Bilginin Sunulduğu Ortam

Üç Yıllık

Amacı

Uluslararası karşılaştırmalarda döviz kuru kullanımının sakıncalı oluşu bugün büyük bir kesim tarafından kabul edilmektedir. Özellikle gelişmekte olan ülkelerde, döviz kurunun idari kararların etkisi altında olması, resmi ve serbest piyasa kurları arasındaki farklılıklar, uluslararası karşılaştırmalarda döviz kurunun güvenilirliğini yitirmesine neden olmuştur.

Satınalma Gücü Paritesi (SGP), döviz kurunun bu tür sakıncalarını ortadan kaldıran ve uluslararası anlamda gerçek fiyat ve hacim karşılaştırmalarına olanak sağlayan bir değişim oranıdır. Bu oran kısaca farklı para birimlerinin satınalma gücünü eşitleyen bir değişim oranıdır.

Program; ekonominin temel göstergesi olan Gayrisafi Yurtiçi Hasıla (GSYİH) ve bileşenlerinin Satınalma Gücü Paritesine dayalı olarak uluslararası fiyat ve hacim karşılaştırmalarının yapılmasına yöneliktir. En son 1999 temel yıllı Satınalma Gücü Paritesi Programında 43 ülke yer almaktadır.

Kapsamı

Satınalma Gücü Paritesi hesaplamalarında, GSYİH ve alt gruplarına yönelik yaklaşık 5000 mal ve hizmete ilişkin fiyat ve ağırlık bilgileri kapsanmaktadır.

Bilgi Derleme Yöntemi

Hesaplama çalışmaları OECD ve EUROSTAT tarafından yapılmakta olup, temel veriler GSYİH'nın alt gruplarına ilişkin fiyat ve harcama verileridir.

Fiyat verilerinin elde edilmesinde, programa katılan ülkeler, OECD ve EUROSTAT'ın belirlediği takvime bağlı olarak, belirli periyodlarla GSYİH'nın alt gruplarına ilişkin mal ve hizmetlerin fiyat bilgilerini derlemektedir. Fiyat derleme çalışmaları, mal ve hizmet satışının gerçekleştirildiği işyerlerinin ziyaret edilmesi ve telefon ve faks ile görüşülmesi yoluyla gerçekleştirilmektedir.

GSYİH'nın alt gruplarına ilişkin harcama verileri ise, temel yıl bazında, EUROSTAT'a gönderilmektedir. Bu veriler, Enstitümüzün Ulusal Hesaplar Dairesi Başkanlığı'ndan alınmaktadır.

İstatistiksel Hesaplama Yöntemi

Hesaplama çalışmaları EUROSTAT tarafından yapılmakta ve hesaplamalarda, temel yıla ilişkin ülkelerin fiyat ve harcama verileri kullanılmaktadır. Temel yıl fiyatlarının elde edilmesinde ülkelerin Tüketici Fiyatları İndekslerinden yararlanılmaktadır.

Hesaplama yöntemi iki aşamada gerçekleştirilmektedir. İlk aşamada ağırlıksız pariteler hesaplanmakta ve bu aşamada, sadece ülkelerin fiyat verileri kullanılmaktadır. İkinci aşamada ise mal ve hizmet gruplarının en alt detayından GSYİH geneline kadar satınalma gücü paritesi değerleri hesaplanmaktadır. Hesaplama yöntemi olarak; Elterö-Köves-Szulc (EKS) yöntemi kullanılmaktadır.

Meta Veri Tabloları

- Ülkeler itibarıyla Satınalma Gücü Paritesi değerleri (OECD=1.00)
- Ülkeler itibarıyla karşılaştırmalı fiyat düzeyi indeksleri i (OECD=100)
- Ülkeler itibarıyla kişi başına reel Gayrisafi Yurtiçi Hasıla

Veri Sözlüğü

OECD-EUROSTAT Satınalma Gücü Paritesi Programı Sonuçları ile ilgili değişkenlerin tanımı

Değişkenler

Satınalma Gücü Paritesi, Fiyat Düzeyi İndeksi, Reel GSYİH, Kişi Başına Reel GSYİH, Hacim İndeksi, Kişi Başına Hacim İndeksi, .Nominal GSYİH, Kişi Başına GSYİH, Değer İndeksi, Kişi Başına Değer İndeksi

Bilgi İsteği

Yayın, Haberleşme ve Halkla İlişkiler Şubesi

bilgi@die.gov.tr

İstatistik Bilgiyi Üreten Birim

Satınalma Gücü Paritesi Şubesi (Türkiye'de konu ile ilgili çalışmaları yürüten birim)
Uluslararası nitelikli bir karşılaştırma programı olup, bilginin üretilmesi, sunulması ve yayınlanması OECD tarafından gerçekleştirilmektedir.

Tel : 0 312 425 17 65
0 312 417 64 40 /281-273-285
Faks : 0 312 425 17 65

Adres

A Blok Kat 1 Oda: A-101