GELİR VE TÜKETİM ile ilgili Değişkenlerin Tanımları

HANEHALKI: Aralarında akrabalık bağı bulunsun veya bulunmasın aynı evde oturan veya aynı evin bir kısmında yaşayan, aynı kazandan yemek yiyen, gelir ve giderlerini ayırmayan, hanehalkı hizmet ve yönetimine katılan bir veya birkaç kişinin oluşturduğu topluluktur.

ÇALIŞAN FERT: Ücretli, yevmiyeli, maaşlı, kendi hesabına, işveren ya da ücretsiz aile işçisi olarak anket dönemi içinde bir iktisadi faaliyet içinde bulunan veya işleri ile ilişkileri devam eden 12 ve daha yukarı yaştaki fertlerdir.

GELİR GETİREN FERT: Parasal veya malsal herhangi bir geliri olan 12+ yaştaki fertler ile ücretsiz aile işçilerini kapsar.

Bir kimsenin çalıştığı işteki durumu aşağıdaki ayırımda tespit edilmiştir.

Ücretli, yevmiyeli: Bir başkasının işinde parasal veya malsal gelir elde etmek amacıyla ücret karşılığı çalışan kişilerdir.

İşveren: Kendi işinde en az bir kişiyi ücretli olarak çalıştıranlardır.

Kendi hesabına çalışan: Kendi işinde örneğin tarlasında, dükkanında, yazıhanesinde vb. yerlerde yalnız olarak veya ücretsiz aile fertleri ile birlikte nakdi ve/veya ayni gelir temini amacıyla çalışan kişilerdir.

Ücretsiz aile işçileri: Hanehalkının yapmakta olduğu işte bir ücret almaksızın çalışan hanehalkı fertleridir.

Nakdi gelir: Hanehalkı fertlerinin parasal olarak elde ettiği gelirlerdir.

Ayni gelir: Hanehalkı fertlerinin malsal (ayni) olarak elde ettiği gelirlerdir. Elde edilen ayni gelirlerin TL cinsinden değerlendirilmesinde o yerleşim yerine en yakın pazar fiyatı dikkate alınmıştır.

Kişisel kullanılabilir gelir: 1987 yılı içinde üretim faktörlerine yapılan gerçek ödemeler (ücret, faiz, kar, kira) ile kamu ve özel teşebbüslerden ve dış alemden kişilere yapılan tek taraflı transferleri kapsar. Dağıtılmayan şirket karları bu ödemeler dışındadır. Kişisel gelirden dolaysız vergiler ve hanehalkının Devlete yaptığı tek taraflı transferler düşüldükten sonra kalan miktar kişisel kullanılabilir aylık net gelir olarak tanımlanmıştır.

Maaş, ücret, yevmiye geliri: Hanehalkı fertlerinden herhangi birinin ücret karşılığı bir işte çalışması sonucunda nakdi veya ayni herhangi bir gelir elde etmesi halinde bu gelir ücret geliri olarak alınmıştır. Bu gelir, maaş, ücret, yevmiye adı altında kişilerin ödediği emeklilik ve sosyal sigortalar keseneği ve vergiler hariç, eline geçen net gelirdir.

Müteşebbis geliri: Tarım, ticaret, hizmet ve tarım dışı üretim faaliyetlerinden müteşebbislerin elde ettiği gelirlerdir.

Kentsel yerler tarım geliri: Hanehalkı fertlerinin tarımsal faaliyetleri sonucu kendi üretimi olan bitkisel ürünler ile hayvansal ürünlerin satışlarından elde ettikleri yıllık net gelirden aya düşen kısmı aylık tarım geliri olarak alınmıştır.

Kırsal yerler tarım geliri: Kırsal yerlerde hanehalkı tarımsal bir işletme gibi düşünüldüğünden, tarımsal işletmeye ait gelirler brüt olarak alınmış ve tarımsal faaliyet ile ilgili ögirdiöler düşülerek tarımsal net gelir elde edilmiştir.

Ticaret geliri: Hanehalkı üyelerinden herhangi birinin ticari bir işlem sonucu bu faaliyetlerinden elde ettiği net gelirdir.

Hizmet geliri: Hanehalkı üyelerinden herhangi birinin hizmet karşılığında elde ettiği net gelirdir.

Tarım dışı üretim geliri: Müteşebbis olan hanehalkı fertlerinin tarım, ticaret, hizmet faaliyetleri dışında yaptıkları tarım dışı (imalat, inşaat, enerji, madencilik vb.) üretim faaliyetleri sonucu elde ettiği net gelirdir.

Gayrimenkul geliri (Kira): Bina, arsa, arazi, vs. gibi gayrimenkullerin kiraya verilmesinden doğan net gelirlerdir.

Menkul kıymet geliri (Faiz, temettü): Her türlü makine, teçhizat ve ulaştırma vasıtası kiraları ile hisse senetleri, temettüler, tahvil, gelir ortaklığı senedi ve bankalarda bulunan mevduatın faizlerinden oluşan net gelirlerdir.

Devletten, özel teşebbüsten veya dış alemden yapılan tek taraflı transfer ve hibeler: Hanehalkı fertlerinden birinin devletten, özel teşebbüsten veya dış alemden karşılıksız olarak elde ettiği net gelirdir.

İZAFİ KİRA: Hanehalkı kendisine ait bir evde veya bir başkasının evinde kira ödemeden ya da lojmanda rayiç kiranın altında oturuyorsa, bu konutta kira ile otursaydı aylık kiranın o yörede ne olacağının tahmini miktarıdır.

ÖDENEN KİRA: Kiracı olan ve lojmanda oturup kira ödemesi olan hanelerin net kira ödemelerini kapsar (yakıt ücreti ödemesi kiraya dahil edilmemiştir.)

HANEHALKI TÜKETİMİ: Hanehalkının anket ayı içinde gıda, lokanta, giyim, ev eşyası, ev ve hanehalkı bakım, sağlık ve diğer harcamalar şeklinde yapmış olduğu mal ve hizmet satın alışları ile kırsal yerlerde kendi üretiminden tüketimine tahsis edip yıl içinde kullandığı maddeler, hanehalkı tüketimi olarak alınmıştır.