TRAFİK KAZASI: Karayolu üzerinde hareket halinde olan bir veya birden fazla aracın
karıştığı ölüm,yaralanma ve zararla sonuçlanmış olan olaydır.
Trafik kazasının
unsurları şunlardır:
a) Kaza, genel trafiğe
açık cadde, sokak veya yolda meydana gelmiştir.
b) Kazada bir veya
birden fazla kişi ölmüş veya yaralanmıştır.
c) Kaza, hareket halinde en az bir taşıtın olmasını gerektirir.
Yukarıda belirtilen sebeplerden dolayı kazalar:
1- İki taşıtın çarpışmasını,
2- Taşıtlar ile yayaların çarpışmasını,
3- Taşıtlar
ile hayvan veya sabit engellerin çarpışmasını
kapsar.
TEK TAŞITLI KAZALAR:Yalnız
bir taşıtın karıştığı
trafik kazalarını kapsar.
İKİ TAŞITLI
KAZALAR:Yalnız iki taşıtın karıştığı
trafik kazalarını kapsar.
ÇOK TAŞITLI
(ZİNCİRLEME) KAZALAR: İkiden fazla taşıtın
karıştığı trafik kazalarını
kapsar. Çok kısa zaman aralığında
arka arkaya ve ikiden fazla taşıtın karıştığı
trafik kazaları bir trafik kazası olarak sayılmaktadır.
MADDİ HASAR: Yalnız kazaya karışan taşıtlar üzerinde meydana gelen kayıpları kapsar.
ÖLÜ: Kaza sonucu, kaza esnasında ölmüşkişiyi kapsar.
YARALI: Kaza sonucu ölmemiş
fakat bir veya daha fazla ağır veya hafif yaralar
almış kişiyi kapsar.
MESKUN MAHAL: Azami hızı
en fazla 50 km ile sınırlı araç trafiğine
açık, polis ve jandarmanın görev alanı
içinde yer alan ve karayolu trafiğine etkileri tesbit
edilmiş idari taksimatla belirlenmişolan il,
ilçe, köy veya mezra gibi yerlerdir.
MESKUN MAHAL DIŞI: Karayolu Trafik Kanununda belirtilen hız sınırı ile araç trafiğine açık olan, polis ve jandarmanın görev alanı içinde yer alan ve yerleşim özelliği taşıyan yerlerdir.
YOL: Kendi tekerlekleri
üzerinde yürüyen özellikle motorlu taşıtların
kullanımına mahsus genel trafiğe açık
ulaşım hattına yol denir.
BÖLÜNMÜŞ
KARAYOLU: Bir yöndeki trafiğe ait taşıt
yolunun bir ayırıcı ile belirli şekilde
diğer taşıt yolundan ayrılması
ile meydana gelen karayoludur.
OTO YOLLAR: Özellikle transit trafiğe tahsis edilen belirli yerler ve şartlar dışında girişve çıkışın yasaklandığı yaya, hayvan, motorsuz taşıt ve araçların girmediği ancak izin verilen motorlu taşıtların yararlandığı ve trafiğin özel kontrole tabi tutulduğu karayoludur.
DEVLET YOLLARI: Önemli
bölge ve il merkezlerini, deniz, hava ve demiryolu istasyon,
iskele, liman ve alanlarını birbirine bağlayan
birinci derecede ana yollardır. Aynı zamanda ülkeyi
komşu ülkelere bağlayan yollardır.
İL YOLLARI: Bir
il sınırı içinde ikinci derece öneme
haiz olan ve şehir, ilçe ve bucak gibi belli başlı
merkezleri birbirine, il merkezine ve devlet yollarına
bağlayan yollardır.
E YOLLARI: Ülkemizde
E-Yolları olarak bilinen Avrupa-Uluslararası yol
ağı, üyesi bulunduğumuz Birleşmiş
Milletler, Avrupa Ekonomik Komisyonu'nca, ülkeleri birbirine
bağlayan karayollarının geliştirilmesini
teşvik amacıyla kullanıma konmuşbir
sistemdir.
KESKİN KURB (VİRAJ):
Belirli bir hızla giderken ani hız düşmesine
neden olan büyük sapma açısına
sahip küçük yarıçaplı kurblardır.
TEHLİKELİ
MEYİL: Uzun mesafede maksimum meyil olarak devam eden
meyillere veye maksimum meyilden fazla değerdeki meyillere
denir.
