Ayrıntılı bilgi

Haber bülteni

Bina İnşaatı Maliyet İndeksi (1991=100.0)

Seri Numarası

**********

Periyodu

Dönemsel (3 Aylık)

Amacı

02.03.1989 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 357 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 3. maddesi Devlet İstatistik Enstitüsü'ne İnşaat Sektörü ile ilgili maliyetlerin değişimlerini dönemler itibari ile belirleme yetkisini vermiştir. Bu yetkiye dayanarak; inşaatta kullanılan girdi maddelerinin dönemler itibari ile maliyet değişimlerini belirlemek ve her dönem için bu değişimleri göstermek amacıyla bir " Bina İnşaatı Maliyet İndeksi " oluşturulması hedeflenmiştir. Bu doğrultuda çalışmalara 1989 yılında başlanmış ve 1992 yılında da sonuçlandırılmıştır.Yapılan çalışma üç aylık periyodlarda sürdürülmektedir.

Bina İnşaatı Maliyet İndeksi, bina inşaatının genel maliyetindeki değişimleri göstermekle birlikte, maliyet planlamalarının yapılmasında, özel maliyet araştırmalarına örnek ve kaynak veri elde edilmesinde, var olan trendlerin geliştirilerek maliyet tahminleri ile maliyet eğilimlerinin belirlenmesinde ve yatırım projeksiyonlarında önemli bir kaynak teşkil etmektedir.

Kapsamı

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı' nın 4 Ocak 1983 tarih ve 17918 sayılı Resmi Gazete'de yer alan ve Türkiye'yi inşaat yapım işlemleri açısından iklim koşullarına göre dört bölgeye ayıran genelgesine bağlı kalınarak, bu bölgeler itibarı ile indeks hesaplanması kararı verilmiştir. Aynı yapım sistemi ile inşaa edilecek bir bina tipi maliyeti iklim bölgelerine göre değişecektir. Yapım sistemi ve yalıtım performansına dayandırılarak hesaplanan malzeme cins ve miktarlarının bölgelere göre değişmesi ile birlikte yerel işçilik ve malzeme fiyatlarında da değişiklik olması beklenir. Bu nedenle, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı'nın bu noktaları dikkate alarak yapmış olduğu 4 bölge ayrımında indeks hesaplanmıştır.

Kapsama alınan illerin seçiminde ise dört iklim bölgesi kaynak olarak alınmıştır. Bu bölgelerde yer alan illerin seçimi aşamasında bölgeleri temsil edebilecek iller tesbit edilmiştir. Bu aşamada önemli olan, seçilen illerin bölge içi ağırlıklarının bölgeyi temsil edebilecek nitelikte olması ve işçilik, makine ve malzeme fiyatlarının düzenli olarak derlenmesinde eleman ve zaman açısından zorlukla karşılaşılmayacak illerin alınmasıdır. Bu nedenle 22 Bölge Müdürlüğümüz ile 1 Şube Müdürlüğümüzden fiyatların derlenmesine karar verilmiştir.

I. Bölge 6 ilden, II. Bölge 37 ilden, III. Bölge 33 ilden, ve IV. Bölge 5 ilden oluşmaktadır. Bu nedenle, yüzölçüm itibari ile I. Bölge toplamının % 94'ünü oluşturan 4 il, II. Bölge toplamının % 62'sini oluşturan 12 il, III. Bölge toplamının % 61' ini oluşturan 6 il, IV. Bölge toplamının % 95'ini oluşturan 2 il ve toplam 24 ilden fiyatların derlenmesine karar verilmiştir.

Bilgi Derleme Yöntemi

Bina İnşaatı Maliyet İndeksi dönemsel olarak (üç aylık) hesaplanmaktadır. Bölge Müdürlükleri ve sorumlu oldukları illerde daha önceden seçilmiş işyerlerinden veri toplanırken işyerleri ile yüz yüze, posta, telefon ile görüşme yöntemleri kullanılarak, malzeme, işçilik ve makine liste fiyatları toplanmakta, kağıt yada manyetik ortamda DİE'ye gönderilmektedir. Bilgi alınamayan işyerleri için (kapanan, istenilen malzemenin satışını bırakan vb.) aynı özelliklere sahip ve bilgi verebilecek yeni işyerleri seçilmektedir.

