İMALAT SANAYİİ ile ilgili Değişkenlerin Tanımları

SANAYİ GRUBU: İşyerlerinin faaliyetleri, Uluslararası standart sanayi sınıflandırmasının Türkiye'ye uygulanmış şekline gre tasnif edilmiştir. Bir işyerinin birden fazla faaliyeti olduğu takdirde işyerinin ana faaliyeti esas alınmıştır. Ana faaliyetin tespitinde kullanılan iş gücü esas alınmıştır. Bu yapılmadığı takdirde üretim değeri en fazla olan faaliyet, ana faaliyet olarak kabul edilmiştir.

ÜCRETLİLER: İş sahibi ve ortakları ile ücretsiz çalışan aile fertleri dışında işyerinde sıfatı ne olursa olsun, emeği karşılığında maaş, ücret, yevmiye vb. adı altında para almak suretiyle çalışanları kapsar. İşyeri ile çalışma bağı devam etmekle beraber, hastalık, izin, grev vb. gibi sebeplerle o tarihte işyerinde fiilen mevcut olmayan kimseler de bu sayıya dahildir.

İŞ SAHİBİ VE ORTAKLAR: Ferdi mülkiyete tabi işyerleri ile adi ortaklık, kollektif ve komandit şirketlerde zamanının çoğunu işyerinde çalışarak geçiren iş sahibi ve ortakları ifade eder. Bu kişilerden kar dışında emeği karşılığı ücret alanlar varsa burada değil,ücretle çalışanlar kısmında gsterilir.

ÜCRETSİZ ÇALIŞAN AİLE FERTLERİ: Karı, koca, çocuklar ve aynı evde oturan, yeme ve giymeleri aile sorumluluğu altında olan kişilerden bir ücret almaksızın zamanının çoğunu işyerinde çalışarak geçirenleri kapsar. Bunlardan maaş, ücret gibi nakdi gelir alanlar burada değil, ücretle çalışanlar kısmında gösterilir.

ÜCRETLE ÇALIŞANLAR ORTALAMASI: Seçilmiş 4 ayda (Şubat - Mayıs - Ağustos - Kasım) ücretle çalışanlar toplamının aritmetik ortalamasıdır.

ÇALIŞANLAR ORTALAMASI: Ücretle çalışanlar ortalamasına, Kasım ayında işyerinde çalışan iş sahibi ve ortaklarla, ücretsiz çalışan aile fertlerinin ilavesiyle bulunmuştur.

MAAŞ VE ÜCRETLER: Sosyal sigorta ve emekliliğe işverenin iştiraki ve benzeri demeler hariç olmak üzere gelir vergisi, emeklilik, sosyal sigorta vb. keseneklerden nce bordrolarda brüt olarak grülen ve yaptıkları iş mukabili çalışanlara yapılan nakdi demeleri, fazla mesai demelerini, ikramiye, prim, tazminat demelerini ve ayni yardımları kapsar. Ayni yardımlar işyerine maloluş değerine gre değerlendirilmiştir. Bir yıllık maaş ve ücretler tutarı; üretim ve diğer işler ayırımında toplam olarak verilmiştir.

SATIN VE DEVRALINAN MAL VE HİZMETLER: Hammadde, yardımcı maddeler, ambalaj malzemesi, yakıtlar, elektrik, su: Üretimde tüketilmek amacı ile satın alınan her türlü hammadde, yardımcı madde ve ambalaj malzemesi alışları, başkalarına yaptırılan imalat için satın alınan malzemelerin alışları, işyerinin kendi personeli tarafından yapılan yeni sabit değerlerle, tamir, yenileme, geliştirme işleri için alınan malzemenin değeri, bakım ve tamir için satın alınan malzeme ve demirbaş türünden olmayan alet, edevat ve büro malzemesi alışlarını, küçük tamir ve bakım için yapılan demeleri, elektrik, su ve yakıt alışlarını kapsar (giriş maliyetinden).

Bir anlaşma gereğince başkalarına yaptırılan imalat için ödenen: İşyerlerinin başka işyerlerine yaptırdığı üretim için dediği bedeldir.

Üzerinde değişiklik yapılmadan satılmak üzere alınan mallar için ödenen: İşyerinin üzerinde değişiklik yapılmadan satmak amacıyla satın aldığı mallardır.

GİRİŞ MALİYETİ: Tenzilat ve iskontolar düşüldükten sonra alış fiyatını, gider vergi ve resimlerini, taşıma ve yükleme masraflarını ve bu mallar işyerine girinceye kadar yapılan her türlü harcamaları kapsar.

SATIŞLAR, DEVİRLER VE BAŞKALARINA YAPILAN HİZMETLER KARŞILIĞI ELDE EDİLEN GELİRLER:

1. Üretilen mallardan yapılan satışlar: İşyerinde imal edilen mallardan yapılan satışlarla başkalarına imal ettirilen mallardan yapılan satışlardır.

2. Üzerinde değişiklik yapılmadan alındığı gibi satılan malların satışları: İşyerinin üzerinde değişiklik yapmadan satmak amacı ile satın aldığı mallardan yapılan satışlardır.

3. Başkalarının malzemesi kullanılarak onlar için yapılan imalat faaliyetlerinden elde edilen gelirler: İşyerinin başkalarının malzemesini kullanarak onlar için yaptığı imalat faaliyetlerinden elde ettiği gelirlerdir.