TEPE ÜSTÜ:Arazide artan eğim ile eksilen eğim arasında kalan düşey kurba tepe üstü denir.
TAŞIT:Karayolunda
insan,hayvan ve yük taşımaya yarayan araçlardır.
Bunlardan makina gücü ile yürütülenlere
"Motorlu Taşıt" insan veya hayvan gücü
ile yürütülenlere "Motorsuz Taşıt"
denir.
OTOMOBİL: Yapısı
itibariyle, sürücüsünden başka en çok
yedi oturma yeri olan ve insan taşımak için
imal edilmişbulunan motorlu taşıttır.
Bunlardan taksimetre veya tarife ile yolcu taşıyanlara
"taksi otomobil" adam başına ücretle
yolcu taşıyanlara "dolmuşotomobil"
bunların dışında kalan ve 237 Sayılı
Taşıt Kanununa tabi olmayanlara da " özel
otomobil " denir.
MİNİBÜS:
Yapısı itibariyle, sürücüsünden
başka sekiz ila ondört oturma yeri olan ve insan taşımak
için imal edilmişbulunan motorlu taşıttır.
OTOBÜS: Yapısı
itibariyle sürücüsünden başka en
az onbeşoturma yeri olan ve insan taşımak
için imal edilmişbulunan motorlu taşıttır.
Troleybüslerde bu sınıfa girer.
MOTOSİKLET : İki
veya üç tekerlekli sepetli veya sepetsiz motorlu
araçlardır. Bunlardan karoseri yük taşıyabilecek
şekilde sandıklı veya özel biçimde
yapılmışolan ve yolcu taşımalarında
kullanılmayan üç tekerlekli motosikletere yük
motosikleti (triportör) denir.
KAMYONET: İzin verilebilen azami yüklü ağırlığı 3500 kg'ı geçmeyen ve yük taşımak için imal edilmişmotorlu taşıttır.
KAMYON : İzin verilebilen azami yüklü ağırlığı 3500 kg'dan fazla olan ve yük taşımak için imal edilmişmotorlu taşıttır.
TANKER: Akaryakıt, likit gaz, su, ilaç ve asit gibi kimyasal maddeler taşıyan özel amaçlı taşıttır.
Yalnız akaryakıt taşıyan ticaret gemilerine denir.
ÇEKİCİ: Römork ve yarı römorkları çekmek için imal edilmişolan ve yük taşımayan motorlu taşıttır.
LASTİK TEKERLEKLİ
TRAKTÖR :Belirli şartlarda römork ve yarı
römork çekebilen ancak ticari amaçla taşımada
kullanılmayan tarım araçlarıdır.
MOTORLU BİSİKLET: Silindir hacmi 50 cm3'ü geçmeyen, içten patlamalı motorla donatılmışve imal hızı saatte 50 Km den az olan bisiklettir. Motosiklet içinde kapsanmaktadır.
BİSİKLET:
En çok üç tekerleği olan ve üzerinde
bulunan insanların adale gücü ile pedal veya
el ile tekerleği döndürmek suretiyle hareket eden
ve yolcu taşımalarında kullanılmayan
motorsuz taşıtlardır.
AT ARABASI: Yük taşımak
için imal edilmişhayvan gücü ile hareket
edebilen motorsuz taşıttır.
SÜRÜCÜ BELGELERİNİN SINIFLARI:
Sürücü belgeleri karayollarında sürülecek araçların cins ve gruplarına göre aşağıdaki sınıflara ayrılır.
"A1" sınıfı sürücü belgesi (motorlu bisiklet kullanacaklar için)
"A2" sınıfı
sürücü belgesi (motosiklet kullanacaklar için)
"B" sınıfı
sürücü belgesi (otomobil, minibüs ve kamyonet
kullanacaklar için)
"C" sınıfı sürücü belgesi (kamyon kullanacaklar için)
"D" sınıfı sürücü belgesi (çekici kullanacaklar için)
"E" sınıfı
sürücü belgesi (otobüs kullanacaklar için)
"F" sınıfı sürücü belgesi (lastik tekerlekli traktör kullanacaklar için)
"G" sınıfı sürücü belgesi (işmakinesi türünden motorlu araçlarıkullanacaklar için)
"H" sınıfı sürücü belgesi (hasta ve sakatların kullanabilecekleri şekilde özel tertibatlı olarak imal, ta-
dil veya techiz edilmiş
motosiklet veya otomobilleri kullanacaklar için)
"K" sınıfı
sürücü belgesi (sürücü adayların
alacağı sürücü belgesi sınıfına
uyan araçları sürmeyi öğrenmeleri
için)
ULUSLARARASI SÜRÜCÜ BELGESİ : Alındığı ülkenin sürücü belgesine dayanılarak Karayolları Trafik Kanun Yönetmeliğinin 86'ncı maddesindeki esas ve usullere göre sınıfına uyan araçların sürülmesi için uluslararası kuruluşlarca verilen sürücü belgesidir. Yabancı ehliyet de bu sınıfta kapsanmıştır.