İstatistiksel Hesaplama Yöntemi

İnşaat girdi miktarları yıllara göre fazla değişiklik göstermediği için indeks hesaplamalarında Laspeyres Formülü kullanılmıştır.

Laspeyres Formülü :

0 : Temel devre
1 : Cari devre
I01 : Temel devreye göre hesaplanan cari devre indeksi
P1 : Maddenin cari devre fiyatları
Q0 : Maddenin temel devre miktarları
P0 : Maddenin temel devre fiyatları

Tartılı bileşik fiyat indekslerinin en pratiği Laspeyres indeksidir. Miktar, temel devre için bir defa elde edilince öteki devrelerde maddenin sadece fiyatlarının toplanması yeterlidir. Laspeyres İndeksi her devrede, m. maddenin aynı miktarda satın alınabilmesi için temel devreye göre ne oranda para harcanması gerektiğini ölçen bir indekstir. İndeksteki maliyeti oluşturan üç ana grup; işçilik, makine ve malzeme olarak hesaplanmış, bunlar kendi ağırlıkları ile ağırlıklandırılarak genel inşaat maliyet indeksine gidilmiştir.

IB = Bina inşaatı maliyet indeksi
IM = Malzeme indeksi
IÜ = Ücret indeksi
IMAK = Makine indeksi

WM = Malzeme ağırlığı
WÜ = Ücret ağırlığı
WMAK = Makine ağırlığı

WM +WÜ +WMAK = 1

Ağırlıkların Tespitinde; herbir yapım işlemi için alt pozlar belirlendikten sonra inşaat girdi maddeleri fiyatları ve keşif özetlerinde yer alan alt poz metraj hesapları değerlendirilerek ilgilenilen projenin maliyeti elde edilmiştir. Belirlenen tip projeler çerçevesinde her ilden alınan keşif özetleri işçilik, makine ve malzeme gruplarının miktarlarının maliyetleri bulunarak ağırlıklar tesbit edilmiştir. Ancak bu çalışmada arsa ve proje maliyeti, inşaat maliyetine dahil edilmemiştir.

Bulunan ağırlıklar şu şekildedir:

İşgücü, makine ve malzeme gruplarının bina içindeki ağırlıkları
İşgücü içindeki işgücü çeşidi ağırlıkları
Makine içindeki makina çeşidi ağırlıkları
Malzeme içindeki malzeme çeşidi ağırlıkları

Meta veri tabloları

Tablo 2. Bina İnşaatı Maliyet İndeksi bir önceki döneme göre değişim oranı, 1991=100.0
Tablo 3. Bina İnşaatı Maliyet İndeksi bir önceki yılın aynı dönemine göre değişim oranı, 1991=100.0
Tablo 4. Bina İnşaatı Maliyet İndeksi dört dönem ortalamalara göre değişim oranı, 1991=100.0 ' de aynı formatta verilmektedir.

Bilginin Sunulduğu Ortam

Elektronik ortamdaki mevcut zaman serisi

Basılı yayın olarak mevcut zaman serisi

Veri Sözlüğü

Bina İnşaatı Maliyet İndeksi (1991=100.0) ile ilgili değikenlerin tanımları

Değişkenler

Kullanma amaçlarına göre;
Bölgeler itibarı ile " Apartman" kullanım amaçlı yapılar ( 4, 5 ve 6 katlı),
Bölgeler itibarı ile " Ev" kullanım amaçlı yapılar (1, 2 katlı),
Bölgeler itibarı ile "Diğer" kullanım amaçlı (ticari, sıhhi, okul ve idari) yapılar,
Kullanılan girdilere göre;
İşçilik,
Makine,
Malzeme,
Yukarıda sayılan değişkenlere ilişkin;
İndeks değerleri,
Bir önceki döneme göre değişim oranları,
Bir önceki yılın aynı dönemine göre değişim oranları,
Dört dönem ortalamalara göre değişim oranları,
Bir önceki yılın son dönemine göre değişim oranları yayınlanmaktadır.

Bilgi İsteği

Yayın Haberleşme ve Halkla İlişkiler Şubesi

bilgi@die.gov.tr

İstatistik Bilgiyi Üreten Birim

İNŞAAT İSTATİSTİKLERİ ŞUBESİ

Tel : +(312) 417 64 40 / 403 - 437
Faks : 425 34 18

Adres
Kat : 4 Oda : 402