DIŞ TİCARET İSTATİSTİKLERİ

DIŞ TİCARET İSTATİSTİKLERİ (1985-2001) -
 

İlk kez 1926 yılında (1923-1924 yılları bilgilerini kapsayan) Fransızca olarak basılan DIŞ TİCARET İSTATİSTİKLERİ, ülkenin dünya dış ticaretindeki yerini, gelişmesini, ithal ya da ihraç edilen malların nerelere, ne miktarda satıldığını, hangi piyasalarda ne tür malların alıcı bulabildiğini, rekabete açık pazarları belirlemede, ayrıca üretim, dış ticaret ve gümrük politikaların tesbitinde bu istatistikler kullanılmaktadır.

Dış Ticaret İstatistikleri; yıllara, aylara, ana sektör ve mal gruplarına, kaynak türlerine, ülkelere, fasıllara, gümrüklere ve uluslararası standart sanayi sınıflamasına (ISIC), uluslararası standart ticaret sınıflamasına (SITC) ve geniş ekonomik katagorilerin sınıflamasına (BEC) göre ithalat ve ihracat miktar ve değerleri Türk Lirası ve Dolar olarak vermektedir. Yine yıllara göre ihracatın ithalatı karşılama oranı ile ülkelere göre dış ticaret dengesine ilişkin tablolar da yer almaktadır. Ayrıca, ithalat ve ihracat, miktar ve fiyat indeks değişim oranları, genel indeks, tarım, madencilik ve sanayi sektörü olarak verilmektedir. Bunların dışında ana ve alt sektörlere göre dış ticaret hadleri de yer almaktadır.

Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından hesaplanan DIŞ TİCARET İNDEKSLERİ, Aylık İstatistik Bülteni'nde de yer almaktadır.

1923 yılından beri yayımlanmakta olan DIŞ TİCARET İSTATİSTİKLERİ, en eski istatistik serilerinden birini oluşturmaktadır.

Dış ticaret istatistikleri geçmiş dönemlerde değişik adlar altında yayımlanmıştır:

DIŞ TİCARET YILLIK İSTATİSTİK (1945-1985).

HARİCİ TİCARET İÇİN YILLIK İSTATİSTİK (1926-1944).

TÜRKİYE DIŞ TİCARET İSTATİSTİK YILLIĞI (1923-1924).

TAŞIMA SİSTEMLERİNE GÖRE DIŞ TİCARET (1992-2001) -

İhraç ve ithal edilen malların Türkiye sınırlarından hangi yollarla ve hangi ülkenin araçları ile girip çıktığı, bu taşımalarda kendi araçlarımızın paylarının ne olduğunun tesbiti amacıyla 1992 yılından itibaren yayımlanmaktadır.

DIŞ TİCARETTE YOĞUNLAŞMA (1997-2001) -

Dış ticaret açısından önemli olan ülke, fasıl, madde ve firma değişkenleri esas alınarak hesaplanmıştır.

MADDELERE GÖRE DIŞ TİCARET (1996-2000) -

1988 yılına kadar dış ticaret bilgileri madde-ülke detayında her yıl yayımlanmıştır. Ancak 1989 yılında gümrük işlemlerinde ve dış ticaret istatistiklerinde Harmonize sistemin uygulanmaya başlanması ile birlikte, yaklaşık 3.000 olan madde kod sayısının 18.000'in üzerine çıkması dış ticaret verilerini madde-ülke detayında yayımlanmasını ekonomik olmaktan çıkarmıştır. Bu nedenle bilgi taleplerinin çokluğu da dikkate alınarak 1996 yılından itibaren madde-ülke yerine sadece maddelere göre dış ticaret bilgilerin yayımlanmasına başlanmıştır.