ASKERİ EHLİYET: Er ve erbaş sınıfından askeri araç kullanacaklara verilen ve askerlik süresince geçerli olan belgedir.
SÜRÜCÜ
BELGESİ YOK VE BELİRLENEMEYEN : Resmi makamlarca
verilmiş, sürücü belgesi olmadan araç
kullananlar ile trafik kazası tesbit tutanağı
düzenlenirken çeşitli nedenlerle sürücü
belgesi tesbit edilemeyenleri kapsar.
KABOTAJ : 1 Temmuz 1926
tarihinde yürürlüğe giren 815 nolu Kanun gereğince;
Türk karasularında limanlar arasında Türk
bayraklı gemilerle ve T.C uyruklu gemi personeliyle yapılan
deniz taşımacılığı (yük
ve yolcu) faaliyetidir.
GEMİ :Denizde kürekten
başka aletle yola çıkabilen her araca adı,
tonilatosu ve kullanma amacı ne olursa olsun gemi denir.
YÜK GEMİSİ:
12 ve daha az yolcu ve yük taşıyan ticaret gemisine
denir. (Gemi Adamlarının Yeterliliği ve Sayısı
Hakkında Tüzük, 16330 sayılı ve
28 Haziran 1978 tarihli resmi gazete)
YOLCU GEMİSİ:12'den fazla yolcu taşıyan her ticaret gemisine"yolcu
gemisi" denir. (Denizde Can ve Mal Koruma Hakkında
Kanun, K. No. 4922, Bölüm 1, Madde 1.)
TİCARET GEMİSİ:Menfaat sağlamak amacıyla denizde kullanılan her gemiye denir. (Denizde Can ve
Mal Koruma Hakkında
Kanun, K. No. 4922, Bölüm 1, Madde 1.)
HİZMET GEMİSİ: Eğitim, bilimsel araştırma, sondaj, kurtarma,
kablo gemileri ile römorkor, algarna, tarak, yüzer
havuz, maçuna, klepe, dalgıç aracı
ve işçi taşıtları gibi diğer
özel hizmetlerde kullanılan ticaret gemilerine denir.(Gemi
Adamlarının Yeterliliği ve Sayısı
Hakkında Tüzük, 16330 Sayı ve 28 Haziran
1978 tarihli resmi gazete)
BALIKÇI GEMİSİ: Yalnız su ürünleri avcılığında
kullanılan, nitelikleri yönünden bu amaca uygun
bulunan ve tonilato belgesinde balıkçı gemisi
olduğu belirtilen ticaret gemisidir.
YAT:Yat tipinde inşa
edilmişgezi ve spor amacıyla yararlanılan,
taşıdıkları yolcu sayısı
özel yatlarda 12'yi, ticari yatlarda ise 36'yı geçmeyen,
tonilato belgelerinde özel ve ticari yat olarak belirlenmiş
deniz araçlarıdır.
MOTORLU GEMİ :Doğrudan
doğruya veya jenaratöre bağlı bir dizel motoru
ile işletilen gemilerdir.
BUHARLI GEMİ: Buhar
makinalarıyla işletilen gemiler olup, bunlara "
Buharlı gemi veya vapur" denir.
YELKENLİ GEMİ:
Yelken vasıtası ve rüzgarın itme kuvveti
ile hareket eden gemilere denir.
YEDEKTE ÇEKİLEN
GEMİ : Motor veya hareket ettirmeye yarayan araçlardan
yoksun olup, hareket edebilen araçların yardımıyla
işgören gemilerdir.
GROS TONİLATO :
Geminin güverte altı ve güverte üstü
bütün kapalı yerlerinin hacmidir.
NET TONİLATO :
Geminin yük ve yolcu taşımaya yaramayan bölümlerinin
gros tonilatodan çıkarıldıktan sonra
kalan kısmıdır.