4. Diğer gelirler: Başkalarına yapılan imalat dışı hizmetler karşılığı elde edilen gelirler (reklam vb.) ve bakım, tamir, inşaat, tesisat, vb. gibi başkalarına yapılan işlerden elde edilen gelirlerdir.

5. Elektrik satışlarından elde edilen gelirler:Dışarıya satılan veya aynı teşebbüse bağlı diğer işyerlerine verilen elektrik gelirleridir.

6.İşyerlerinin kendi personelince yapılan sabit değerler üretim maliyeti: İşyerinin yıl içinde kendi personeli tarafından yapılan yeni sabit değerlerin maliyetidir.

Satış fiyatı: Gider ve üretim vergileri dahil müşteri adına yapılan ulaştırma ve teslim giderleri, tenzilat ve iskontolar hariç olmak üzere malın fabrika çıkış fiyatıdır. Malların ulaştırılması işyeri tarafından yapılıyorsa satış fiyatı malın müşteriye teslim edildiği andaki fiyatıdır. Petrol rafinerilerinde fabrika çıkış fiyatı olarak ana depo satış fiyatları kullanılmıştır. Devletin sübvanse ettiği diğer sektrlerde ise satış fiyatları, sübvansiyonlar dahil edilmeden nceki satış fiyatı olarak verilmiştir.

STOKLAR: Yıl başı ve yıl sonu değerleri olarak derlenmiştir.

1. Hammadde, yardımcı maddeler, ambalaj malzemesi ve yakıt stokları: Hammadde, yardımcı maddeler, ambalaj malzemesi ve yakıt stoklarına işyerince üzerinde değişiklik yapılmadan alındığı gibi satılan mallar ile işyerlerine ait olmakla beraber üzerinde işlem yapılmak üzere başkaları tarafından muhafaza edilen mallar dahildir. Başkalarına ait olduğu halde işleme tabi tutulmak üzere işyerinde bulunan mallar hariç tutulmuştur.

2. Yarı mamul ve mamul stokları: Yarı mamul mallar, imalat safhasında olan ve henüz satışa hazır olmayan mallardır. Mamul mallar, üretimi tamamlanmış ve satışa hazır mallardır. Stokların hesabında işyerinde bulunan başkalarına ait malzeme ile onlar adına üretilen mallar hariç tutulmuştur.

SABİT SERMAYE MALLARI ALIŞLARI: İşyeri tarafından kullanılan, kullanış süresi bir yılı aşan ve sabit sermaye hesabına kaydedilen yeni ve kullanılmış olarak yurt içinde satın alınan, ithal edilen; makine, teçhizat, ulaştırma aracı ile bina, arazi ıslahı, diğer inşaat, arsa ve arazi alışlarıdır. işyerlerinin kendi personeli tarafından yapılan sabit değerler ve ihale yolu ile yaptırılan sabit değerlerin yıl içinde yapılan kısmı, büyük tamir ve bakım harcamaları ve sabit değerler için yapılan etüd, proje ve montaj giderleri dahildir.

GİRDİ: Satın ve devralınan mal ve hizmetlerin değeri, yıl başı stokları (hammadde, yardımcı maddeler, ambalaj malzemesi ve yakıtlar) değeri ile dışarıdan satın alınan elektrik değeri toplamından yıl sonu stok değerlerinin (hammadde, yardımcı maddeler, ambalaj malzemesi ve yakıtlar) çıkarılmasıyla elde edilmiştir.

ÇIKTI: Satışlar ve başkalarına yapılan hizmetler karşılığı elde edilen gelirler, yıl sonu mamul ve yarı mamul stokları, yıl içinde dışarıya satılan elektrik değeri ile kendi personeli yapılan sabit değerler üretim değeri toplamından yıl başı mamul ve yarı mamul stoklarının çıkarılmasıyla elde edilmiştir.

KATMA DEĞER: Çıktı değerinden Girdi değerinin çıkartılması ile elde edilmiştir.

YIL SONUNDA KURULU OLAN ÇEVİRİCİ GÜÇ TESİSATI KAPASİTESİ: Yıl sonunda işyerinin sahip olduğu taşıt araçları motorları dışındaki çeviricilerin kapasite ve sayısına, kullanılan ve ihtiyat olarak muhafaza edilen elektrik motorlarının kapasite ve sayılarının ilavesiyle bulunmuştur. Çeviricilere ve elektrik motorlarına ilave edilen sabit ve hareketli birimler ile makinelere takılan motorlar kapasiteye dahildir.

SATIN ALINAN ELEKTRİK: Dışardan veya aynı teşebbüse bağlı diğer işyerlerinden alınan elektrik miktar ve değerini kapsamaktadır. Aynı teşebbüse bağlı diğer işyerlerinden alınan elektrik dışardan alınan elektrik gibi değerlendirilmiştir.

ÜRETİLEN ELEKTRİK: İşyerlerinin ürettikleri elektrik, miktar ve değerini kapsamaktadır.

Dışarıya satılan veya aynı teşebbüse bağlı işyerlerine verilen elektrik: İşyerlerinden üretilen veya dışarıdan satın alınan elektrikten, dışarıya satılan veya bağlı ünitelere verilen elektrik, miktar ve değer olarak derlenmiştir.