|
SATINALMA GÜCÜ
PARİTESİ (SGP) : SGP, ülkeler arasındaki fiyat düzeyi farklılaşmasını
ortadan kaldıran para birimi dönüştürme oranıdır. Eldeki toplu bir para
parite oranı ile farklı bir para birimine dönüştürüldüğünde, tüm ülkelerde
aynı sepetteki mal ve hizmetler satın alınacaktır. Diğer bir deyişle,
SGP ülkeler arasındaki fiyat düzeyi farklılıklarını yok ederek, ulusal
para birimlerini birbirlerini dönüştüren bir orandır.
ULUSLARARASI KARŞILAŞTIRMA PROGRAMI (UKP) : Gayri Safi Yurt İçi Hasılanın
fiyat ve hacim olarak uluslararası karşılaştırılmasını sağlayan ve GSYİH'nın
harcama kalemlerini SGP'ye dayalı olarak veren, Birleşmiş Milletler, Eurostat
ve OECD gibi uluslararası kuruluşlar tarafından organize edilen bir programdır.
AVRUPA KARŞILAŞTIRMA PROGRAMI (AKP) : UKP'na katılan ülke sayısını
sürekli artması ve coğrafi yakınlığın getirdiği kolaylıklar dikkate alınarak
program 1980 yılında bölgelere ayrılmıştır. Türkiye UKP' nin Avrupa bölgesinde
yani "Avrupa Karşılaştırma Programı " organizasyonunda yer almaktadır.
Bu programa katılan ülkeler üç gruba ayrılmaktadır. Bunlar Kuzey , Orta
ve Güney Avrupa ülkeleridir. Kuzey ülkeleri grubunda; Danimarka, Finlandiya,
İsveç, İngiltere, İrlanda, İzlanda, Norveç, Estonya, Litvanya ve Letonya
yer alırken Orta Avrupa Ülkeleri Grubunda; Avusturya, Almanya, Hollanda,
Belçika, Lüksemburg, İsviçre, Çek Cumhuriyeti, Macaristan, Polonya, Slovak
Cumhuriyeti, Slovenya yer almaktadır. Güney Avrupa Ülkeleri grubu ise;
İtalya, Fransa, İspanya, Portekiz, Yunanistan, Türkiye, Bulgaristan, Romanya,
Malta ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi 'dir. Türkiye 2000 yılından itibaren
EUROSTAT'ın bünyesinde Güney Avrupa Ülkeleri grubunda yer almaktadır.
MAL VE HİZMET SEPETİ : Program kapsamında öncelikle, katılımcı ülkeleri
ve ilgili madde grubunu temsil eden, ayrıca ülkeler arasında karşılaştırılabilir
niteliğe sahip mal hizmet sepeti, tüm ülkelerin katılımı ile belirlenmektedir.
Mal ve hizmet sepeti belirlenirken dikkate alınan ölçütler:
- Seçilen maddelerin mümkün olduğunca çoğu katılımcı ülkede bulunuyor
olmasına dikkat edilmesi,
- Seçilen maddelerin ana gruplar düzeyinde tür ve satın alış yönünden
ülkeleri temsil etmesine özen gösterilmesi,
- Ülkelerin aynı maddeyi fiyatlandırdıklarından ve karşılaştırdıklarından
emin olmaları için, seçilen maddelerin mutlaka ayrıntılı tanımlarının
olması
- Her bir grup için, ülkeler tüketim yapılarını ve madde ağırlıklarını
göz önüne alarak en azından bir maddeyi kendi ülkelerinin tüketimi için
temsil edici olarak belirlemesi gerekmektedir.
TEMEL YIL : SGP çalışmalarının temel yılı OECD tarafından belirlenmekte
ve katılımcı ülkelere bildirilmektedir. Belirlenen her temel yıl için
220 madde grubu içindeki yaklaşık 4000 madde fiyatlandırılmaktadır. Fiyatlandırma
çalışması yapılacak maddelerin çokluğundan dolayı, fiyatlandırma çalışmalarını
temel alınan yıldan 2 yıl önce OECD'nin belirlediği takvime göre başlanmakta
ve temel yılın sonunda tüm çalışmalar bitirilmektedir. Fiyatlandırma ve
ağırlıklandırma çalışmaları sonuçlandıktan sonra SGP hesaplamalarına geçilmekte
ve temel yıldan iki yıl sonra kesinleşen SGP değerleri OECD tarafından
yayınlanmaktadır.
KİŞİ BAŞINA NOMİNAL
GSYİH : Kişi başına düşen GSYİH' nın döviz kuru kullanılarak hesaplanmasıdır.
Kişi başına nominal GSYİH = GSYİH / (nüfus yıl ortası * döviz kuru)
KİŞİ
BAŞINA DEĞER İNDEKSİ: Kişi başına nominal GSYİH değerlerinin OECD
ortalamasına göre değişimini gösterir ve aşağıdaki gibi hesaplanır.

|