BAĞLAMA LİMANI: Bir geminin bağlama limanı o gemi seferlerinin
yönetildiği limandır.
TESCİL DAİRESİ: Türk bayrağı çekme hakkı verilmiş
tüm gemilerin tescillerinin yapılması amacıyla,
Türk Ticaret Kanunu'nun 839'uncu maddesi gereğince kurulan
liman başkanlığına bağlı
bir birimdir.
BOŞ VE DOLU GİRDİ: Gemi limana ticari yük ve yolcu ile girmesine rağmen
bu limanda ticari yük ve yolcu boşaltmadı
ise "boşgirdi", ticari yük ve yolcu boşalttı
ise" dolu girdi" olarak kabul edilmiştir.
BOŞ VE DOLU ÇIKTI: Gemide başka limandan aldığı ticari yük ve yolcu olmasına rağmen, gemi limandan ticari yük ve yolcu almadan çıktı ise "boş çıktı", limandan ticari yük ve yolcu aldı ise "dolu çıktı" olarak kabul edilmiştir.
YOLCU TAŞITLARI: Yolcu taşımak için imal edilmiş otomobil, minibüs, otobüs ve motosiklet gibi motorlu taşıtlardır.
YÜK TAŞITLARI: Yük taşımak için imal edilmiş motosiklet, kamyonet ve kamyon gibi motorlu taşıtlardır.
DİĞER TAŞITLAR: Çeşitli amaçlar için imal edilmiş özel amaçlı taşıtlar ile yol ve işmakinalarıdır.
TAŞIMA SINIRI (KAPASİTE): Bir aracın güvenle taşıyabileceği çok yük ağırlığı veya yolcu ve hizmetli sayısıdır.
AZAMİ AĞIRLIK: Taşıtın güvenle taşıyabileceği azami yükle birlikte ağırlığıdır.
YÜKLÜ AĞIRLIK: Bir taşıtın yüksüz ağırlığı ile taşımakta olduğu sürücü, hizmetli, yolcu ve eşyanın toplam ağırlığıdır.
LASTİK BOYUTU : Lastik kesiti üzerinde yanaklar arasındaki en geniş mesafe ile jant üzerine lastik topuğunun oturduğu kısmın nominal çapıdır (mm veya inç cinsinden ifade edilir.)
Örneğin 165-13 lastik boyutunda ilki kesit genişliğini, ikincisi ise jant çapını gösterir.
KESİT GENİŞLİĞİ: Lastik kesiti üzerinde dıştan dışa yanaklar arasındaki en büyük mesafedir. (mm veya inç olarak gösterilebilir).
JANT ÇAPI : Jant üzerinde lastik topuğunun oturduğu kısmın nominal çapıdır. (inç olarak ifade edilir).
ARAZİ TAŞITI: Karayolunda yolcu ve yük taşıyabilecek şekilde imal edilmiş olmakla beraber, bütün tekerleri motordan güç alan veya alabilen motorlu taşıttır.
ÖZEL AMAÇLI TAŞITLAR: Özel amaçla, insan veya eşya taşımak için imal edilmişolan ve itfaiye, cankurtaran, cenaze, radyo, sinema, televizyon, kütüphane araştırma araçları ile bozuk veya hasara uğramışaraçları çekmek veya taşımak, kaldırmak gibi özel işlerde kullanılan motorlu araçtır.
İŞ MAKİNALARI: Paletli veya madeni tekerlekli traktör biçer döver, yol ve işmakinaları ile benzeri tarım ve sanayi, bayındırlık, milli savunma ile çeşitli kurululların iş ve hizmetlerinde kullanılan,karayolunda insan, hayvan ve yük taşımasında kullanılmayan araçlardır.
HUSUSİ TAŞIT: Bir kazanç kaydı olmaksızın özel şahıs, kurum ve kuruluşlar tarafından kullanılan ve trafikten plaka alan motorlu taşıtlardır.
TİCARİ TAŞIT: Kazanç sağlamak amacıyla yük ve yolcu taşımasında kullanılan ve trafikten ticari plaka alan motorlu taşıtlardır.
RESMİ TAŞIT: Kamu hizmeti için yük ve yolcu taşımasında kullanılmak üzere trafikten resmi plaka alan taşıtlardır. Trafikten resmi plaka alıp belediyelerin her türlü hizmetini gören motorlu taşıtlar burada kapsanmamış olup "Belediye adı altında gösterilmiştir.