DİE'nin bilgiye
ulaşma sürecinde en temel kaynağı veridir. Bilgiye, verinin işlenmiş
hali de denilebilir. DİE'nin veri elde etme işleminde 4'ü geleneksel,
2'si modern veri kaynağı olmak üzere 6 çeşit kaynak kullanılmaktadır.
1.
Tamsayım
Hakkında bir
yargıya varılmak istenen kitlenin (yığının) tamamından veri toplanmasıdır.
DİE'nin bu kapsamda yaptığı çalışmalara örnek olarak; Genel Nüfus
Sayımı, Genel Tarım Sayımı, Genel Sanayi ve İşyerleri Sayımı verilebilir.
2.
Örnekleme Araştırmaları
Hakkında bir
yargıya varılmak istenen kitlenin bir bölümünden veri toplanmasıdır.
DİE'nin bu kapsamda yaptığı çalışmalara; Hanehalkı İşgücü Araştırması,
Hanehalkı Gelir Tüketim Harcamaları Araştırması, Finansman Eğilimleri
Anketi, Yıllık İmalat Sanayi Anketi örnek olarak verilebilir. (Bakınız,
EK.5.2)
3.
İdari Kayıtlar
Alanda bir anket
uygulamadan, ülkenin hali hazırda tutulan idari kayıtlarından veri
derlenmesidir. DİE'nin bu kapsamdaki kaynaklarına;
Sosyal içerikli
idari kayıtlar için; Nüfus Müdürlüklerindeki kayıtlar, Evlenme kayıtları,
İntihar istatistik formu, Ölüm istatistik formu,
Sanayi içerikli
idari kayıtlar için; İnşaat ruhsatnamesi, Yapı kullanma izin kağıdı,
Yapı kullanma izin belgesi, Maden faaliyet cetveli, Aylık tapu istatistik
cetveli,
Hizmet ve ticaret
içerikli idari kayıtlar için; Gümrük Muhafaza Teşkilatı-uluslararası
girdi çıktı fişi, Gemi sicil formu, Trafik kazası tespit tutanağı,
Araç trafik tescil müracaat ve işlem formu,
Tarım içerikli
idari kayıtlar için; Çiftçinin Eline Geçen Fiyat formu, vb. örnek
olarak verilebilir.
4.
Kayıt Sistemleri
Bu veri kaynağı
idari kayıtlara benzemekle birlikte, ülkedeki tüm idari kayıt sistemlerinin
ortak bir çatıda birleştirilmesi olarak tanımlanabilir.
5.
Manyetik Bant
Bu veri kaynağı,
çeşitli kuruluşların belirli bir yöntem içinde manyetik ortama kaydettikleri,
bilgilerin bant şeklinde alınmasıdır. Bu veri kaynağına, Gümrükler
Genel Müdürlüğü'nün ihracat bilgileri örnek verilebilir.
6.
Uzaktan Algılama
Yeryüzündeki
yapay ve doğal alanlara (yerleşim alanları, yollar, tarım alanları,
ormanlar, su kütleleri vb.) ilişkin bilgilerin uzaktan algılanmış
veriler (uydu görüntüsü, hava fotoğrafı vb.) kullanılarak toplanmasıdır.
Çalışmalarda esas olarak öncelikle "işlenmemiş olarak sağlanan
uydu görüntüleri" üzerinde her türlü görüntü işleme analizleri
yapılır. Sonraki aşamada "İşlenmiş görüntü sonuçları"
ve "istatistiksel yöntemler" birleştirilerek son bilgiye
ulaşılır. Ayrıca koordinat sistemine uygun "harita formatında
hazırlanan görüntüler" in görsel yorumlanmasıyla da nihai bilgi
üretilir.
DİE'nin bu kapsamda yaptığı çalışmalara; kitlenin tamamından verinin
toplandığı "Türkiye Arazi Tabakalaması Çalışması" ile
kitlenin bir bölümünden verinin toplandığı "Türkiye Tahıl Ekili
Alan Rekolte Tahmini Çalışması" örnek verilebilir.
|