NÜFUS ile ilgili Değişkenlerin Tanımları

SAYIMLAR ARASI YILLIK NÜFUS HIZI:Birbirini izleyen iki sayımın kesin sonuçlarına dayanılarak, doğal artış bağıntısının yardımı ile hesaplanmaktadır.Doğal artış bağıntısının gösterimi şöyledir:

Pn=Po.ern
Bu bağıntıdaki terimlerden:

YIL ORTASI NÜFUSU: Yıl ortası nüfusu, aynı doğal artış bağıntısı kullanılarak hesaplanmıştır. Bağıntıda kullanılan (n) değeri, yıllık zaman birimi esasına göre bulunmuştur. Sayımlar genellikle Ekim ayının üçüncü haftası sonundaki pazar günü yapıldığı için, yıl ortası nüfusları hesaplanırken işleme giren (n) zaman katsayısı; 1 Temmuz ile sayım günü arasındaki zamanın yıl olarak değeridir.

HANEHALKI: Aralarında ailebağı bulunsun veya bulunmasın, aynı evde veya aynı evin bir bölümünde yaşayan, aynı kazandan yiyen, gelir ve giderlerini ayırmayan ve hanehalkı hizmet ve yönetimine katılan bir kişi veya birkaç kişinin oluşturduğu topluluktur. Sayım günü, sayım yapılan yerlerde konuk olanlar, hanehalkı sayısına katılmamıştır. Sayımı yapılan hanehalkının sayım günü dışarda bulunan üyeleri ise o hanehalkı sayısına dahil edilmiştir.

YAŞ: Sayımı yapılan kimsenin beyanına göre bitirmiş olduğu yaştır.

DOĞUM YERİ:Türkiye'de doğanlar için doğduğu yerin şimdi bağlı olduğu il adı, Türkiye dışında doğanlar için doğduğu ülkenin adı doğum yeri olarak alınmıştır.

OKUR YAZARLIK: Sayım anında yeni Türk Harfleri ile hem okuma hem yazma bilen kimse okur yazar olarak kabul edilmiştir. Okuma bilipte, yazma bilmeyen kimseler ile eski Türk Harfleri ile okuma yazma bilenler, okur yazar olarak kabul edilmemiştir.

MEDENİ HAL: Medeni durumlarını Hiç evlenmedi, Evli, Eşi öldü, Boşandı olarak beyan edenlerin, beyanları olduğu gibi kabul edilmiştir.

Sayımda bu soru, 12 ve daha yukarı yaştaki kişilere sorulmuştur.

CANLI DOĞUM: Doğan çocuğun, doğduğu anda en az bir defa nefes alıp, canlılık belirtisi göstermesidir. Sayımda bu soru, 12 ve daha yukarı yaştaki Evli, Eşi ölmüş ve Boşanmış kadın nüfusa, yaptığı canlı doğumun tespiti amacı ile sorulmuştur.

BEBEK ÖLÜM HIZI: Belli bir yıl içinde meydana gelen bir yaşından küçük bebek ölümlerinin o yıl içinde meydana gelen canlı doğumlara oranının binde olarak ifadesidir.

ÇOCUK ÖLÜM HIZI: 1 ve 5 yaşları arasındaki ölümlülüktür. Bebek ölüm hızı ve çocuk ölüm hızı, Brass-Trussell yöntemi ile dolaylı olarak tahmin edilmiştir.

TOPLAM DOĞURGANLIK ORANI: Bir kadının doğurgan olduğu dönem boyunca (15-49 yaşları arasında) doğurabileceği çocuk sayısıdır. Ve annenin yaşına göre elde edilen düzeltilmiş yaşa özel doğum hızları toplamının 5 ile çarpımıdır.

KATKILI YENİLENME HIZI: Bir kadının doğurgan olduğu dönem boyunca doğurabileceği kız çocuk sayısıdır. Ve toplam doğurganlık hızının (100/205) ile çarpımıdır.

