahkemelerin bağımsızlığı ve hakimlik teminatı esaslarına göre kurulur ve görev yapar.
Adli ve idari yargı hakim ve savcılarını mesleğe kabul etme, atama ve nakletme, geçici yetki verme, yükseltme ve birinci sınıfa ayırma, kadro dağıtma, meslekte kalmaları uygun görülmeyenler hakkında karar verme, disiplin cezası verme, görevden uzaklaştırma işlemlerini yapar. (Anayasa, mad. 159)
MAHKEMELER : Yargı yetkisi, Türk milleti adına bağımsız mahkemelerce kullanılır. Hakimler görevlerinde bağımsızdırlar; Anayasa'ya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlarına göre hüküm verirler.
Hiçbir organ, makam, merci veya kişi, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hakimlere emir ve talimat veremez; genelge gönderemez; tavsiye ve telkinde bulunamaz. (Anayasa, mad. 9 ve mad. 138)
Bugünkü adalet örgütü, Şer'iyye Mahkemeleri'ni kaldıran ve adalet örgütünü yeniden düzenleyen 1340 (1924) tarihli ve 469 Sayılı Yasa'ya dayanmaktadır. Bir çok değişikliklerden sonra, söz konusu örgüt aşağıdaki biçimini almıştır.
Mahkemeler, genel olarak iki bölümde toplanabilir:
CEZA MAHKEMELERİ
Devlet güvenlik mahkemeleri
Ağır ceza mahkemeleri
Asliye ceza mahkemeleri
Sulh ceza mahkemeleri
Trafik mahkemeleri
İcra tetkik mahkemeleri
Çocuk mahkemeleri
HUKUK MAHKEMELERİ
Asliye hukuk mahkemeleri
Sulh hukuk mahkemeleri
Asliye ticaret mahkemeleri
İcra tetkik mahkemeleri
İş mahkemeleri
Tapulama mahkemeleri
SAVCILIK : Her Asliye mahkemesi nezdinde, kamu davası açmak ve yürütmekle görevli bir savcı bulunur.
HÜKÜMLÜ : Hakkındaki mahkumiyet kararı kesinleşmiş olan kimse .