ÇOCUK SAHİBİ OLMADA ORTALAMA YAŞ: Bir kadının doğurgan olduğu dönem boyunca çocuklarına sahip olmasındaki ortalama yaşıdır. Ve yaşa özel doğum hızlarının, her yaş aralığı ortalamasıyla çarpımı ve elde edilen toplamın, yaşa özel doğum hızları toplamına bölünmesiyle elde edilmiştir.

AĞIRLIKLI ORTALAMA YAŞ: Her yaş grubunun orta değeri ile o yaş grubundaki kişi sayısı çarpılır, çarpımlar toplanarak nüfusun toplamına bölünür.

MEDYAN YAŞ: Belirli bir nüfusun medyan yaşı, bu nüfusu oluşturan kişiler yaş büyüklüğüne göre sıralandığında, en ortada kalan kişinin yaşı veya iki kişinin yaşlarının aritmetik ortalamasıdır.

TOPLAM YAŞ BAĞIMLILIK ORANI: 15-64 yaşlarındaki her 100 kişiye karşın, 0-14 ve 65 ve daha yukarı yaşlarındaki kişi sayısıdır.

                (0-14 yaştaki nüfus+(65ve daha yukarı)yaştaki Bağımlılık oranı
    Toplam Yaş= ---------------------------------------------------------------
                                  (15-64) yaştaki nüfus

İKTİSADEN FAAL NÜFUS: Sayımdan önceki son bir hafta içinde, ayni veya nakdi bir gelir temin etmek amacıyla en az bir gün çalışan, çalışmadı ise işi ile ilgisi devam eden veya işi olmayıpda iş arayan nüfustur.

İKTİSADEN FAAL OLMAYAN NÜFUS: Sayımdan önceki son bir hafta içinde, ayni veya nakdi bir gelir temini amacıyla hiç bir şekilde çalışmayan veya iş ile ilgisi devam etmeyen veya iş aramayan nüfustur.

SON HAFTADA TUTULAN İŞ: Kişinin sayımdan önceki son bir hafta içinde, ayni veya nakdi bir gelir temini amacıyla, yapmış olduğu iştir.

Son bir hafta içinde birden fazla işi olanların en fazla zaman harcadığı işi kişinin tuttuğu işi olarak alınmıştır.

İŞTEKİ DURUMU: Sayımdan önceki son bir hafta içinde ayni veya nakdi bir gelir temini amacıyla iktisaden faal nüfusun tutmuş olduğu işi veya mesleğindeki; Ücretli, İş veren, Kendi hesabına veya Ücretsiz aile işçisi olma durumudur.

ESAS MESLEK: Bir öğrenim ya da ihtisas dönemi sonucu, bilgi, görgü ve tecrübeye dayalı olarak elde edilen profesyonel bir beceridir.

Daimi ikametgahı= Türk Medeni Kanununa göre bir kimseninikametgahı yerleşmek niyetiyle oturdugu yerdir.

İç göç= Beş ve daha yukarı yaşlardaki nüfusun,iki genel nüfus sayım günü arasındaki daimi ikametgah değişikliğidir. Daimi ikametgahı yurt dışı alanları kapsamamıştır.

Net göç= Bir yerleşim yerinin aldığı göçle verdiği göç arasındaki farktır. Yerleşim yerinin aldıgı göç, verdiğinden fazla ise net göç pozitif,aldığı göç verdiğinden az ise net göç negatiftir.

                                            M.i-Mi.
     Net göç hızı=m(.i-i.)=--------------------------------------------.k
                                      Pi.t+n-0-5(M.i-Mi.)
m(.i.i): Net göç hızı
M.i-Mi.: Net göç
Pi.t+n: i'nin (t+n) zamandaki nüfusu
k : Sabit sayı (k=1000)
Şehir: İl ve ilçe merkezleri
Köy: İlve ilçe merkezlerinin dışında kalan yerler.